Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn ngành 3 TCN 194:1972

Tiêu chuẩn ngành 3 TCN 194:1972 là văn bản kỹ thuật quy định về dòng sản phẩm dao tiện gắn hợp kim cứng, cụ thể là loại dao tiện tinh lưỡi rộng. Đây là tiêu chuẩn chuyên ngành cơ khí có vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa thiết kế, kích thước và các yêu cầu kỹ thuật đối với dụng cụ cắt gọt trong quá trình gia công cơ khí chính xác tại Việt Nam.

Các nội dung kỹ thuật cốt lõi của Tiêu chuẩn 3 TCN 194:1972

Tiêu chuẩn tập trung quy định các thông số kỹ thuật và tiêu chí chất lượng bắt buộc đối với dao tiện tinh lưỡi rộng gắn hợp kim cứng bao gồm:

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn được áp dụng cho các loại dao tiện tinh lưỡi rộng có phần cắt được chế tạo bằng cách gắn (hàn) mảnh hợp kim cứng vào thân dao. Loại dao này chuyên dùng cho nguyên công tiện tinh nhằm đạt được độ bóng bề mặt cao và độ chính xác kích thước tối ưu cho chi tiết gia công.
• Thông số kích thước và hình học: Quy định chi tiết các kích thước cơ bản của dao tiện bao gồm chiều cao thân dao, chiều rộng thân dao, chiều dài tổng thể và đặc biệt là chiều rộng của lưỡi cắt tinh. Đồng thời, tiêu chuẩn xác định trị số góc sắc, góc trước, góc sau và góc nghiêng của lưỡi cắt để đảm bảo quá trình cắt gọt diễn ra thuận lợi, giảm lực cắt và hạn chế rung động.
• Yêu cầu kỹ thuật đối với vật liệu:
  • Vật liệu phần cắt (mảnh hợp kim cứng): Phải sử dụng các mác hợp kim cứng phù hợp với vật liệu cần gia công (ví dụ: nhóm hợp kim hệ Vonfram-Coban như BK8, BK6 khi gia công gang, kim loại màu hoặc nhóm hợp kim hệ Titan-Vonfram-Coban như T15K6, T5K10 khi gia công thép).
  • Vật liệu thân dao: Thường được chế tạo từ các loại thép cacbon chất lượng cao (như thép 45) hoặc thép hợp kim có độ bền cơ học cao, đảm bảo độ cứng vững, không bị biến dạng hoặc gãy hỏng dưới tác dụng của lực cắt lớn.
  • Chất lượng mối liên kết: Quy định nghiêm ngặt về công nghệ hàn liên kết giữa mảnh hợp kim cứng và thân dao. Mối hàn phải đảm bảo độ ngấu, không bị nứt, rỗng khí hoặc bong tróc trong suốt quá trình làm việc ở nhiệt độ cao.
• Yêu cầu về độ nhám bề mặt: Xác định độ nhám bề mặt cho phép của các mặt làm việc trên dao (mặt trước, mặt sau chính, mặt sau phụ và lưỡi cắt) sau khi mài sắc và mài mịn, nhằm giảm thiểu ma sát và tăng tuổi thọ của dao.
• Quy định về ghi nhãn và bảo quản: Trên thân mỗi sản phẩm dao tiện phải được khắc rõ ràng các thông tin bao gồm ký hiệu tiêu chuẩn, kích thước dao, mác hợp kim cứng và logo của nhà sản xuất. Trước khi xuất xưởng, dao phải được bôi mỡ chống gỉ và bao gói đúng quy cách để tránh hư hỏng trong quá trình vận chuyển và lưu kho.

Ý nghĩa thực tiễn của tiêu chuẩn

Việc áp dụng tiêu chuẩn 3 TCN 194:1972 giúp các cơ sở chế tạo dụng cụ cắt gọt thống nhất được quy trình sản xuất và kiểm soát chất lượng sản phẩm. Đối với các đơn vị gia công cơ khí, tiêu chuẩn này là cơ sở để lựa chọn dụng cụ cắt phù hợp, nâng cao năng suất lao động, đảm bảo chất lượng bề mặt chi tiết tiện và kéo dài tuổi thọ của thiết bị.