Tổng quan về Công văn 6571/TCHQ-PC năm 2019

Công văn 6571/TCHQ-PC được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải đáp và tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giúp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất phương án xử lý đối với các vụ việc phức tạp, đảm bảo tính chính xác, khách quan và tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 6571/TCHQ-PC

1. Xác định thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính

Công văn đưa ra hướng dẫn chi tiết về việc xác định thẩm quyền xử phạt của các chức danh trong ngành Hải quan, đặc biệt là Chi cục trưởng Chi cục Hải quan và Đội trưởng Đội Kiểm soát Hải quan:

• Thẩm quyền xử phạt tiền được xác định dựa trên mức tối đa của khung hình phạt tiền đối với hành vi vi phạm cụ thể, kết hợp với trị giá tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu.
• Trường hợp hành vi vi phạm vượt quá thẩm quyền xử phạt của Chi cục trưởng thì hồ sơ vụ việc phải được chuyển ngay lên cấp có thẩm quyền cao hơn (Cục trưởng Cục Hải quan hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh) để xem xét, ra quyết định xử phạt theo đúng quy định pháp luật.

2. Nguyên tắc xác định trị giá tang vật vi phạm hành chính

Việc xác định trị giá tang vật là cơ sở pháp lý quan trọng để xác định khung tiền phạt và thẩm quyền xử phạt. Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể:

• Ưu tiên áp dụng các căn cứ xác định trị giá theo thứ tự quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính, bao gồm: giá niêm yết, giá ghi trên hóa đơn mua bán, giá thị trường tại địa phương hoặc giá do cơ quan tài chính định giá.
• Trong trường hợp không thể áp dụng các phương pháp thông thường để xác định trị giá tang vật, cơ quan Hải quan đang thụ lý vụ việc phải thành lập Hội đồng định giá để tiến hành xác định trị giá làm căn cứ xử lý tiếp theo.

3. Xử lý tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tạm giữ

Đối với công tác quản lý và xử lý tang vật, phương tiện vi phạm bị tạm giữ, văn bản lưu ý các đơn vị thực hiện nghiêm túc các nội dung sau:

• Phải tuân thủ nghiêm ngặt thời hạn tạm giữ tang vật, phương tiện theo quy định. Mọi trường hợp kéo dài thời hạn tạm giữ phải có quyết định bằng văn bản của người có thẩm quyền.
• Đối với tang vật là hàng hóa dễ bị hư hỏng, hàng hóa mau hỏng, cơ quan hải quan cần nhanh chóng tiến hành các thủ tục bán thanh lý hoặc tiêu hủy theo quy định để tránh gây thất thoát, lãng phí tài sản.
• Thực hiện trả lại tang vật, phương tiện cho chủ sở hữu, người quản lý hoặc người sử dụng hợp pháp nếu xác định họ không có lỗi trong việc để xảy ra hành vi vi phạm hành chính.

4. Áp dụng thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

Công văn làm rõ cách tính thời hiệu xử phạt đối với các nhóm hành vi vi phạm khác nhau:

• Đối với các hành vi vi phạm hành chính về thuế (như trốn thuế, gian lận thuế, khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn), thời hiệu xử phạt là 05 năm kể từ ngày thực hiện hành vi vi phạm.
• Đối với các hành vi vi phạm hành chính khác trong lĩnh vực hải quan (không thuộc nhóm vi phạm về thuế), thời hiệu xử phạt thông thường là 02 năm.

5. Giao quyền xử phạt vi phạm hành chính

Hướng dẫn về việc thực hiện giao quyền xử phạt hành chính trong nội bộ ngành Hải quan:

• Việc giao quyền xử phạt phải được thực hiện bằng quyết định giao quyền bằng văn bản và chỉ được áp dụng khi người đứng đầu cơ quan, đơn vị vắng mặt.
• Người được giao quyền xử phạt không được ủy quyền tiếp cho người thứ ba và phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật cũng như trước người đứng đầu về quyết định xử phạt do mình ban hành.

Ý nghĩa và tác động thực tiễn của văn bản

Công văn 6571/TCHQ-PC đã tháo gỡ kịp thời nhiều nút thắt pháp lý mang tính thực tiễn cao, giúp cán bộ hải quan tại các địa phương chủ động và tự tin hơn trong việc ra quyết định xử phạt hành chính. Đồng thời, văn bản này cũng góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, hạn chế tối đa các tranh chấp, khiếu nại hành chính phát sinh.