Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12310-3:2018 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 4046-3:2016) về Giấy các tông, bột giấy và các thuật ngữ liên quan - Từ vựng - Phần 3: Thuật ngữ về sản xuất giấy, được công bố năm 2018, nhằm mục đích chuẩn hóa hệ thống thuật ngữ chuyên ngành sử dụng trong quy trình công nghệ sản xuất giấy và các tông tại Việt Nam.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn này quy định các thuật ngữ và định nghĩa bằng hai ngôn ngữ (tiếng Anh và tiếng Việt) liên quan đến công nghệ, thiết bị và các công đoạn trong quy trình sản xuất giấy. Đối tượng áp dụng bao gồm các doanh nghiệp sản xuất giấy và các tông, các đơn vị nghiên cứu, đào tạo chuyên ngành, các cơ quan quản lý nhà nước về chất lượng sản phẩm, cũng như các tổ chức xuất nhập khẩu lâm sản và bột giấy.

Nội dung cốt lõi và định nghĩa các thuật ngữ chuyên ngành

Tiêu chuẩn tập trung làm rõ các khái niệm kỹ thuật then chốt trong dây chuyền sản xuất giấy, cụ thể bao gồm:

• Phần nguyên liệu bột giấy không bị loại bởi quá trình làm sạch và/hoặc sàng chọn: Đây là phần bột giấy đạt tiêu chuẩn chất lượng (thường gọi là bột chấp nhận hoặc "accepts"), đã loại bỏ hoàn toàn các tạp chất, xơ sợi thô hoặc các phần tử không mong muốn sau khi đi qua hệ thống sàng chọn và làm sạch bằng lực ly tâm hoặc trọng lực. Phần nguyên liệu này trực tiếp đi vào hòm phun bột để chuẩn bị cho quá trình hình thành tờ giấy.
• Phần của máy xeo giấy hoặc các tông mà tại đó băng giấy ướt rời khỏi nơi hình thành: Thuật ngữ này chỉ bộ phận ép bóc (thường gọi là "couch" hoặc trục couch). Đây là vị trí chuyển tiếp quan trọng, nơi băng giấy ướt có độ khô nhất định rời khỏi bề mặt lưới xeo để chuyển sang bộ phận ép (press section) nhằm tiếp tục tách nước bằng cơ học.
• Phần lưới xeo dài (Fourdrinier part): Định nghĩa về cấu trúc và chức năng của phần lưới xeo dài, bao gồm các phân đoạn kỹ thuật cụ thể (như mục 3.57 và 3.60). Đây là bộ phận cốt lõi của máy xeo giấy kiểu dài, nơi hỗn hợp bột và nước được phun đều lên lưới, thực hiện quá trình thoát nước ban đầu dưới tác động của trọng lực và các hộp hút chân không để định hình cấu trúc tờ giấy.
• Phần của tờ giấy được loại trong khi gia công (Off-cut): Định nghĩa phần giấy dư thừa phát sinh trong quá trình cắt xén, hoàn thiện sản phẩm. Phần này có kích thước nhỏ hơn kích thước tiêu chuẩn của đơn đặt hàng nhưng vẫn đủ lớn để tận dụng cho các mục đích sử dụng khác (như làm bao bì nhỏ, giấy lót, hoặc sổ tay) thay vì phải đưa trực tiếp quay lại bể nghiền thủy lực để tái chế thành bột giấy.
• Phần cuối cùng của máy xeo giấy (Reel / Reel-up): Định nghĩa về bộ phận cuộn giấy nằm ở cuối dây chuyền máy xeo. Tại đây, băng giấy liên tục sau khi đi qua các lô sấy, lô ép quang sẽ được cuộn lại thành các cuộn giấy lớn (cuộn jumbo) trước khi chuyển sang công đoạn cắt cuộn thứ cấp hoặc đóng gói thành phẩm.
• Phần bột cùng với nước còn lại sau khi đã được thoát nước bằng trọng lực hoặc bằng hút chân không (Wet end): Định nghĩa về phần ướt của quy trình xeo giấy. Đây là trạng thái của hỗn hợp bột giấy trên lưới xeo sau khi đã loại bỏ một lượng nước lớn bằng các biện pháp cơ học tự nhiên và cưỡng bức, chuẩn bị bước vào giai đoạn ép và sấy nhiệt để đạt độ khô thương phẩm.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12310-3:2018 có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Việc áp dụng thống nhất các thuật ngữ trong tiêu chuẩn này giúp đồng bộ hóa tài liệu kỹ thuật, nâng cao hiệu quả trao đổi thương mại quốc tế và chuẩn hóa quy trình vận hành tại các nhà máy sản xuất giấy trên toàn quốc.