Trong bối cảnh Việt Nam chính thức bãi bỏ sổ hộ khẩu giấy, Giấy xác nhận thông tin về cư trú trở thành "vật bất ly thân" của nhiều người khi thực hiện các giao dịch hành chính. Tuy nhiên, một câu hỏi khiến không ít người trăn trở: Liệu người không đăng ký thường trú có được cấp loại giấy tờ này hay không? Câu trả lời là hoàn toàn CÓ, và pháp luật hiện hành đã quy định rất rõ ràng về quyền lợi này của công dân.

Quyền lợi của người không có nơi thường trú theo quy định mới

Theo quy định tại Luật Cư trú 2020, cư trú là việc công dân sinh sống tại một địa điểm nhất định. Điều đáng chú ý là pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cho những người có hộ khẩu thường trú ổn định mà còn quan tâm đến nhóm đối tượng yếu thế, những người lao động tự do hoặc người không đủ điều kiện đăng ký thường trú, tạm trú.

Cụ thể, tại Điều 17 Thông tư 55/2021/TT-BCA (được sửa đổi bởi Thông tư 66/2023/TT-BCA), Giấy xác nhận thông tin về cư trú được cấp cho mọi cá nhân có yêu cầu để xác nhận thông tin về thời gian, địa điểm, hình thức đăng ký cư trú.

"Công dân có quyền yêu cầu cơ quan đăng ký cư trú trong cả nước không phụ thuộc vào nơi cư trú của mình xác nhận thông tin về cư trú bằng hình thức văn bản hoặc văn bản điện tử."

Thời hạn sử dụng của Giấy xác nhận cư trú là bao lâu?

Một điểm quan trọng mà người dân cần lưu ý là thời hạn của loại giấy tờ này không giống nhau cho mọi trường hợp. Căn cứ vào mục đích và đối tượng, thời hạn được chia làm hai loại chính:

• Thời hạn 06 tháng: Áp dụng cho trường hợp khai báo cư trú của người không có cả nơi thường trú và nơi tạm trú do không đủ điều kiện đăng ký. Đây là một chính sách nhân văn giúp những người lang thang, cơ nhỡ hoặc người chưa có chỗ ở ổn định vẫn có giấy tờ tùy thân hợp pháp để làm việc và sinh hoạt.
• Thời hạn 01 năm: Đối với trường hợp xác nhận thông tin về cư trú thông thường (theo quy định mới nhất tại Thông tư 66/2023/TT-BCA).

Hướng dẫn thủ tục cấp Giấy xác nhận cư trú "siêu tốc"

Để nhận được Giấy xác nhận cư trú, người dân không cần phải chuẩn bị quá nhiều giấy tờ phức tạp. Thành phần hồ sơ duy nhất bạn cần là Tờ khai thay đổi thông tin cư trú (Mẫu CT01) được ban hành kèm theo Thông tư 56/2021/TT-BCA.

Các bước thực hiện cụ thể:

Bước 1: Nộp hồ sơ. Bạn có thể lựa chọn nộp trực tiếp tại Công an cấp xã hoặc nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công Bộ Công an. Việc nộp online đang được khuyến khích để tiết kiệm thời gian và công sức.

Bước 2: Tiếp nhận và kiểm tra. Cơ quan Công an sẽ đối soát thông tin của bạn với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Nếu thông tin đã có sẵn và chính xác, kết quả sẽ được trả rất nhanh.

Bước 3: Nhận kết quả. Thời hạn giải quyết thông thường chỉ trong 01 ngày làm việc. Trường hợp cần xác minh thêm thông tin, thời gian có thể kéo dài nhưng không quá 03 ngày làm việc.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Việc không có hộ khẩu thường trú không còn là rào cản để bạn thực hiện các quyền công dân của mình. Tuy nhiên, để quá trình xin xác nhận diễn ra thuận lợi, bạn nên chủ động cập nhật thông tin cá nhân chính xác trên ứng dụng VNeID. Khi thông tin cư trú của bạn được thay đổi hoặc cập nhật trong Cơ sở dữ liệu, các giấy tờ xác nhận đã cấp trước đó sẽ tự động hết giá trị, vì vậy hãy luôn đảm bảo mình đang sử dụng bản cập nhật mới nhất.

Nếu bạn gặp khó khăn trong quá trình thực hiện thủ tục tại địa phương, hãy bình tĩnh yêu cầu cán bộ hướng dẫn dựa trên các quy định tại Luật Cư trú 2020 và các Thông tư hướng dẫn của Bộ Công an để đảm bảo quyền lợi chính đáng của mình.