Giới thiệu chung về Công văn 728/TCHQ-GSQL

Công văn 728/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành năm 2020 nhằm hướng dẫn và giải quyết các vướng mắc liên quan đến thủ tục nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất quy trình thực hiện giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp, đảm bảo tuân thủ đúng tinh thần của Quyết định số 18/2019/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 728/TCHQ-GSQL

- Quy định về hồ sơ và thủ tục hải quan khi nhập khẩu

• Doanh nghiệp khi làm thủ tục nhập khẩu máy móc, thiết bị đã qua sử dụng phải nộp đầy đủ bộ hồ sơ hải quan theo quy định pháp luật, kèm theo các tài liệu chứng minh tuổi thiết bị không vượt quá số năm quy định (thông thường là không quá 10 năm đối với hầu hết các lĩnh vực).
• Yêu cầu bắt buộc phải có văn bản xác nhận của tổ chức giám định được chỉ định về tình trạng, chất lượng và tuổi của máy móc, thiết bị nhập khẩu.
• Trường hợp hàng hóa nhập khẩu là dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng, doanh nghiệp phải cung cấp chứng thư giám định được cấp bởi tổ chức giám định được thừa nhận theo quy định tại Quyết định 18/2019/QĐ-TTg.

- Hướng dẫn về công tác giám định và nộp chứng thư giám định

• Thời điểm nộp chứng thư giám định: Doanh nghiệp phải nộp chứng thư giám định cho cơ quan hải quan nơi đăng ký tờ khai tại thời điểm làm thủ tục thông quan hoặc giải tỏa hàng hóa.
• Đối với các trường hợp đưa hàng về bảo quản: Doanh nghiệp chỉ được phép đưa hàng hóa về địa điểm bảo quản để thực hiện giám định sau khi đã hoàn thành các thủ tục đăng ký và được cơ quan hải quan chấp thuận. Doanh nghiệp chịu trách nhiệm bảo toàn nguyên trạng hàng hóa cho đến khi có kết luận giám định cuối cùng.
• Cơ quan hải quan có trách nhiệm kiểm tra tính hợp lệ của chứng thư giám định, đối chiếu thông tin trên chứng thư với thực tế hàng hóa và hồ sơ nhập khẩu để quyết định thông quan.

- Xử lý các trường hợp đặc biệt và vướng mắc phát sinh

• Đối với máy móc, thiết bị đã qua sử dụng nhập khẩu phục vụ cho các dự án đầu tư đặc thù hoặc các trường hợp có tuổi thiết bị vượt quá quy định nhưng đáp ứng hiệu suất năng lượng, bảo vệ môi trường: Cần có ý kiến chấp thuận bằng văn bản của Bộ Khoa học và Công nghệ hoặc các Bộ quản lý chuyên ngành trước khi làm thủ tục thông quan.
• Hướng dẫn xử lý đối với các lô hàng đã về cảng trước ngày Quyết định 18/2019/QĐ-TTg có hiệu lực nhưng chưa hoàn thành thủ tục hải quan, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và tránh ùn tắc tại cửa khẩu.
• Tăng cường phối hợp giữa cơ quan hải quan địa phương với các tổ chức giám định được chỉ định để rút ngắn thời gian thông quan, đồng thời ngăn chặn việc nhập khẩu công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với hoạt động xuất nhập khẩu

Công văn 728/TCHQ-GSQL mang lại sự minh bạch và thống nhất trong quy trình kiểm soát nhập khẩu máy móc cũ. Việc quy định rõ ràng về hồ sơ, thời điểm nộp chứng thư giám định và cơ chế phối hợp giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch kinh doanh, giảm thiểu rủi ro pháp lý và chi phí lưu kho bãi. Đồng thời, văn bản cũng là công cụ đắc lực giúp cơ quan hải quan thực hiện nghiêm túc chủ trương của Chính phủ trong việc ngăn chặn rác thải công nghệ tràn vào Việt Nam.