Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10704:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10704:2015 quy định các yêu cầu kỹ thuật và quản lý đối với chất lượng dịch vụ vận hành luồng hàng hải tại Việt Nam. Tiêu chuẩn này đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn, hiệu quả và tính bền vững của hoạt động giao thông hàng hải, đồng thời là cơ sở pháp lý để đánh giá, giám sát năng lực của các đơn vị cung cấp dịch vụ vận hành luồng.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước về hàng hải, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bảo đảm an toàn hàng hải, vận hành luồng hàng hải và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động khai thác, sử dụng luồng hàng hải tại Việt Nam.

Các thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi

• Luồng hàng hải: Là phần giới hạn vùng nước được xác định bằng hệ thống báo hiệu hàng hải và các tài liệu liên quan để tàu thuyền hành hải an toàn.
• Dịch vụ vận hành luồng hàng hải: Bao gồm các hoạt động quản lý, vận hành, bảo trì hệ thống báo hiệu hàng hải, khảo sát thông báo hàng hải, điều tiết bảo đảm an toàn hàng hải và các dịch vụ hỗ trợ khác nhằm duy trì trạng thái hoạt động bình thường của luồng.
• Chất lượng dịch vụ: Là mức độ đáp ứng các yêu cầu về an toàn, thông suốt, kịp thời và thân thiện với môi trường của dịch vụ vận hành luồng hàng hải so với các tiêu chuẩn quy định.

Yêu cầu chất lượng dịch vụ vận hành luồng hàng hải

Chất lượng dịch vụ vận hành luồng hàng hải được đánh giá dựa trên các nhóm tiêu chí kỹ thuật và quản lý nghiêm ngặt sau đây:

1. Yêu cầu về bảo đảm an toàn hàng hải và thông suốt của luồng

• Duy trì chuẩn tắc kỹ thuật của luồng hàng hải bao gồm chiều rộng, chiều sâu và bán kính cong theo đúng thiết kế đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
• Hệ thống báo hiệu hàng hải bao gồm phao tiêu, tiêu dẫn, đèn biển, thiết bị AIS phải hoạt động liên tục, chính xác, đúng vị trí và có hệ số sẵn sàng hoạt động cao theo quy định.
• Kịp thời phát hiện, cảnh báo và xử lý các chướng ngại vật xuất hiện trên luồng hàng hải để không gây ảnh hưởng đến hành trình của tàu thuyền.

2. Yêu cầu về thông tin hàng hải và truyền thông

• Thực hiện công tác khảo sát, rà quét chướng ngại vật định kỳ hoặc đột xuất để ban hành thông báo hàng hải kịp thời, chính xác về tình trạng luồng lạch.
• Cung cấp thông tin khí tượng thủy văn, mực nước, dòng chảy và các cảnh báo nguy hiểm cho tàu thuyền hoạt động trên luồng một cách nhanh chóng và liên tục.
• Đảm bảo hệ thống thông tin liên lạc thông suốt giữa đài thông tin duyên hải, cảng vụ hàng hải và các tàu thuyền hoạt động trong khu vực.

3. Yêu cầu về bảo trì, bảo dưỡng và sửa chữa hạ tầng luồng

• Lập và thực hiện kế hoạch nạo vét duy tu luồng hàng hải định kỳ nhằm đảm bảo độ sâu thiết kế, ngăn ngừa hiện tượng sa bồi gây cản trở giao thông.
• Thực hiện kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ hệ thống phao tiêu, báo hiệu hàng hải, thay thế kịp thời các thiết bị hư hỏng hoặc suy giảm chất lượng hoạt động.
• Ứng dụng công nghệ hiện đại trong giám sát trạng thái hoạt động của hệ thống báo hiệu hàng hải từ xa để kịp thời khắc phục sự cố.

4. Yêu cầu về năng lực nhân sự và trang thiết bị vận hành

• Đội ngũ nhân lực trực tiếp tham gia vận hành luồng hàng hải bao gồm kỹ sư, công nhân kỹ thuật, người điều khiển phương tiện phải có chứng chỉ chuyên môn phù hợp và được đào tạo bài bản.
• Trang bị đầy đủ phương tiện, thiết bị chuyên dùng phục vụ công tác kiểm tra, khảo sát, ứng cứu sự cố hàng hải như tàu tuần tra, thiết bị đo sâu hồi âm đa tia, đơn tia, định vị GPS chuyên dụng.

5. Yêu cầu về bảo vệ môi trường và ứng phó sự cố thiên tai

• Quy trình vận hành, nạo vét duy tu luồng hàng hải phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ môi trường, giảm thiểu tối đa tác động tiêu cực đến hệ sinh thái biển và ven bờ.
• Xây dựng và sẵn sàng triển khai các phương án ứng phó sự cố thiên tai, bão lũ, va chạm hàng hải hoặc tràn dầu trên luồng nhằm khôi phục hoạt động giao thông trong thời gian ngắn nhất.

Đánh giá và giám sát chất lượng dịch vụ

Việc đánh giá chất lượng dịch vụ vận hành luồng hàng hải được thực hiện định kỳ bởi các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền thông qua các phương pháp kiểm tra thực tế, báo cáo kỹ thuật và phản hồi từ các hãng tàu, đại lý hàng hải sử dụng dịch vụ. Kết quả đánh giá là cơ sở để cải tiến quy trình vận hành, nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống cảng biển Việt Nam.