Tóm tắt Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10454:2014 (ISO 17228:2005) về Da - Phép thử độ bền màu - Thay đổi màu với lão hóa gia tốc

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10454:2014 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 17228:2005. Tiêu chuẩn này quy định các phương pháp lão hóa gia tốc khác nhau nhằm xác định xu hướng thay đổi màu sắc của da khi bị tác động bởi môi trường trong quá trình lưu kho hoặc sử dụng. Dưới đây là phần tóm tắt chuyên sâu và chi tiết nội dung từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn.

Điều 1: Phạm vi áp dụng (Scope)

Điều khoản này xác định giới hạn và mục đích sử dụng của tiêu chuẩn trong ngành công nghiệp da giày và xử lý da:

• Tiêu chuẩn quy định các quy trình kiểm tra độ bền màu của da thông qua việc cho mẫu da tiếp xúc với các điều kiện lão hóa gia tốc được kiểm soát (bao gồm nhiệt độ cao, độ ẩm cao hoặc sự kết hợp của cả hai).
• Mục đích của phép thử là dự báo trước sự thay đổi màu sắc, độ ố vàng hoặc sự suy giảm chất lượng bề mặt của da theo thời gian dưới tác động của các yếu tố khí hậu và môi trường.
• Phương pháp này được thiết kế để áp dụng cho tất cả các loại da, không phân biệt phương pháp thuộc da, công nghệ hoàn thiện bề mặt hay mục đích sử dụng cuối cùng của sản phẩm da.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn (Normative references)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác và đồng bộ, việc viện dẫn các tiêu chuẩn liên quan là bắt buộc. Các tài liệu viện dẫn cốt lõi bao gồm:

• TCVN 4851 (ISO 3696): Nước dùng cho phòng thí nghiệm phân tích - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử.
• TCVN 10071 (ISO 105-A02): Vật liệu dệt - Phép thử độ bền màu - Phần A02: Thang màu xám để đánh giá sự thay đổi màu.
• TCVN 7117 (ISO 2418): Da - Phép thử hóa học, cơ lý và độ bền màu - Vị trí lấy mẫu.
• TCVN 7115 (ISO 2419): Da - Phép thử cơ lý - Chuẩn bị mẫu và điều hòa mẫu.

Điều 3: Nguyên tắc (Principle)

Nguyên lý vận hành của phép thử lão hóa gia tốc được xây dựng dựa trên các cơ sở khoa học sau:

• Mẫu thử của da được đặt trong một môi trường khép kín với các thông số nhiệt độ và độ ẩm được thiết lập ở mức cao hơn điều kiện thông thường nhằm đẩy nhanh quá trình phản ứng hóa-lý của các chất liên kết trong da.
• Tiêu chuẩn cung cấp nhiều chế độ thử nghiệm khác nhau (ví dụ: lão hóa nhiệt khô, lão hóa nhiệt ẩm) để người thử nghiệm lựa chọn tùy thuộc vào điều kiện khí hậu thực tế mà sản phẩm da sẽ tiếp xúc trong chu kỳ sống của nó.
• Sau một khoảng thời gian tiếp xúc xác định, sự thay đổi màu sắc của mẫu thử sẽ được đánh giá bằng cách so sánh trực quan với mẫu đối chứng (mẫu không bị lão hóa) bằng thang màu xám tiêu chuẩn hoặc đo bằng thiết bị đo màu quang phổ để có kết quả định lượng chính xác.

Điều 4: Thiết bị, dụng cụ và thuốc thử (Apparatus and reagents)

Để đảm bảo tính lặp lại và độ tin cậy của kết quả thử nghiệm, các thiết bị và dụng cụ sử dụng phải đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt:

• Tủ sấy hoặc buồng khí hậu: Phải có khả năng duy trì nhiệt độ thử nghiệm quy định với dung sai cực nhỏ (thường là ± 2 °C) và có hệ thống kiểm soát, phân bổ đều nhiệt độ cũng như độ ẩm tương đối trong suốt không gian buồng thử.
• Giá đỡ mẫu: Được làm bằng vật liệu trơ, không bị ăn mòn và không phản ứng hóa học với da ở nhiệt độ cao (ví dụ: thép không gỉ hoặc thủy tinh), đảm bảo không gây nhiễm bẩn lên mẫu thử.
• Nước thử nghiệm: Phải sử dụng nước cất hoặc nước khử ion đạt chất lượng loại 3 theo tiêu chuẩn ISO 3696 để tạo độ ẩm, tránh việc các tạp chất trong nước thông thường bám lên bề mặt da làm sai lệch kết quả màu sắc.
• Thang màu xám: Phù hợp với tiêu chuẩn ISO 105-A02, được bảo quản trong điều kiện tiêu chuẩn để làm căn cứ so sánh mức độ biến đổi màu sắc của da sau khi kết thúc quá trình lão hóa.