Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11817-3:2017

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11817-3:2017 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 9798-3:1998 và Bản sửa đổi 1:2010. Tiêu chuẩn này quy định về các kỹ thuật an toàn trong công nghệ thông tin, cụ thể là các cơ chế xác thực thực thể sử dụng kỹ thuật chữ ký số. Đây là một phần quan trọng trong bộ tiêu chuẩn về xác thực thực thể, giúp đảm bảo tính an toàn, toàn vẹn và chống giả mạo trong các giao dịch và truyền thông điện tử.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh (Điều 1)

Tiêu chuẩn này tập trung vào việc xác định các cơ chế xác thực thực thể sử dụng chữ ký số mật mã khóa công khai. Các cơ chế này được thiết kế để giải quyết hai bài toán xác thực cơ bản:

• Xác thực một chiều (Unilateral authentication): Cơ chế cho phép một thực thể chứng minh danh tính của mình với một thực thể khác, đảm bảo thực thể nhận tin tưởng vào nguồn gốc của thực thể gửi.
• Xác thực hai chiều (Mutual authentication): Cơ chế cho phép hai thực thể tham gia giao tiếp xác thực lẫn nhau, đảm bảo cả hai bên đều tin cậy vào danh tính của đối phương.

Các cơ chế xác thực trong tiêu chuẩn này sử dụng các kỹ thuật chữ ký số để ký trên các thông điệp trao đổi. Việc xác thực được thực hiện thông qua việc kiểm tra tính hợp lệ của chữ ký số bằng khóa công khai tương ứng của thực thể ký.

Tài liệu viện dẫn và tính tương thích (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách hiệu quả, cần tham chiếu đến các tài liệu nền tảng sau:

• TCVN 11817-1 (ISO/IEC 9798-1) về các nguyên tắc chung của xác thực thực thể.
• Các tiêu chuẩn liên quan đến hạ tầng khóa công khai (PKI) và định dạng chứng thư số để hỗ trợ việc phân phối và xác thực khóa công khai.

Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi (Điều 3)

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuẩn hóa để thống nhất cách hiểu trong quá trình triển khai hệ thống:

• Thực thể yêu cầu (Claimant): Thực thể muốn chứng minh danh tính của mình trong quá trình xác thực.
• Thực thể xác thực (Verifier): Thực thể thực hiện việc kiểm tra và xác nhận danh tính của thực thể yêu cầu.
• Chữ ký số (Digital Signature): Dữ liệu được liên kết với một thông điệp, cho phép người nhận kiểm tra nguồn gốc và tính toàn vẹn của thông điệp đó bằng khóa công khai.
• Tham số chứng minh độ tươi mới (Freshness parameter): Các giá trị như số ngẫu nhiên (nonce), nhãn thời gian (timestamp) hoặc số thứ tự (sequence number) được sử dụng để ngăn chặn các cuộc tấn công phát lại (replay attacks).

Ký hiệu và thuật ngữ viết tắt (Điều 4)

Các ký hiệu toán học và kỹ thuật được sử dụng đồng nhất trong tiêu chuẩn để mô tả các bước trao đổi thông điệp:

• CertA: Chứng thư khóa công khai của thực thể A.
• sA: Khóa bí mật (khóa ký) của thực thể A.
• vA: Khóa công khai (khóa xác thực) của thực thể A.
• S_sA(M): Chữ ký số của thực thể A trên thông điệp M bằng khóa bí mật sA.
• RA, RB: Các số ngẫu nhiên được tạo ra bởi thực thể A và B.
• TA, TB: Nhãn thời gian được tạo ra bởi thực thể A và B.

Các cơ chế xác thực thực thể bằng chữ ký số

Tiêu chuẩn chi tiết hóa các kịch bản trao đổi thông điệp (giao thức) giữa các bên tham gia, bao gồm:

• Cơ chế xác thực một chiều sử dụng số ngẫu nhiên hoặc nhãn thời gian: Thực thể yêu cầu gửi một thông điệp chứa chữ ký số kèm theo một tham số đảm bảo độ tươi mới để thực thể xác thực kiểm tra.
• Cơ chế xác thực hai chiều sử dụng quy trình trao đổi nhiều bước: Hai bên liên tiếp gửi các thông điệp có ký số chứa các số ngẫu nhiên của nhau, đảm bảo cả hai bên đều xác nhận được sự hiện diện trực tuyến của đối phương tại thời điểm giao dịch.