Giới thiệu chung về Công văn 6098/TCHQ-TXNK

Công văn 6098/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết và tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và cộng đồng doanh nghiệp, giúp đảm bảo tính thống nhất, minh bạch và đúng quy định pháp luật trong việc áp dụng các chính sách thuế và trị giá hải quan.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 6098/TCHQ-TXNK

- Nguyên tắc áp dụng các phương pháp xác định trị giá hải quan

• Trị giá hải quan của hàng hóa nhập khẩu phải được xác định trước hết bằng phương pháp trị giá giao dịch (tức là giá thực tế đã thanh toán hay sẽ phải thanh toán cho hàng hóa nhập khẩu sau khi đã được điều chỉnh theo quy định).
• Chỉ khi không đủ điều kiện áp dụng phương pháp trị giá giao dịch, cơ quan hải quan mới tuần tự áp dụng các phương pháp xác định trị giá tiếp theo theo đúng quy định của pháp luật hải quan.
• Cơ quan hải quan không được tự ý áp đặt trị giá tính thuế khi chưa thực hiện đầy đủ các bước kiểm tra, đối chiếu và tham vấn theo đúng quy trình nghiệp vụ quy định.

- Hướng dẫn xử lý khoản phí bản quyền và phí giấy phép

• Văn bản làm rõ các tiêu chí kỹ thuật để xác định một khoản phí bản quyền hoặc phí giấy phép có phải cộng vào trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu hay không.
• Khoản phí này chỉ bị cộng vào trị giá hải quan nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện: liên quan đến hàng hóa nhập khẩu và việc thanh toán khoản phí này là một điều kiện để thực hiện giao dịch mua bán hàng hóa đó.
• Doanh nghiệp có nghĩa vụ tự khai báo, tự tính toán và phân bổ các khoản điều chỉnh cộng này khi làm thủ tục hải quan. Trường hợp gặp khó khăn trong việc phân bổ, doanh nghiệp cần chủ động giải trình và cung cấp tài liệu liên quan cho cơ quan hải quan để được hướng dẫn cụ thể.

- Quy trình kiểm tra, bác bỏ trị giá khai báo và tổ chức tham vấn

• Cơ quan hải quan chỉ được quyền bác bỏ trị giá khai báo của doanh nghiệp khi có đầy đủ cơ sở, bằng chứng chứng minh trị giá khai báo không trung thực, không phù hợp với thực tế giao dịch hoặc hồ sơ hải quan không hợp lệ, không đầy đủ thông tin.
• Trong quá trình kiểm tra, nếu phát hiện nghi vấn về trị giá khai báo, cơ quan hải quan phải thông báo và tổ chức tham vấn để doanh nghiệp có cơ hội giải trình, cung cấp thêm các chứng từ thương mại, chứng từ thanh toán nhằm chứng minh tính khách quan của trị giá đã khai báo.
• Kết quả tham vấn phải được ghi nhận bằng biên bản rõ ràng, làm cơ sở pháp lý để cơ quan hải quan ra quyết định chấp nhận hoặc bác bỏ trị giá khai báo theo đúng thẩm quyền và thời hạn quy định.

- Xem xét ảnh hưởng của mối quan hệ đặc biệt đến trị giá giao dịch

• Trường hợp giữa người mua và người bán có mối quan hệ đặc biệt, cơ quan hải quan cần kiểm tra kỹ lưỡng xem mối quan hệ này có ảnh hưởng đến trị giá giao dịch hay không.
• Nếu doanh nghiệp chứng minh được rằng trị giá giao dịch xấp xỉ với trị giá hải quan của hàng hóa giống hệt hoặc tương tự được bán cho người mua không có mối quan hệ đặc biệt, hoặc trị giá đó phản ánh đúng chi phí sản xuất và lợi nhuận thông thường của ngành hàng, thì trị giá khai báo vẫn được chấp nhận để tính thuế.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 6098/TCHQ-TXNK góp phần hạn chế tối đa các tranh chấp không đáng có giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp liên quan đến việc áp giá tính thuế. Việc làm rõ các tiêu chí kỹ thuật trong xác định trị giá hải quan giúp tạo dựng môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thuế đối với hoạt động xuất nhập khẩu.