Tổng quan về Công văn 3824/TCHQ-PC năm 2019

Công văn 3824/TCHQ-PC do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn áp dụng pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, đặc biệt là việc xác định và xử lý đối với hành vi "vi phạm hành chính nhiều lần" trong lĩnh vực hải quan. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất phương án thực hiện, bảo đảm tính nghiêm minh, chính xác và đúng quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Phân biệt hành vi "Vi phạm hành chính nhiều lần" và "Tái phạm"

Để áp dụng đúng khung hình phạt và các tình tiết liên quan, Công văn nhấn mạnh việc các đơn vị hải quan phải phân biệt rõ ràng hai khái niệm pháp lý này:

• Vi phạm hành chính nhiều lần: Là trường hợp cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính mà trước đó đã thực hiện hành vi vi phạm này nhưng chưa bị ra quyết định xử phạt và chưa hết thời hiệu xử lý vi phạm hành chính.
• Tái phạm: Là trường hợp cá nhân, tổ chức đã bị ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính nhưng chưa hết thời hạn được coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính (theo quy định tại Điều 137 Luật Xử lý vi phạm hành chính) mà lại thực hiện hành vi vi phạm hành chính đã bị xử phạt.

Nguyên tắc xử lý đối với hành vi vi phạm hành chính nhiều lần

Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể về nguyên tắc áp dụng chế tài xử phạt đối với các trường hợp vi phạm nhiều lần như sau:

• Theo quy định chung, khi một cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính nhiều lần thì bị xử phạt về từng hành vi vi phạm.
• Trường hợp hành vi vi phạm hành chính nhiều lần được pháp luật quy định là tình tiết tăng nặng hoặc quy định là một hành vi vi phạm cụ thể trong khung xử phạt thì không xử phạt riêng lẻ từng hành vi mà áp dụng tình tiết tăng nặng để xử lý một lần.
• Đối với lĩnh vực hải quan, khi phát hiện người khai hải quan có cùng một hành vi vi phạm trên nhiều tờ khai hải quan khác nhau (như khai sai mã số, thuế suất, trị giá hải quan...) mà các tờ khai này chưa bị xử phạt, cơ quan hải quan cần rà soát kỹ quy định pháp luật chuyên ngành. Nếu quy định không coi hành vi vi phạm nhiều lần là tình tiết tăng nặng để xử phạt một lần, cơ quan hải quan phải tiến hành lập biên bản và ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với từng tờ khai vi phạm riêng biệt.

Hướng dẫn tổ chức thực hiện tại các đơn vị hải quan địa phương

Để bảo đảm tính thống nhất và hạn chế tối đa các khiếu nại, khiếu kiện từ phía doanh nghiệp, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị trực thuộc thực hiện nghiêm túc các nội dung sau:

• Tăng cường công tác kiểm tra, đối chiếu hồ sơ hải quan để phát hiện kịp thời các hành vi vi phạm có hệ thống, tránh để kéo dài dẫn đến việc tích tụ nhiều tờ khai vi phạm cùng lúc gây khó khăn cho công tác xử lý.
• Khi lập biên bản vi phạm hành chính, phải mô tả chi tiết, rõ ràng từng hành vi vi phạm gắn liền với từng tờ khai hải quan cụ thể, làm cơ sở pháp lý vững chắc cho việc ra quyết định xử phạt độc lập hoặc áp dụng tình tiết tăng nặng theo đúng quy định.
• Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc vượt quá thẩm quyền hoặc có sự chồng chéo giữa các văn bản quy phạm pháp luật, các đơn vị phải kịp thời báo cáo về Tổng cục Hải quan (qua Vụ Pháp chế) để được hướng dẫn giải quyết, không tự ý áp dụng các biện pháp xử lý thiếu căn cứ pháp lý.