Tổng quan về Công văn 415/TCHQ-PC năm 2020

Công văn 415/TCHQ-PC được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện việc áp dụng văn bản quy phạm pháp luật trong quá trình xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc liên quan đến hiệu lực trở về trước của văn bản pháp luật và nguyên tắc áp dụng quy định có lợi cho cá nhân, tổ chức vi phạm.

Nguyên tắc áp dụng văn bản pháp luật về xử lý vi phạm hành chính

Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể về nguyên tắc xác định văn bản quy phạm pháp luật áp dụng để xử phạt hành chính như sau:

• Áp dụng văn bản tại thời điểm vi phạm: Việc xử phạt vi phạm hành chính được áp dụng theo quy định của văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực tại thời điểm thực hiện hành vi vi phạm. Đây là nguyên tắc chung và cơ bản nhất trong xử lý vi phạm hành chính.
• Áp dụng quy định có lợi cho người vi phạm: Trong trường hợp hành vi vi phạm hành chính được thực hiện trước ngày văn bản quy phạm pháp luật mới có hiệu lực, nhưng hành vi đó vẫn đang trong thời hạn xử lý hoặc đang được xem xét giải quyết mà văn bản mới quy định trách nhiệm pháp lý nhẹ hơn, không quy định trách nhiệm pháp lý hoặc có lợi hơn cho cá nhân, tổ chức vi phạm thì áp dụng quy định của văn bản mới.

Hướng dẫn xử lý đối với các trường hợp cụ thể

Để đảm bảo tính thống nhất trong toàn ngành, Công văn 415/TCHQ-PC đưa ra các chỉ dẫn chi tiết đối với từng nhóm trường hợp:

• Trường hợp hành vi vi phạm đã kết thúc trước khi văn bản mới có hiệu lực: Nếu văn bản mới không quy định hành vi đó là vi phạm hành chính, hoặc quy định hình thức xử phạt, mức xử phạt nhẹ hơn, hoặc các quy định khác có lợi hơn thì áp dụng văn bản mới để xử lý.
• Trường hợp hành vi vi phạm đang tiếp diễn: Đối với các hành vi vi phạm hành chính có tính chất kéo dài, nếu hành vi đó vẫn tiếp diễn sau khi văn bản mới có hiệu lực thì áp dụng quy định của văn bản mới để xử lý.
• Xác định thời điểm thực hiện hành vi vi phạm: Các đơn vị hải quan cần phối hợp chặt chẽ, thu thập đầy đủ chứng cứ để xác định chính xác thời điểm xảy ra hành vi vi phạm, từ đó làm căn cứ đối chiếu với hiệu lực của các văn bản quy phạm pháp luật liên quan.

Trách nhiệm tổ chức thực hiện của cơ quan Hải quan các cấp

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị trực thuộc triển khai các nội dung sau:

• Nâng cao năng lực nghiệp vụ: Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố phải quán triệt sâu sắc nội dung hướng dẫn tại Công văn này đến toàn thể cán bộ, công chức làm công tác xử lý vi phạm hành chính.
• Đảm bảo tính chính xác và khách quan: Quá trình lập biên bản vi phạm hành chính và ban hành quyết định xử phạt phải được thực hiện chặt chẽ, đúng thẩm quyền, đúng thời hạn và áp dụng chính xác văn bản pháp luật có hiệu lực, tránh việc áp dụng sai lệch gây khiếu nại, khiếu kiện từ phía doanh nghiệp.
• Báo cáo vướng mắc kịp thời: Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh các trường hợp đặc thù hoặc có sự chồng chéo, xung đột giữa các văn bản quy phạm pháp luật chưa được hướng dẫn, các đơn vị phải kịp thời báo cáo về Tổng cục Hải quan (qua Vụ Pháp chế) để được hướng dẫn giải quyết cụ thể.