Tóm tắt Công văn 5705/TXNK-CST năm 2019 về xử lý thuế hàng hóa bị hỏa hoạn

Công văn 5705/TXNK-CST do Cục Thuế xuất nhập khẩu ban hành năm 2019 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm thống nhất phương án xử lý thuế đối với hàng hóa nhập khẩu bị thiệt hại do hỏa hoạn. Văn bản này làm rõ các căn cứ pháp lý, điều kiện áp dụng và quy trình thủ tục để hỗ trợ doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng tài chính khi gặp sự cố bất khả kháng.

Cơ sở pháp lý áp dụng

Việc xử lý miễn, giảm hoặc hoàn thuế đối với hàng hóa bị hỏa hoạn được thực hiện dựa trên các quy định pháp luật hiện hành về thuế xuất nhập khẩu, bao gồm:

• Khoản 1 Điều 18 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13 quy định về việc giảm thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu đang trong quá trình giám sát của cơ quan hải quan bị hư hỏng, mất mát do nguyên nhân khách quan.
• Điều 32 Nghị định 134/2016/NĐ-CP quy định chi tiết về hồ sơ, thủ tục và thẩm quyền quyết định giảm thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.
• Các quy định của Luật Quản lý thuế về việc gia hạn nộp thuế, xóa nợ thuế, tiền phạt đối với người nộp thuế bị thiệt hại vật chất do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ.

Nguyên tắc xử lý thuế đối với hàng hóa bị hỏa hoạn

Công văn hướng dẫn cụ thể về nguyên tắc xác định mức độ thiệt hại và phương án xử lý thuế tương ứng:

• Tỷ lệ giảm thuế: Hàng hóa nhập khẩu bị hư hỏng, mất mát do hỏa hoạn sẽ được giảm thuế tương ứng với tỷ lệ tổn thất thực tế của hàng hóa. Tỷ lệ này phải được xác định bởi tổ chức giám định có thẩm quyền.
• Trường hợp tổn thất toàn bộ: Nếu hàng hóa bị tiêu hủy hoàn toàn (thiệt hại 100%) và không còn giá trị sử dụng, người nộp thuế được xem xét không phải nộp thuế nhập khẩu hoặc được hoàn lại số thuế đã nộp tương ứng với số lượng hàng hóa bị hủy hoại.
• Điều kiện về thời điểm xảy ra thiệt hại: Hàng hóa phải bị hỏa hoạn phá hủy khi đang nằm trong sự giám sát của cơ quan hải quan (chưa được thông quan, đang lưu kho bảo thuế, kho ngoại quan, hoặc nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu chưa đưa vào quy trình sản xuất).

Thành phần hồ sơ đề nghị giảm thuế

Để được cơ quan hải quan xem xét giải quyết giảm thuế, người nộp thuế cần chuẩn bị và nộp bộ hồ sơ đầy đủ bao gồm các chứng từ sau:

• Công văn đề nghị giảm thuế: Doanh nghiệp tự lập, trong đó giải trình rõ nguyên nhân xảy ra vụ hỏa hoạn, bảng kê chi tiết danh mục hàng hóa bị thiệt hại và số tiền thuế đề nghị giảm.
• Biên bản xác nhận vụ hỏa hoạn: Văn bản do cơ quan Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ hoặc cơ quan Công an cấp huyện trở lên lập tại thời điểm xảy ra vụ cháy.
• Chứng thư giám định thiệt hại: Văn bản xác định mức độ, tỷ lệ tổn thất thực tế của hàng hóa do tổ chức giám định độc lập hoặc cơ quan giám định có thẩm quyền cấp.
• Hồ sơ hải quan liên quan: Tờ khai hải quan nhập khẩu, hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại và các chứng từ vận tải của lô hàng bị thiệt hại.
• Hồ sơ bồi thường bảo hiểm (nếu có): Hợp đồng bảo hiểm, biên bản xác định giá trị đền bù hoặc văn bản từ chối đền bù của đơn vị bảo hiểm.

Quy trình và thẩm quyền giải quyết của cơ quan Hải quan

Quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ giảm thuế được thực hiện chặt chẽ theo các bước:

• Nộp hồ sơ: Người nộp thuế nộp hồ sơ đề nghị giảm thuế cho Chi cục Hải quan nơi làm thủ tục nhập khẩu hàng hóa ngay sau khi có đầy đủ hồ sơ xác nhận thiệt hại.
• Kiểm tra và xác minh: Cơ quan hải quan tiếp nhận hồ sơ, tiến hành kiểm tra tính hợp lệ của các chứng từ, đối chiếu với thực tế hàng hóa (nếu còn hiện trạng) và phối hợp với các cơ quan chức năng để xác minh tính trung thực của vụ việc.
• Ban hành quyết định: Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh, thành phố hoặc Chi cục trưởng Chi cục Hải quan (theo phân cấp thẩm quyền) ban hành quyết định giảm thuế hoặc thông báo từ chối giải quyết (có nêu rõ lý do) trong thời hạn quy định của pháp luật.

Một số lưu ý quan trọng đối với doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các điểm sau để đảm bảo quyền lợi hợp pháp khi gặp sự cố hỏa hoạn:

• Phải chủ động thông báo ngay cho cơ quan hải quan quản lý trực tiếp và cơ quan phòng cháy chữa cháy khi xảy ra sự cố để lập biên bản hiện trường kịp thời, làm cơ sở pháp lý cho việc xử lý thuế sau này.
• Mọi số liệu về hàng hóa bị thiệt hại phải đảm bảo tính đồng nhất, trùng khớp giữa tờ khai hải quan, biên bản kiểm tra hiện trường và chứng thư giám định.
• Trường hợp doanh nghiệp đã được tổ chức bảo hiểm bồi thường toàn bộ giá trị hàng hóa bao gồm cả tiền thuế nhập khẩu thì không thuộc đối tượng được xem xét giảm thuế theo quy định này.