Công văn 643/TCHQ-TXNK năm 2019 do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc và thống nhất thực hiện chính sách miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản này tập trung làm rõ các quy định, điều kiện và quy trình thủ tục áp dụng miễn thuế nhập khẩu đối với các nhóm hàng hóa chuyên dùng, đặc biệt là hàng hóa phục vụ cho mục đích nghiên cứu khoa học, giáo dục và đào tạo.

Căn cứ pháp lý áp dụng chính sách miễn thuế

Công văn 643/TCHQ-TXNK được xây dựng dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về thuế và hải quan hiện hành, bao gồm:

• Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13, cụ thể là các quy định về các trường hợp miễn thuế tại Điều 16.
• Nghị định số 134/2016/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.
• Các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế.

Đối tượng và điều kiện được hưởng ưu đãi miễn thuế nhập khẩu

Để được áp dụng chính sách miễn thuế nhập khẩu theo hướng dẫn, hàng hóa và đơn vị nhập khẩu phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện chặt chẽ sau:

• Về chủng loại hàng hóa: Hàng hóa nhập khẩu phải là máy móc, thiết bị, phụ tùng, vật tư chuyên dùng phục vụ trực tiếp cho hoạt động giáo dục, đào tạo hoặc nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ.
• Điều kiện về sản xuất trong nước: Các mặt hàng này phải thuộc loại trong nước chưa sản xuất được. Việc xác định hàng hóa trong nước chưa sản xuất được căn cứ vào danh mục do Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành.
• Về đối tượng nhập khẩu: Đơn vị nhập khẩu phải là các trường học, cơ sở giáo dục, viện nghiên cứu hoặc tổ chức khoa học và công nghệ được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép hoạt động hợp pháp.

Hồ sơ và thủ tục thực hiện miễn thuế nhập khẩu

Tổng cục Hải quan hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục để người khai hải quan thực hiện quyền lợi miễn thuế một cách nhanh chóng và đúng quy định:

• Đăng ký Danh mục hàng hóa miễn thuế: Trước khi tiến hành nhập khẩu lô hàng đầu tiên, chủ dự án hoặc đơn vị nhập khẩu phải thực hiện đăng ký Danh mục hàng hóa miễn thuế với cơ quan hải quan nơi thuận tiện nhất hoặc nơi quản lý dự án.
• Hồ sơ hải quan khi nhập khẩu: Người khai hải quan nộp hồ sơ hải quan theo quy định chung, kèm theo chứng từ chứng minh hàng hóa thuộc đối tượng miễn thuế, phiếu trừ lùi danh mục hàng hóa miễn thuế đã được phê duyệt.
• Trách nhiệm kiểm tra của cơ quan hải quan: Chi cục Hải quan nơi làm thủ tục có trách nhiệm kiểm tra chi tiết hồ sơ, đối chiếu thực tế hàng hóa (nếu có) và thực hiện miễn thuế trên hệ thống thông quan điện tử theo đúng quy định.

Trách nhiệm quản lý và sử dụng hàng hóa sau thông quan

Công văn nhấn mạnh công tác quản lý sau thông quan nhằm đảm bảo hàng hóa miễn thuế được sử dụng đúng mục đích:

• Nghĩa vụ của người nộp thuế: Tổ chức, cá nhân nhập khẩu phải sử dụng hàng hóa miễn thuế đúng mục đích đã cam kết. Trường hợp thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển nhượng hàng hóa đã được miễn thuế, người nộp thuế phải chủ động kê khai, nộp đủ thuế với cơ quan hải quan trước khi thực hiện thay đổi.
• Công tác kiểm tra của cơ quan hải quan: Cơ quan hải quan tăng cường thanh tra, kiểm tra sau thông quan đối với các trường hợp được miễn thuế nhằm kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng chính sách ưu đãi để trục lợi hoặc gian lận thuế.