Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12156:2017 (hoàn toàn tương đương với ISO 4310:2009) quy định về quy trình thử và kiểm tra đối với các loại cần trục. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng nhằm đảm bảo an toàn vận hành, kiểm tra chất lượng thiết bị nâng hạ trước khi đưa vào sử dụng hoặc trong quá trình bảo dưỡng định kỳ. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các Điều khoản đầu (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng (Scope)

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể:

• Tiêu chuẩn này quy định các phép thử, kiểm tra và quy trình cần thiết để xác minh sự phù hợp của cần trục với các đặc tính kỹ thuật và khả năng chịu tải của chúng.
• Áp dụng cho các loại cần trục được định nghĩa trong TCVN 8242-1 (ISO 4306-1), bao gồm nhưng không giới hạn ở: cần trục tháp, cần trục tự hành, cần trục chân đế, cầu trục, cổng trục, và các thiết bị nâng hạ chuyên dụng khác.
• Quy trình thử nghiệm áp dụng cho ba trường hợp chính: thử nghiệm trước khi đưa vào sử dụng lần đầu (kiểm định kỹ thuật an toàn lần đầu), thử nghiệm sau khi cải tạo hoặc sửa chữa lớn, và thử nghiệm định kỳ trong quá trình sử dụng.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn (Normative references)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, việc viện dẫn các tài liệu tiêu chuẩn khác là bắt buộc. Các tài liệu viện dẫn cốt lõi bao gồm:

• TCVN 8242-1 (ISO 4306-1) về Cần trục - Từ vựng - Phần 1: Quy định chung, nhằm thống nhất các thuật ngữ chuyên ngành.
• Các tiêu chuẩn quốc tế và quốc gia liên quan đến thiết kế, chế tạo và an toàn của thiết bị nâng hạ để làm cơ sở đối chiếu khi đánh giá kết quả thử nghiệm.
• Sự thay đổi hoặc cập nhật của các tài liệu viện dẫn này sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến việc áp dụng các quy chuẩn tương ứng trong TCVN 12156:2017.

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa (Terms and definitions)

Điều khoản này làm rõ các khái niệm kỹ thuật cốt lõi được sử dụng xuyên suốt trong toàn bộ quy trình thử nghiệm, giúp tránh các sai sót hoặc hiểu sai lệch trong quá trình thực hiện:

• Tải trọng định mức (Rated capacity): Khối lượng tải tối đa mà cần trục được thiết kế để nâng trong các điều kiện vận hành cụ thể.
• Tải trọng thử (Test load): Khối lượng tải thực tế được sử dụng trong các phép thử tĩnh hoặc thử động, thường được tính bằng tỷ lệ phần trăm nhất định so với tải trọng định mức.
• Kiểm tra bằng mắt (Visual inspection): Phương pháp kiểm tra không phá hủy nhằm phát hiện các khuyết tật bề mặt, sự mài mòn, biến dạng hoặc thiếu sót của các bộ phận cơ khí, kết cấu kim loại và hệ thống điều khiển mà không cần tháo dỡ chi tiết.

- Điều 4: Quy định chung (General requirements)

Đây là điều khoản nền tảng thiết lập các nguyên tắc bắt buộc phải tuân thủ trước và trong quá trình tiến hành bất kỳ phép thử nào:

• Yêu cầu về an toàn: Tất cả các phép thử phải được thực hiện trong điều kiện đảm bảo an toàn tuyệt đối cho nhân viên thử nghiệm, người vận hành và khu vực xung quanh. Phải thiết lập vùng cảnh báo nguy hiểm xung quanh khu vực thử tải.
• Chuẩn bị mặt bằng thử nghiệm: Khu vực thử nghiệm phải bằng phẳng, có đủ khả năng chịu tải của nền đất hoặc sàn đỡ để tránh sụt lún trong quá trình thử tải tĩnh và thử tải động.
• Năng lực của nhân sự: Người thực hiện kiểm tra và thử nghiệm phải là kiểm định viên hoặc chuyên gia có trình độ chuyên môn phù hợp, được đào tạo và cấp chứng chỉ hành nghề theo quy định của pháp luật hiện hành.
• Thiết bị đo lường: Các dụng cụ, thiết bị đo lường sử dụng trong quá trình thử nghiệm (như lực kế, thước đo, máy đo tốc độ gió) phải được hiệu chuẩn và kiểm định còn hiệu lực để đảm bảo tính chính xác của kết quả đo.