Giới thiệu về Công văn 3119/TCHQ-PC năm 2021

Công văn 3119/TCHQ-PC được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất các quy định pháp luật, đảm bảo tính chính xác, khách quan và đúng thẩm quyền khi xử lý các hành vi vi phạm.

1. Xác định trị giá tang vật vi phạm để xác định thẩm quyền xử phạt

Một trong những nội dung cốt lõi của Công văn 3119/TCHQ-PC là hướng dẫn chi tiết về phương pháp và nguyên tắc xác định trị giá tang vật vi phạm hành chính. Việc này có ý nghĩa quyết định đến việc xác định khung phạt và thẩm quyền ra quyết định xử phạt của các cấp Hải quan:

• Trị giá tang vật vi phạm được xác định tại thời điểm phát hiện hành vi vi phạm. Trường hợp không thể xác định ngay trị giá, cơ quan Hải quan phải tiến hành tạm giữ và thành lập Hội đồng định giá theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính.
• Đối với hàng hóa nhập khẩu, xuất khẩu chưa được thông quan, trị giá tang vật được xác định dựa trên trị giá hải quan do người khai hải quan tự khai hoặc do cơ quan hải quan xác định lại theo các nguyên tắc trị giá hải quan hiện hành.
• Đối với các loại hàng giả, hàng nhái, hàng cấm, việc xác định trị giá phải căn cứ vào giá của hàng hóa thật cùng loại hoặc tương đương tại thị trường nội địa tại thời điểm vi phạm xảy ra.

2. Phân định đối tượng vi phạm là cá nhân hay tổ chức

Công văn làm rõ nguyên tắc xác định đối tượng bị xử phạt để áp dụng mức phạt tiền phù hợp, do mức phạt tiền đối với tổ chức bằng hai lần mức phạt tiền đối với cá nhân cho cùng một hành vi vi phạm:

• Tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính phải là pháp nhân hoặc các tổ chức được thành lập hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam.
• Trường hợp chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp thực hiện hành vi vi phạm trong phạm vi ủy quyền hoặc nhân danh doanh nghiệp thì đối tượng bị xử phạt là doanh nghiệp (tổ chức).
• Trường hợp cá nhân thuộc tổ chức thực hiện hành vi vi phạm không nhân danh tổ chức hoặc vượt quá phạm vi đại diện, ủy quyền thì cá nhân đó phải tự chịu trách nhiệm hành chính với tư cách cá nhân.

3. Thẩm quyền xử phạt của các chức danh trong ngành Hải quan

Công văn 3119/TCHQ-PC hướng dẫn cụ thể về việc áp dụng thẩm quyền xử phạt của các chức danh như Chi cục trưởng Chi cục Hải quan, Đội trưởng Đội Kiểm soát Hải quan, Cục trưởng Cục Hải quan, và Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan:

• Thẩm quyền xử phạt tiền được xác định dựa trên mức tối đa của khung hình phạt đối với hành vi vi phạm cụ thể, kết hợp với trị giá tang vật vi phạm bị tịch thu (nếu có).
• Trường hợp vụ việc vượt quá thẩm quyền xử phạt của Chi cục trưởng, hồ sơ vụ việc phải được chuyển ngay lên Cục trưởng Cục Hải quan hoặc cấp có thẩm quyền cao hơn để xem xét, giải quyết theo đúng thời hạn luật định.
• Lưu ý về việc áp dụng hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính phải luôn đi kèm và tương thích với thẩm quyền xử phạt chính.

4. Áp dụng các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm

Để đảm bảo việc xử lý vi phạm hành chính được triệt để, Công văn hướng dẫn việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn như tạm giữ người, tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm:

• Việc tạm giữ tang vật, phương tiện phải có quyết định bằng văn bản của người có thẩm quyền và phải lập biên bản tạm giữ rõ ràng, chi tiết về tình trạng, số lượng, chủng loại hàng hóa.
• Thời hạn tạm giữ tang vật để xác minh tình tiết không được quá thời hạn quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính. Trường hợp vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp cần kéo dài thời hạn tạm giữ, người có thẩm quyền phải báo cáo bằng văn bản và được sự đồng ý của cấp trên trực tiếp.
• Cơ quan Hải quan có trách nhiệm bảo quản an toàn tang vật, phương tiện trong thời gian bị tạm giữ, tránh để xảy ra tình trạng hư hỏng, mất mát hoặc biến chất.

5. Xử lý các vướng mắc về thủ tục và biểu mẫu

Công văn cũng tháo gỡ các khó khăn mang tính kỹ thuật nghiệp vụ liên quan đến việc lập biên bản vi phạm hành chính và ban hành quyết định xử phạt:

• Biên bản vi phạm hành chính phải được lập kịp thời ngay khi phát hiện hành vi vi phạm. Nội dung biên bản phải ghi nhận đầy đủ, trung thực các tình tiết khách quan, ý kiến của người vi phạm hoặc người đại diện hợp pháp.
• Các sai sót mang tính kỹ thuật trong quyết định xử phạt (như sai sót về lỗi chính tả, địa chỉ, mã số thuế nhưng không làm thay đổi bản chất vụ việc) có thể được sửa đổi, bổ sung hoặc đính chính bằng quyết định sửa đổi, bổ sung thay vì phải hủy bỏ toàn bộ quyết định.