Niên hạn sử dụng xe ô tô: Những cột mốc thời gian cần ghi nhớ

Việc kiểm soát niên hạn sử dụng xe ô tô không chỉ nhằm đảm bảo an toàn kỹ thuật cho phương tiện mà còn góp phần bảo vệ môi trường và giảm thiểu tai nạn giao thông. Trước đây, vấn đề này được điều chỉnh bởi Nghị định 95/2009/NĐ-CP. Tuy nhiên, kể từ ngày 15/02/2025, Nghị định 166/2024/NĐ-CP đã chính thức có hiệu lực với nhiều điểm mới đáng chú ý.

Theo quy định tại Điều 14 Nghị định 166/2024/NĐ-CP, niên hạn sử dụng của các loại xe cơ giới được quy định cụ thể như sau:

- Không quá 25 năm đối với: ô tô chở hàng (ô tô tải), ô tô chở hàng chuyên dùng (ô tô tải chuyên dùng), xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ.
- Không quá 20 năm đối với: ô tô chở người có từ 10 chỗ ngồi trở lên (kể cả chỗ người lái), ô tô chở người chuyên dùng, xe chở người bốn bánh có gắn động cơ.
- Đặc biệt, không quá 20 năm đối với xe ô tô chở trẻ em mầm non, học sinh.

Việc bổ sung quy định riêng cho xe chở học sinh cho thấy sự quan tâm đặc biệt của Nhà nước đối với sự an toàn của lứa tuổi mầm non và học đường, tránh tình trạng sử dụng các phương tiện quá cũ kỹ, không đảm bảo an toàn để đưa đón các em.

Quy định về niên hạn đối với xe cải tạo và thời điểm tính niên hạn

Một trong những điểm mới quan trọng khác nằm ở quy định về xe cải tạo tại Điều 15 Nghị định 166/2024/NĐ-CP. Cụ thể, đối với xe có niên hạn sử dụng cải tạo thành xe không có niên hạn sử dụng thì vẫn phải áp dụng quy định về niên hạn của xe trước khi cải tạo. Ngược lại, xe không có niên hạn sử dụng khi cải tạo thành xe có niên hạn sử dụng sẽ áp dụng quy định sau cải tạo.

Về thời điểm tính niên hạn, Điều 16 Nghị định 166/2024/NĐ-CP nêu rõ niên hạn được tính từ năm sản xuất xe đến hết ngày 31/12 của năm hết niên hạn. Trong trường hợp đặc biệt được Thủ tướng Chính phủ cho phép, niên hạn có thể được tính từ năm đăng ký xe lần đầu.

Siết chặt việc thu hồi biển số xe hết niên hạn sử dụng

Khi một phương tiện đã hết niên hạn sử dụng, chủ xe có trách nhiệm phải thực hiện thủ tục thu hồi giấy chứng nhận đăng ký và biển số xe. Theo quy định tại khoản 2 Điều 23 Thông tư 24/2023/TT-BCA, xe hết niên hạn sử dụng thuộc trường hợp bắt buộc phải thu hồi đăng ký, biển số.

Cục Đăng kiểm Việt Nam có trách nhiệm lập danh sách các phương tiện này và chia sẻ dữ liệu với cơ quan Cảnh sát giao thông để theo dõi, quản lý. Việc cố tình sử dụng xe hết niên hạn tham gia giao thông không chỉ tiềm ẩn nguy cơ tai nạn thảm khốc mà còn đối mặt với các mức xử phạt hành chính rất nặng, thậm chí là tịch thu phương tiện.

Chủ phương tiện cần chủ động kiểm tra số VIN, số khung hoặc các tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất để xác định chính xác thời điểm xe mình hết niên hạn, từ đó có kế hoạch đổi mới phương tiện phù hợp, đảm bảo tuân thủ đúng quy định của pháp luật.