Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10061-1:2013

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10061-1:2013 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 17076-1:2012, quy định phương pháp xác định độ bền mài mòn của da bằng phương pháp Taber. Đây là một trong những phương pháp thử nghiệm vật lý quan trọng nhằm đánh giá chất lượng và độ bền của bề mặt da dưới tác động ma sát cơ học liên tục. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Điều khoản này xác định rõ giới hạn, đối tượng và mục đích áp dụng của phương pháp thử nghiệm:

• Tiêu chuẩn quy định phương pháp xác định độ bền mài mòn của tất cả các loại da, đặc biệt là da dùng cho ngành bọc đệm (như ghế da ô tô, sofa) và các sản phẩm da giày, đồ da thời trang đòi hỏi khả năng chịu ma sát cao trong quá trình sử dụng.
• Phương pháp này tập trung vào việc sử dụng thiết bị thử nghiệm mài mòn kiểu quay (thường gọi là máy thử Taber) để tạo ra tác động mài mòn đa hướng lên bề mặt mẫu thử.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác và đồng bộ, các tài liệu viện dẫn sau đây là cực kỳ cần thiết. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu, đối với tài liệu không ghi năm công bố thì áp dụng bản mới nhất:

• TCVN 4851 (ISO 3696) - Nước dùng cho phòng thí nghiệm phân tích - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử.
• Các tiêu chuẩn liên quan đến quy trình điều hòa môi trường tiêu chuẩn và chuẩn bị mẫu thử da trước khi tiến hành các phép thử vật lý và cơ học.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa cốt lõi nhằm thống nhất cách hiểu và cách đánh giá kết quả trong suốt quá trình thử nghiệm:

• Độ bền mài mòn (Abrasion resistance): Khả năng của bề mặt vật liệu (ở đây là da) chống lại sự hao mòn vật lý do ma sát động với một vật liệu mài mòn khác dưới các điều kiện tải trọng và tốc độ xác định.
• Chu kỳ mài mòn (Abrasion cycle): Một vòng quay hoàn chỉnh 360 độ của bàn xoay mang mẫu thử dưới tác động của các bánh mài.

4. Nguyên tắc thử nghiệm (Điều 4)

Nguyên tắc vận hành của phương pháp Taber được quy định cụ thể như sau:

• Một mẫu thử hình tròn được cắt từ miếng da mẫu và được gắn chặt trên một bàn xoay phẳng nằm ngang. Bàn xoay này sẽ quay với tốc độ không đổi trong suốt quá trình thử nghiệm.
• Hai bánh mài mòn tiêu chuẩn được ép trực tiếp lên bề mặt mẫu thử với một lực tải trọng xác định trước (thường được điều chỉnh bằng các quả cân bổ sung tùy theo yêu cầu kỹ thuật của từng loại da).
• Khi bàn xoay hoạt động, các bánh mài sẽ quay ngược chiều do lực ma sát tiếp xúc với mẫu thử, tạo ra các vết mài mòn chéo nhau theo hình vành khuyên trên bề mặt da.
• Độ bền mài mòn của da được đánh giá thông qua số chu kỳ quay cần thiết để làm xuất hiện sự hư hỏng bề mặt (ví dụ: mòn mất lớp phủ polymer, lộ sợi da) hoặc dựa trên sự hao hụt khối lượng của mẫu thử sau một số chu kỳ mài mòn xác định.