Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10058:2013 (ISO 15701:1998)

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10058:2013 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 15701:1998, quy định phương pháp xác định độ bền màu của da đối với sự thôi nhiễm vào poly (vinyl clorua) hóa dẻo (gọi tắt là PVC). Đây là một trong những tiêu chuẩn kỹ thuật cốt lõi trong ngành công nghiệp thuộc da và sản xuất các sản phẩm từ da, giúp đánh giá chất lượng, độ ổn định màu sắc của da khi tiếp xúc trực tiếp với các vật liệu polyme hóa dẻo trong quá trình lưu kho, vận chuyển hoặc sử dụng thực tế.

Nội dung chi tiết Phần mở đầu và các Điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn, đối tượng và mục đích của phương pháp thử nghiệm độ bền màu:

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định khả năng chuyển dịch (thôi nhiễm) chất màu từ các loại da sang một tấm poly (vinyl clorua) hóa dẻo khi hai vật liệu này tiếp xúc trực tiếp với nhau dưới tác động của áp lực và nhiệt độ xác định.
• Phương pháp thử nghiệm được thiết kế để áp dụng cho tất cả các loại da, không phân biệt phương pháp thuộc da (thuộc thảo mộc, thuộc crom...), loại bề mặt da (da nguyên tấm, da lộn, da nubuck) hay da có hoặc không có lớp hoàn thiện bề mặt (lớp sơn phủ, lớp màng bảo vệ).
• Mục đích chính của phép thử là dự báo nguy cơ gây loang màu, bẩn màu từ sản phẩm da sang các chi tiết nhựa PVC đi kèm trong các sản phẩm hoàn thiện như giày dép, túi xách, đồ nội thất hoặc bao bì đóng gói bằng nhựa.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để đảm bảo tính chính xác và thống nhất khi áp dụng tiêu chuẩn này, các tài liệu viện dẫn sau đây là cực kỳ cần thiết và bắt buộc phải áp dụng:

• Các tiêu chuẩn quốc gia hoặc quốc tế liên quan đến quy trình chuẩn bị mẫu thử, điều hòa mẫu da trước khi tiến hành các phép thử vật lý và cơ học.
• Tiêu chuẩn về thang xám dùng để đánh giá độ dây màu (độ bền màu) theo tiêu chuẩn ISO 105-A03 hoặc các tiêu chuẩn tương đương khác.
• Các tài liệu kỹ thuật quy định về chất lượng nước sử dụng trong phòng thí nghiệm nhằm đảm bảo không gây ảnh hưởng đến kết quả thử nghiệm độ bền màu.

Điều 3: Nguyên tắc của phương pháp thử

Nguyên lý vận hành của phép thử độ bền màu với thôi nhiễm trong PVC được thực hiện dựa trên quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt sau:

• Mặt cần thử nghiệm của mẫu da được đặt áp sát trực tiếp vào một tấm poly (vinyl clorua) hóa dẻo tiêu chuẩn (thường là tấm PVC màu trắng hoặc không màu để dễ dàng quan sát sự thay đổi sắc tố).
• Tổ hợp mẫu thử (bao gồm mẫu da và tấm PVC) được đặt dưới một áp lực cơ học xác định và đồng đều trên toàn bộ bề mặt tiếp xúc nhằm mô phỏng điều kiện nén ép thực tế.
• Hệ thống tổ hợp mẫu thử dưới áp lực này tiếp tục được duy trì ở một nhiệt độ quy định trong một khoảng thời gian cụ thể bên trong thiết bị thử nghiệm chuyên dụng.
• Sau khi kết thúc thời gian thử nghiệm, tấm PVC được tách ra khỏi mẫu da và tiến hành đánh giá mức độ bám màu (thôi nhiễm) từ da sang tấm PVC bằng cách so sánh trực quan với thang xám chuẩn dưới nguồn sáng tiêu chuẩn của phòng thí nghiệm.

Điều 4: Thiết bị và vật liệu thử nghiệm

Để tiến hành phép thử một cách chuẩn xác và có thể lặp lại kết quả, phòng thí nghiệm cần được trang bị đầy đủ các thiết bị và vật tư tiêu chuẩn sau:

• Thiết bị nén: Thiết bị có khả năng tạo ra và duy trì một áp lực không đổi, phân bố đồng đều lên tổ hợp mẫu thử (thường sử dụng thiết bị thử độ bền màu mồ hôi - Perspirometer).
• Tấm Poly (Vinyl Clorua) hóa dẻo tiêu chuẩn: Tấm PVC có kích thước, độ dày và hàm lượng chất hóa dẻo được quy định nghiêm ngặt để đảm bảo tính đồng nhất của phép thử. Tấm PVC phải có màu trắng hoặc trong suốt để phản ánh chính xác nhất lượng màu bị thôi nhiễm từ da.
• Tủ sấy gia nhiệt: Thiết bị có khả năng kiểm soát và duy trì nhiệt độ ổn định ở mức quy định (thường là 50 độ C) với sai số cho phép cực nhỏ, đảm bảo môi trường nhiệt độ đồng đều trong suốt quá trình thử nghiệm.
• Thang xám đánh giá độ dây màu: Thang xám chuẩn phù hợp với tiêu chuẩn ISO 105-A03 để định lượng mức độ thôi nhiễm màu theo các cấp độ từ cấp 1 (thôi nhiễm nặng nhất, độ bền màu kém) đến cấp 5 (không thôi nhiễm, độ bền màu tuyệt đối).