Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11910:2018

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11910:2018 về Quy trình giám định, bình tuyển lợn giống là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định các nguyên tắc, phương pháp và chỉ tiêu kỹ thuật nhằm đánh giá chất lượng đàn lợn giống tại Việt Nam. Việc áp dụng tiêu chuẩn này giúp thống nhất quy trình quản lý, nâng cao chất lượng di truyền và hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi lợn giống hướng nạc và các giống lợn khác.

Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn (Điều 1)

Tiêu chuẩn này quy định chi tiết về quy trình, phương pháp giám định và bình tuyển đối với các cấp độ lợn giống khác nhau, bao gồm:

• Áp dụng đối với lợn giống hướng nạc thuộc các phẩm giống thuần chủng hoặc các tổ hợp lai hướng nạc.
• Phân loại đối tượng áp dụng theo các cấp giống bao gồm: lợn giống cụ kỵ (GGP), lợn giống ông bà (GP) và lợn giống bố mẹ (PS).
• Đối tượng thực hiện trực tiếp là các cơ sở sản xuất, kinh doanh lợn giống, các cơ quan quản lý nhà nước về chăn nuôi và các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến đánh giá chất lượng lợn giống trên phạm vi cả nước.

Tài liệu viện dẫn liên quan (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần phối hợp tham chiếu với các văn bản, tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành trong ngành chăn nuôi. Các tài liệu viện dẫn cốt lõi bao gồm các tiêu chuẩn về thức ăn chăn nuôi, quy trình phòng bệnh và các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về điều kiện vệ sinh thú y đối với trang trại chăn nuôi lợn.

Thuật ngữ và định nghĩa quan trọng (Điều 3)

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuẩn hóa nhằm thống nhất cách hiểu và thực hiện trong toàn ngành:

• Giám định lợn giống: Là quá trình đánh giá một cách hệ thống các chỉ tiêu về ngoại hình, thể chất, khả năng sinh trưởng, năng suất sinh sản và chất lượng thịt của từng cá thể lợn giống dựa trên các tiêu chuẩn kỹ thuật đã được ban hành.
• Bình tuyển lợn giống: Là việc lựa chọn những cá thể lợn giống xuất sắc nhất, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn quy định để giữ lại làm giống, đồng thời loại thải những cá thể không đạt yêu cầu ra khỏi đàn hạt nhân hoặc đàn sản xuất.
• Lợn giống hướng nạc: Các giống lợn hoặc tổ hợp lai có đặc điểm ngoại hình và năng suất chuyên hóa theo hướng sản xuất tỷ lệ nạc cao, tiêu tốn thức ăn thấp và tăng trọng nhanh.
• Độ dày mỡ lưng: Chỉ tiêu đo lường độ dày của lớp mỡ dưới da tại các vị trí quy định (thường bằng phương pháp siêu âm) để đánh giá tỷ lệ nạc của lợn sống.

Nguyên tắc và yêu cầu chung trong giám định, bình tuyển (Điều 4)

Quy trình giám định và bình tuyển lợn giống phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc cơ bản sau đây để đảm bảo tính khách quan, chính xác:

• Yêu cầu về nguồn gốc và lý lịch: Lợn giống đưa vào giám định, bình tuyển phải có hồ sơ lý lịch rõ ràng, ghi chép đầy đủ thông tin về bố mẹ, ngày sinh, các chỉ tiêu sinh trưởng và lịch sử tiêm phòng dịch bệnh.
• Yêu cầu về thể chất và sức khỏe: Cá thể lợn giống phải khỏe mạnh, không mang các dị tật bẩm sinh (như thoát vị bẹn, thoát vị rốn, khít hàm, chân đi vòng kiềng, dị dạng cơ quan sinh dục). Thể chất phải cân đối, nhanh nhẹn, mang đặc trưng rõ rệt của phẩm giống.
• Thời điểm và tần suất thực hiện: Việc giám định, bình tuyển phải được tiến hành định kỳ ở các giai đoạn tuổi sinh trưởng quan trọng (như kết thúc kiểm tra năng suất lúc 5 đến 6 tháng tuổi) và trước khi đưa vào phối giống lần đầu hoặc định kỳ hàng năm đối với lợn đực giống và lợn nái sinh sản.
• Điều kiện môi trường và nuôi dưỡng: Quá trình nuôi dưỡng kiểm tra năng suất phải được thực hiện trong điều kiện đồng đều về nuôi dưỡng, quản lý và chăm sóc để đảm bảo kết quả đánh giá phản ánh chính xác tiềm năng di truyền của con giống.