Tổng quan về Công văn 5185/TCHQ-PC năm 2018

Công văn 5185/TCHQ-PC được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn, làm rõ về hiệu lực của các văn bản do Tổng cục Hải quan ban hành trong bối cảnh áp dụng Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015. Đây là văn bản quan trọng giúp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất nhận thức và thực hiện đúng quy định pháp luật về thẩm quyền ban hành cũng như áp dụng văn bản hướng dẫn nghiệp vụ.

1. Thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Tổng cục Hải quan

Theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015, Tổng cục Hải quan là cơ quan trực thuộc Bộ Tài chính, không thuộc hệ thống các cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Do đó:

• Tổng cục Hải quan không có thẩm quyền ban hành các văn bản quy phạm pháp luật (như Thông tư, Quyết định quy phạm pháp luật).
• Các văn bản do Tổng cục Hải quan ban hành dưới hình thức Công văn, Quyết định hành chính, Chỉ thị, Quy trình nghiệp vụ chỉ mang tính chất hướng dẫn, chỉ đạo nghiệp vụ nội bộ trong ngành Hải quan, không phải là văn bản quy phạm pháp luật và không được chứa đựng quy phạm pháp luật.

2. Hiệu lực và nguyên tắc áp dụng văn bản do Tổng cục Hải quan ban hành

Công văn 5185/TCHQ-PC hướng dẫn cụ thể về việc xử lý và áp dụng các văn bản do Tổng cục Hải quan đã ban hành trước đây cũng như hiện tại:

• Đối với các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ: Các công văn hướng dẫn của Tổng cục Hải quan chỉ có giá trị chỉ đạo, hướng dẫn hệ thống cơ quan hải quan cấp dưới thực hiện thống nhất các quy định của pháp luật (Luật, Nghị định, Thông tư). Các văn bản này không được dùng làm căn cứ pháp lý trực tiếp để áp dụng chế tài hoặc gây bất lợi cho người khai hải quan, doanh nghiệp nếu không có quy định tương ứng tại các văn bản quy phạm pháp luật cấp trên.
• Nguyên tắc áp dụng pháp luật: Khi thực hiện thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan, thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, các đơn vị phải căn cứ trực tiếp vào các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành bao gồm Luật Hải quan, các Nghị định của Chính phủ và Thông tư của Bộ Tài chính.
• Xử lý xung đột văn bản: Trong trường hợp có sự khác biệt hoặc chồng chéo giữa văn bản hướng dẫn của Tổng cục Hải quan và văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan cấp trên, các đơn vị phải tuyệt đối tuân thủ và áp dụng quy định tại văn bản quy phạm pháp luật cấp trên.

3. Trách nhiệm của các đơn vị thuộc và trực thuộc Tổng cục Hải quan

Để đảm bảo tính thượng tôn pháp luật và thống nhất trong toàn ngành, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm túc các nội dung sau:

• Không được tự ý ban hành các văn bản hướng dẫn có chứa quy phạm pháp luật, không được tự ý đặt ra các thủ tục hành chính mới ngoài quy định của pháp luật.
• Thường xuyên rà soát các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ do đơn vị mình hoặc Tổng cục Hải quan ban hành để kịp thời phát hiện các nội dung không còn phù hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ.
• Tăng cường công tác tuyên truyền, giải thích pháp luật cho người dân và doanh nghiệp dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật chính thức, tránh việc viện dẫn các công văn hướng dẫn nội bộ làm căn cứ pháp lý duy nhất khi giải quyết tranh chấp hoặc khiếu nại.