Giới thiệu về Công văn 72/TANDTC-PC năm 2017

Công văn 72/TANDTC-PC do Tòa án nhân dân tối cao ban hành nhằm mục đích hướng dẫn, thống nhất áp dụng các quy định của pháp luật về án phí trong giải quyết các vụ án hôn nhân và gia đình. Văn bản này tập trung tháo gỡ những vướng mắc thực tế của các Tòa án địa phương khi áp dụng Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, đặc biệt là cách tính án phí trong trường hợp có tranh chấp về chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm về án phí ly hôn

• Án phí trong trường hợp không có tranh chấp tài sản: Đối với các vụ án ly hôn mà các bên đương sự chỉ yêu cầu Tòa án giải quyết quan hệ hôn nhân (cho ly hôn) và vấn đề con cái (nuôi con, cấp dưỡng) mà không yêu cầu chia tài sản chung, hoặc tự thỏa thuận phân chia tài sản và không yêu cầu Tòa án ghi nhận vào bản án, quyết định thì chỉ phải chịu án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch. Mức án phí này được ấn định cố định là 300.000 đồng.
• Án phí trong trường hợp có tranh chấp và yêu cầu chia tài sản chung: Khi các đương sự có yêu cầu Tòa án phân chia tài sản chung của vợ chồng, vụ án ly hôn lúc này xuất hiện thêm quan hệ tranh chấp tài sản có giá ngạch. Do đó, ngoài mức án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch (300.000 đồng) cho yêu cầu ly hôn, các đương sự còn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch đối với phần giá trị tài sản mà họ được chia hoặc được nhận theo phán quyết của Tòa án.
• Nghĩa vụ nộp tiền tạm ứng án phí: Nguyên đơn hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập về việc chia tài sản chung phải nộp tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch tương ứng với giá trị phần tài sản mà họ yêu cầu chia, trừ các trường hợp được miễn hoặc không phải nộp tiền tạm ứng án phí theo quy định của pháp luật.
• Xác định án phí khi các đương sự tự thỏa thuận được về tài sản: Công văn hướng dẫn rõ trường hợp trước khi mở phiên tòa hoặc tại phiên tòa sơ thẩm, nếu các đương sự tự thỏa thuận được với nhau về việc phân chia tài sản chung và đề nghị Tòa án ghi nhận trong bản án, quyết định thì họ vẫn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Tuy nhiên, mức án phí cụ thể sẽ được tính toán giảm trừ hoặc áp dụng theo tỷ lệ thỏa thuận nhằm khuyến khích tinh thần tự nguyện, tự thỏa thuận của các bên đương sự theo đúng tinh thần của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản hướng dẫn

Công văn 72/TANDTC-PC đóng vai trò là cẩm nang nghiệp vụ quan trọng cho Thẩm phán và Thư ký Tòa án các cấp. Việc ban hành công văn này giúp:

• Thống nhất nhận thức và cách áp dụng pháp luật về án phí trên phạm vi toàn quốc, khắc phục tình trạng mỗi địa phương áp dụng một kiểu gây bất bình đẳng cho các đương sự.
• Bảo đảm nguồn thu ngân sách nhà nước từ án phí được thực hiện đúng, đủ và kịp thời theo quy định của pháp luật.
• Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên trong vụ án ly hôn, đồng thời thúc đẩy việc giải quyết vụ án nhanh chóng thông qua cơ chế khuyến khích thỏa thuận về tài sản.