Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10978:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10978:2015 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 14453:2014, quy định phương pháp xác định chất hòa tan trong axeton của các loại bột giấy. Đây là một tiêu chuẩn kỹ thuật quan trọng trong ngành công nghiệp giấy và bột giấy, giúp đánh giá hàm lượng các chất chiết tách (như nhựa, chất béo, sáp) có thể ảnh hưởng đến quy trình vận hành máy móc và chất lượng sản phẩm cuối cùng. Dưới đây là nội dung tóm tắt chi tiết từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của phương pháp thử nghiệm:

• Phương pháp này áp dụng cho tất cả các loại bột giấy, bao gồm bột giấy hóa học, bột giấy bán hóa học, bột giấy cơ học và bột giấy từ xơ sợi phi gỗ.
• Giới hạn phát hiện tối thiểu của phương pháp này là khoảng 0,05 % khối lượng chất hòa tan trong axeton.
• Phương pháp này đặc biệt quan trọng đối với các loại bột giấy dùng để sản xuất giấy tự sao chụp, giấy nhạy nhiệt hoặc các loại giấy đặc biệt khác yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt lượng chất chiết tách để tránh hiện tượng bám dính hoặc làm bẩn thiết bị trong quá trình sản xuất.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, việc viện dẫn các tài liệu liên quan là bắt buộc. Các tài liệu viện dẫn sau đây là cực kỳ cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn:

• TCVN 1867 (ISO 638), Bột giấy - Xác định hàm lượng chất khô khô kiệt. Tài liệu này hướng dẫn cách xác định tỷ lệ chất khô của mẫu bột giấy để tính toán kết quả thử nghiệm trên cơ sở khối lượng khô tuyệt đối.
• TCVN 4360 (ISO 7213), Bột giấy - Lấy mẫu để thử nghiệm. Tiêu chuẩn này quy định quy trình lấy mẫu đại diện từ các lô bột giấy thương phẩm nhằm đảm bảo tính khách quan và chính xác của kết quả phân tích.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra định nghĩa thống nhất cho thuật ngữ chuyên ngành cốt lõi:

• Chất hòa tan trong axeton (Acetone-soluble matter): Là lượng chất được chiết ra từ mẫu bột giấy bằng dung môi axeton dưới các điều kiện quy định cụ thể trong tiêu chuẩn này, sau đó được sấy khô đến khối lượng không đổi ở nhiệt độ 105 độ C.
• Các chất này chủ yếu bao gồm các hợp chất hữu cơ tự nhiên có trong gỗ hoặc xơ sợi thực vật như nhựa (resin), axit béo, axit nhựa, sáp, chất béo và một số chất không xà phòng hóa khác phát sinh trong quá trình chế biến bột giấy.

Điều 4: Nguyên tắc của phương pháp

Nguyên tắc thực hiện phép thử được mô tả chi tiết qua các bước kỹ thuật tuần tự nhằm đảm bảo tính lặp lại và độ chính xác cao:

• Chuẩn bị mẫu: Mẫu bột giấy được xé nhỏ hoặc cắt thành các mảnh có kích thước phù hợp, sau đó được cân chính xác để tiến hành chiết.
• Quá trình chiết tách: Mẫu thử được chiết liên tục bằng dung môi axeton trong thiết bị chiết Soxhlet hoặc thiết bị chiết tương đương trong một khoảng thời gian quy định (thường là từ 16 giờ đến 24 giờ tùy thuộc vào loại bột giấy). Axeton nóng sẽ hòa tan toàn bộ các chất hữu cơ có khả năng hòa tan trong dung môi này từ xơ sợi bột giấy.
• Bay hơi dung môi: Sau khi kết thúc quá trình chiết, dung dịch chiết chứa axeton và các chất hòa tan được chuyển vào bình chứa đã được cân trước. Tiến hành bay hơi hoàn toàn dung môi axeton bằng thiết bị cô quay chân không hoặc bể cách thủy.
• Sấy khô và cân: Phần cặn còn lại trong bình chiết được sấy khô trong tủ sấy ở nhiệt độ 105 độ C (sai số cộng trừ 2 độ C) cho đến khi đạt khối lượng không đổi. Tiến hành cân khối lượng cặn để tính toán hàm lượng phần trăm chất hòa tan trong axeton dựa trên khối lượng khô tuyệt đối của mẫu bột giấy ban đầu.