Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11817-4:2020 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 9798-4:1999) về Công nghệ thông tin - Các kỹ thuật an toàn - Xác thực thực thể - Phần 4: Cơ chế sử dụng hàm kiểm tra mật mã là văn bản kỹ thuật chuyên ngành quy định các phương pháp xác thực thực thể trong môi trường mạng và hệ thống thông tin thông qua việc áp dụng các hàm kiểm tra mật mã.

Phạm vi áp dụng và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân tham gia vào việc nghiên cứu, thiết kế, phát triển, thử nghiệm và vận hành các hệ thống công nghệ thông tin yêu cầu tính bảo mật cao. Đối tượng áp dụng trực tiếp là các thực thể cần được xác thực danh tính (như người dùng, thiết bị, phần mềm) trong các giao dịch truyền thông sử dụng kỹ thuật mật mã đối xứng.

Nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn (Từ Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Quy định chi tiết các cơ chế xác thực thực thể sử dụng hàm kiểm tra mật mã để chứng minh danh tính của một thực thể đối với một thực thể khác.
• Các cơ chế này dựa trên việc sử dụng khóa bí mật đối xứng được chia sẻ trước giữa các bên tham gia giao tiếp.
• Xác định hai dạng xác thực chính bao gồm: xác thực một chiều (one-way authentication) và xác thực hai chiều (mutual authentication).

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Liệt kê các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế liên quan chặt chẽ, là cơ sở không thể tách rời để áp dụng TCVN 11817-4:2020.
• Các tài liệu viện dẫn bao gồm các phần khác của bộ tiêu chuẩn TCVN 11817 (ISO/IEC 9798) về xác thực thực thể và các tiêu chuẩn về thuật toán mã hóa đối xứng, hàm băm mật mã.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Hàm kiểm tra mật mã (Cryptographic check function): Là hàm toán học ánh xạ một thông điệp và một khóa bí mật thành một chuỗi bit có độ dài cố định, dùng để đảm bảo tính toàn vẹn và nguồn gốc của dữ liệu.
• Thực thể xác thực (Claimant): Thực thể chủ động chứng minh danh tính của mình trong quá trình xác thực.
• Thực thể kiểm tra (Verifier): Thực thể thực hiện việc kiểm tra và xác nhận danh tính của thực thể xác thực.
• Mã xác thực thông điệp (MAC): Giá trị được tạo ra bởi hàm kiểm tra mật mã nhằm bảo vệ thông điệp khỏi bị giả mạo hoặc thay đổi trái phép.

4. Ký hiệu và viết tắt (Điều 4)

• Thiết lập hệ thống ký hiệu chuẩn hóa quốc tế để mô tả các thực thể (A, B), các khóa bí mật (K), các chuỗi ngẫu nhiên hoặc dấu thời gian (Token, Text) được sử dụng trong các bước trao đổi thông điệp.
• Định nghĩa các phép toán logic và phép toán mật mã cơ bản phục vụ cho việc mô tả thuật toán xác thực một cách chính xác, thống nhất và tránh hiểu sai lệch trong quá trình triển khai kỹ thuật.

Nguyên lý hoạt động của cơ chế xác thực sử dụng hàm kiểm tra mật mã

Cơ chế xác thực trong tiêu chuẩn này hoạt động dựa trên nguyên lý: thực thể xác thực chứng minh quyền sở hữu một khóa bí mật bằng cách tạo ra một mã kiểm tra mật mã hợp lệ trên một thông điệp (thường chứa một số ngẫu nhiên hoặc dấu thời gian do thực thể kiểm tra cung cấp). Thực thể kiểm tra sau đó sử dụng cùng một khóa bí mật và hàm kiểm tra mật mã để tính toán lại và so sánh kết quả. Nếu kết quả trùng khớp, danh tính của thực thể xác thực được công nhận là hợp lệ.

Hiệu lực thi hành

TCVN 11817-4:2020 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/JTC 1/SC 27 Kỹ thuật an toàn công nghệ thông tin biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn có hiệu lực kể từ ngày ban hành và được áp dụng rộng rãi trong các hệ thống an toàn thông tin tại Việt Nam.