Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10049:2013 (ISO 5397:1984)

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10049:2013 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 5397:1984. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp chuẩn độ để xác định hàm lượng nitơ tổng số và hàm lượng "chất da" trong các loại da. Đây là một phương pháp hóa học nền tảng giúp đánh giá chất lượng protein cấu trúc (chủ yếu là collagen) trong nguyên liệu da thành phẩm và bán thành phẩm.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định hàm lượng nitơ và "chất da" bằng phương pháp chuẩn độ. Phương pháp này áp dụng được cho tất cả các loại da, không phân biệt tác nhân thuộc da hay quy trình công nghệ sản xuất. Hàm lượng "chất da" được tính toán gián tiếp từ hàm lượng nitơ tổng số thu được sau quá trình phân tích.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Các tài liệu viện dẫn sau đây là bắt buộc và không thể thiếu khi áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu, đối với tài liệu không ghi năm công bố thì áp dụng bản mới nhất:

• TCVN 7117 (ISO 2418): Da - Phép thử hóa học, vật lý, cơ học và độ bền màu - Vị trí lấy mẫu.
• TCVN 7126 (ISO 4044): Da - Chuẩn bị các mẫu thử hóa học.
• TCVN 4851 (ISO 3696): Nước dùng cho phòng thí nghiệm phân tích - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử.

Điều 3: Nguyên tắc của phương pháp

Phương pháp xác định dựa trên nguyên lý phân hủy mẫu hữu cơ theo phương pháp Kjeldahl cải tiến, bao gồm ba giai đoạn kỹ thuật chính:

• Giai đoạn phân hủy (Vô cơ hóa): Mẫu thử bằng da được đun sôi với axit sunfuric đậm đặc dưới sự hỗ trợ của chất xúc tác thích hợp. Quá trình này phá hủy hoàn toàn các hợp chất hữu cơ, chuyển hóa nitơ liên kết trong cấu trúc protein của da thành amoni sunfat.
• Giai đoạn chưng cất: Thêm lượng dư dung dịch natri hydroxit vào dung dịch sau phân hủy để giải phóng khí amoniac tự do. Khí amoniac này được chưng cất lôi cuốn hơi nước và dẫn vào bình hấp thụ chứa sẵn dung dịch axit boric hoặc dung dịch axit tiêu chuẩn dư.
• Giai đoạn chuẩn độ: Tiến hành chuẩn độ lượng amoniac đã được hấp thụ bằng dung dịch axit tiêu chuẩn (như axit clohydric hoặc axit sunfuric) với sự có mặt của chỉ thị màu hỗn hợp để xác định chính xác điểm tương đương.

Điều 4: Hóa chất và thuốc thử

Trong quá trình phân tích, chỉ sử dụng các hóa chất tinh khiết phân tích và nước cất đạt tiêu chuẩn tối thiểu cấp 3 theo TCVN 4851 (ISO 3696). Các hóa chất cốt lõi bao gồm:

• Axit sunfuric đậm đặc (H2SO4): Có khối lượng riêng từ 1,83 g/ml đến 1,84 g/ml, không chứa nitơ.
• Chất xúc tác phân hủy: Sử dụng hỗn hợp xúc tác gồm kali sunfat khan hoặc natri sunfat khan để tăng nhiệt độ sôi của axit, kết hợp với đồng(II) sunfat pentahydrat hoặc selen làm chất xúc tác gia tốc phản ứng phân hủy.
• Dung dịch Natri hydroxit (NaOH): Nồng độ khoảng 350 g/l đến 400 g/l, dùng để kiềm hóa mẫu trước khi chưng cất.
• Dung dịch hấp thụ: Dung dịch axit boric (H3BO3) nồng độ 20 g/l đến 40 g/l, hoặc dung dịch axit clohydric (HCl) tiêu chuẩn nồng độ 0,1 N hoặc 0,5 N.
• Chất chỉ thị hỗn hợp: Thường dùng hỗn hợp đỏ metyl và xanh metylen hòa tan trong cồn để tạo sự chuyển màu rõ rệt tại điểm cuối chuẩn độ.