Giới thiệu về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10670:2014

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10670:2014 về "Hoạt động thư viện - Thuật ngữ và định nghĩa về bổ sung và biên mục" là văn bản kỹ thuật nghiệp vụ quan trọng trong ngành thư viện - thông tin. Tiêu chuẩn này được xây dựng nhằm mục đích thống nhất, chuẩn hóa hệ thống thuật ngữ và định nghĩa liên quan trực tiếp đến hai khâu nghiệp vụ cốt lõi là bổ sung tài liệu và biên mục tài liệu, tạo cơ sở cho việc đồng bộ hóa dữ liệu và hội nhập quốc tế.

Các nội dung và chính sách cốt lõi của tiêu chuẩn

Dựa trên cấu trúc danh mục và các phần nội dung được xác định, tiêu chuẩn tập trung vào các nhóm quy định kỹ thuật sau:

• Chuẩn hóa thuật ngữ về bổ sung và biên mục: Định nghĩa rõ ràng các khái niệm, thuật ngữ chuyên ngành sử dụng trong quá trình phát triển vốn tài liệu (bổ sung) và xử lý thông tin tài liệu (biên mục mô tả, biên mục chủ đề, phân loại).
• Mô tả đặc trưng chính của chủ đề tài liệu (Mục 2.2.66): Quy định chi tiết về phần mô tả giải thích các đặc trưng bản chất, nội dung của chủ đề tài liệu. Đây là cơ sở để người làm công tác thư viện xác định và phản ánh chính xác nội dung tài liệu trong quá trình biên mục chủ đề.
• Ứng dụng và mở rộng mô hình FRBR (Yêu cầu chức năng đối với biểu ghi thư mục): Tiêu chuẩn làm rõ phần mở rộng của mô hình FRBR liên quan đến mối quan hệ giữa dữ liệu thư mục được lưu trữ trong biểu ghi dữ liệu chuẩn với các yêu cầu thực tế của người dùng khi khai thác, tìm kiếm và sử dụng biểu ghi thư mục.
• Hệ thống tra cứu thuật ngữ song ngữ đối chiếu: Nhằm hỗ trợ tối đa cho người sử dụng trong việc tra cứu và đối chiếu với các chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn tích hợp hai bộ công cụ tra cứu mạnh mẽ bao gồm:
  • Mục lục tra cứu thuật ngữ Việt - Anh.
  • Mục lục tra cứu thuật ngữ Anh - Việt.

Ý nghĩa áp dụng thực tiễn

Việc áp dụng TCVN 10670:2014 giúp các cơ quan thông tin - thư viện trên cả nước có một hệ thống ngôn ngữ chung, tránh sự hiểu sai lệch trong quá trình trao đổi dữ liệu. Đồng thời, đây là công cụ hỗ trợ đắc lực cho công tác đào tạo nguồn nhân lực ngành thư viện và là căn cứ để xây dựng các phần mềm quản trị thư viện tích hợp đạt chuẩn.