Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 52:2019/BGTVT do Bộ Giao thông vận tải ban hành kèm theo Thông tư số 27/2019/TT-BGTVT ngày 01 tháng 8 năm 2019, quy định về các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử đối với kết cấu an toàn chống cháy của xe cơ giới thuộc các nhóm xe M1 và N.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Quy chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến việc sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu, thử nghiệm, kiểm tra và chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe cơ giới. Phạm vi điều chỉnh bao gồm các yêu cầu kỹ thuật về kết cấu an toàn chống cháy đối với bình chứa nhiên liệu lỏng, hệ thống cung cấp nhiên liệu và hệ thống điện của xe cơ giới thuộc nhóm M1 (xe chở người đến 9 chỗ ngồi) và nhóm N (xe chở hàng).

Yêu cầu kỹ thuật đối với bình chứa nhiên liệu lỏng

• Khả năng chống ăn mòn: Bình chứa nhiên liệu phải được chế tạo bằng vật liệu có khả năng chống ăn mòn cao hoặc được bảo vệ chống ăn mòn hiệu quả bằng các lớp phủ chuyên dụng.
• Độ bền cơ học và áp suất: Bình chứa phải vượt qua các thử nghiệm về rò rỉ và thử áp suất thủy lực mà không bị nứt vỡ, biến dạng quá mức hoặc rò rỉ nhiên liệu ra môi trường xung quanh.
• Thiết kế nắp và thiết bị bù áp: Thiết kế của bình chứa phải đảm bảo nhiên liệu không bị tràn ra ngoài qua nắp bình hoặc qua các thiết bị bù áp trong điều kiện vận hành bình thường hoặc ngay cả khi xe bị nghiêng, lật.
• Vị trí lắp đặt an toàn: Bình chứa nhiên liệu không được đặt trong khoang hành khách hoặc khoang hành lý của xe, trừ trường hợp có vách ngăn cách ly hoàn toàn bằng vật liệu chống cháy và có hệ thống thông gió độc lập ra phía ngoài.

Yêu cầu lắp đặt hệ thống cung cấp nhiên liệu

• Bảo vệ va chạm: Các bộ phận của hệ thống cung cấp nhiên liệu phải được bố trí ở những vị trí an toàn, được bảo vệ tối đa trước các tác động cơ học từ bên ngoài hoặc va chạm khi xe xảy ra tai nạn.
• Định vị đường ống dẫn: Hệ thống ống dẫn nhiên liệu phải được định vị chắc chắn bằng các kẹp giữ, không bị cọ xát vào các chi tiết chuyển động hoặc các cạnh sắc nhọn của thân xe để tránh nguy cơ mài mòn gây rò rỉ.
• Cách ly nguồn nhiệt: Khoảng cách giữa hệ thống dẫn nhiên liệu và các nguồn nhiệt cao (như ống xả, động cơ, bộ chuyển đổi xúc tác) phải đảm bảo khoảng cách an toàn theo quy định, hoặc phải được trang bị tấm chắn nhiệt bảo vệ chuyên dụng để ngăn ngừa nguy cơ bắt lửa.
• Ngăn ngừa tích tụ nhiên liệu: Thiết kế khoang động cơ và các khu vực lân cận phải đảm bảo khi có sự cố rò rỉ, nhiên liệu không bị tích tụ hoặc chảy trực tiếp lên các bề mặt nóng của động cơ hoặc hệ thống xả.

Yêu cầu đối với hệ thống điện của xe

• Cách điện và bảo vệ dây dẫn: Tất cả các dây dẫn điện trong xe phải được bọc cách điện tốt, được bó gọn gàng và định vị chắc chắn để tránh hư hỏng do tác động cơ học, nhiệt học hoặc hóa học từ dầu mỡ và nhiên liệu.
• Thiết bị bảo vệ quá dòng: Hệ thống điện phải được bảo vệ bằng các thiết bị ngắt mạch tự động như cầu chì hoặc aptomat để ngăn ngừa nguy cơ quá tải, ngắn mạch gây phát nhiệt và cháy nổ.
• Lắp đặt ắc quy: ắc quy phải được lắp đặt chắc chắn trong khoang riêng biệt hoặc được che chắn bằng nắp đậy cách điện để tránh nguy cơ ngắn mạch do va đập, đồng thời phải có hệ thống thông gió phù hợp để thoát khí hydro phát sinh trong quá trình nạp.

Phương pháp thử nghiệm và kiểm tra

• Thử nghiệm áp suất thủy lực: Bình chứa nhiên liệu được thử nghiệm bằng áp suất thủy lực tương đương với hai lần áp suất làm việc thực tế nhưng không được thấp hơn 0,3 bar để kiểm tra độ bền kết cấu và độ kín khít của các mối hàn, mối nối.
• Thử nghiệm lật bình chứa: Bình chứa nhiên liệu được nạp đầy đến dung tích thiết kế, sau đó được xoay nghiêng và lật ngược 180 độ để kiểm tra khả năng rò rỉ nhiên liệu qua nắp bình và các van thông gió. Tốc độ rò rỉ cho phép phải nằm trong giới hạn cực kỳ nghiêm ngặt theo quy chuẩn.
• Kiểm tra thực tế lắp đặt: Tiến hành đánh giá sự phù hợp của việc bố trí đường ống, dây điện, tấm chắn nhiệt và các biện pháp bảo vệ an toàn chống cháy khác trực tiếp trên xe mẫu so với hồ sơ kỹ thuật của nhà sản xuất.

Quy định quản lý và hiệu lực thi hành

Các kiểu loại xe cơ giới sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu phải được kiểm tra, thử nghiệm và chứng nhận phù hợp với các quy định của Quy chuẩn QCVN 52:2019/BGTVT trước khi lưu thông trên thị trường. Quy chuẩn này có hiệu lực thi hành nhằm nâng cao tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật, giảm thiểu tối đa nguy cơ cháy nổ phương tiện giao thông đường bộ tại Việt Nam.