Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 30:2016/BLĐTBXH do Cục An toàn lao động biên soạn, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành kèm theo Thông tư số 16/2016/TT-BLĐTBXH. Quy chuẩn này quy định các yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động trong suốt vòng đời của cầu trục và cổng trục, từ khâu thiết kế, chế tạo cho đến vận hành và kiểm định kỹ thuật.

- Phạm vi điều chỉnh (Điều 1)

Quy chuẩn này quy định các yêu cầu về an toàn lao động đối với các thiết bị nâng sau đây:

• Cầu trục: Bao gồm cầu trục lăn, cầu trục treo, cầu trục quay, cầu trục chân đế và các loại cầu trục chuyên dùng khác.
• Cổng trục: Bao gồm cổng trục tiêu chuẩn, bán cổng trục, cổng trục chân dê, cổng trục container và các biến thể cổng trục khác có kết cấu tương tự.
• Quy chuẩn áp dụng đối với tất cả các hoạt động liên quan đến thiết kế, chế tạo, nhập khẩu, lưu thông trên thị trường, lắp đặt, sử dụng, bảo dưỡng, sửa chữa, kiểm định và thử nghiệm các thiết bị nêu trên.

- Đối tượng áp dụng (Điều 2)

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia này áp dụng bắt buộc đối với các đối tượng sau:

• Các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động thiết kế, chế tạo, nhập khẩu, lưu thông, lắp đặt, sử dụng, bảo dưỡng, sửa chữa, kiểm định và thử nghiệm cầu trục, cổng trục tại Việt Nam.
• Các cơ quan quản lý nhà nước về lao động, các cơ quan kiểm định kỹ thuật an toàn lao động và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

- Giải thích từ ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Để đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng, quy chuẩn đưa ra các định nghĩa cốt lõi bao gồm:

• Cầu trục (Overhead crane): Là thiết bị nâng kiểu cầu, có thể di chuyển trên các đường ray đặt trên cao (trên tường nhà xưởng hoặc trên các cột đỡ) để nâng, hạ và di chuyển tải trọng trong không gian làm việc của thiết bị.
• Cổng trục (Gantry crane): Là thiết bị nâng kiểu cầu, có kết cấu dầm cầu đặt trên các chân cổng di chuyển trên đường ray đặt sát mặt đất hoặc sàn làm việc.
• Bán cổng trục (Semi-gantry crane): Là dạng đặc biệt của cổng trục, trong đó một đầu dầm cầu tựa trên chân cổng di chuyển dưới đất, đầu còn lại tựa trên đường ray đặt trên cao.
• Tải trọng nâng định mức (Rated capacity): Trọng lượng lớn nhất của tải trọng mà cầu trục, cổng trục được phép nâng ở một trạng thái làm việc nhất định theo thiết kế của nhà sản xuất.
• Thiết bị mang tải: Các bộ phận trực tiếp giữ tải trọng như móc cẩu, gầu ngoạm, nam châm điện, dầm nâng, kẹp chuyên dùng.

- Tài liệu viện dẫn (Điều 4)

Quy chuẩn này sử dụng và viện dẫn các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành nhằm đảm bảo tính đồng bộ và chuẩn xác cao nhất:

• TCVN 4244:2005 về Thiết bị nâng - Thiết kế, chế tạo và kiểm tra kỹ thuật.
• Các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế khác liên quan đến an toàn điện, an toàn cơ khí và thử nghiệm không phá hủy đối với kết cấu kim loại của thiết bị nâng.
• Trong trường hợp các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc được thay thế thì áp dụng theo phiên bản mới nhất của tài liệu đó.