Tóm tắt Công văn 4363/TXNK-CST năm 2018 về xử lý thuế hàng hóa bị hỏa hoạn

Công văn 4363/TXNK-CST do Cục Thuế xuất nhập khẩu ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng dành cho các doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương trong việc giải quyết nghĩa vụ thuế đối với hàng hóa nhập khẩu bị thiệt hại do hỏa hoạn. Văn bản này làm rõ các nguyên tắc áp dụng miễn thuế, giảm thuế, không thu thuế và quy trình thủ tục hồ sơ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp khắc phục khó khăn do sự cố bất khả kháng gây ra.

- Nguyên tắc xử lý thuế đối với hàng hóa bị thiệt hại do hỏa hoạn

Theo quy định của pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu hiện hành, hàng hóa đang trong quá trình giám sát của cơ quan hải quan nếu bị hư hỏng, mất mát do hỏa hoạn (được xác định là nguyên nhân bất khả kháng) sẽ được xem xét giảm thuế hoặc miễn thuế tương ứng với tỷ lệ thiệt hại thực tế. Các nguyên tắc áp dụng cụ thể bao gồm:

• Hàng hóa phải thuộc đối tượng đang chịu sự giám sát, quản lý của cơ quan hải quan hoặc chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế tại thời điểm xảy ra hỏa hoạn.
• Mức giảm thuế được tính toán dựa trên tỷ lệ tổn thất thực tế của hàng hóa. Tỷ lệ này phải được xác định bởi tổ chức giám định độc lập và được cơ quan chức năng có thẩm quyền xác nhận.
• Trường hợp hàng hóa bị tiêu hủy hoàn toàn do hỏa hoạn và không còn giá trị sử dụng, doanh nghiệp có thể được xem xét không thu thuế nhập khẩu và không phải nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với số lượng hàng hóa bị thiệt hại đó.

- Quy định xử lý thuế đối với nguyên liệu gia công, sản xuất xuất khẩu

Đối với nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để gia công hoặc sản xuất xuất khẩu bị hỏa hoạn thiêu hủy, việc xử lý thuế được thực hiện theo các hướng dẫn chi tiết sau:

• Doanh nghiệp phải thực hiện khai báo ngay với cơ quan hải quan quản lý trực tiếp và các cơ quan chức năng liên quan (như cơ quan phòng cháy chữa cháy) ngay khi xảy ra sự cố hỏa hoạn để lập biên bản ghi nhận hiện trạng.
• Nếu nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu hoặc gia công bị hỏa hoạn thiêu hủy hoàn toàn và không còn giá trị thương mại, doanh nghiệp được miễn thuế nhập khẩu đối với số lượng nguyên liệu bị thiệt hại thực tế đã được xác định.
• Trường hợp sau hỏa hoạn vẫn còn phế liệu, phế phẩm có giá trị thương mại và doanh nghiệp chuyển tiêu thụ nội địa, doanh nghiệp phải kê khai và nộp thuế nhập khẩu, thuế GTGT đối với phần phế liệu, phế phẩm thu hồi được theo quy định của pháp luật.

- Thành phần hồ sơ đề nghị giảm thuế, miễn thuế do hỏa hoạn

Để được cơ quan hải quan xem xét giải quyết giảm thuế hoặc không thu thuế, doanh nghiệp cần chuẩn bị và nộp bộ hồ sơ đầy đủ bao gồm các chứng từ pháp lý sau:

• Văn bản đề nghị giảm thuế, miễn thuế hoặc không thu thuế của doanh nghiệp gửi cơ quan hải quan nơi mở tờ khai, trong đó giải trình rõ nguyên nhân, diễn biến vụ hỏa hoạn và thống kê chi tiết mức độ thiệt hại.
• Biên bản xác nhận vụ hỏa hoạn của cơ quan Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ có thẩm quyền tại địa phương nơi xảy ra vụ việc.
• Chứng thư giám định của tổ chức giám định độc lập về số lượng, chất lượng và tỷ lệ tổn thất thực tế của hàng hóa bị hỏa hoạn.
• Bảng kê chi tiết danh mục hàng hóa bị thiệt hại kèm theo các tờ khai hải quan nhập khẩu có liên quan trực tiếp.
• Hồ sơ quyết toán nguyên liệu, vật tư (đối với loại hình gia công, sản xuất xuất khẩu) thể hiện rõ lượng hàng hóa bị hao hụt do hỏa hoạn.

- Trách nhiệm của cơ quan hải quan và doanh nghiệp

Công văn nhấn mạnh vai trò giám sát của cơ quan quản lý và tính trung thực của doanh nghiệp trong quá trình xử lý:

• Doanh nghiệp có trách nhiệm bảo quản nguyên trạng hiện trường vụ hỏa hoạn (nếu điều kiện cho phép) và cung cấp đầy đủ, chính xác, trung thực các chứng từ, tài liệu liên quan cho cơ quan hải quan và cơ quan giám định.
• Cơ quan hải quan nơi quản lý có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ, đối chiếu số liệu trên hệ thống thông tin hải quan, tiến hành kiểm tra thực tế hiện trường (nếu cần thiết) để xác định tính chính xác của thông tin khai báo trước khi ra quyết định xử lý thuế.
• Mọi hành vi gian lận, khai báo không trung thực nhằm trục lợi chính sách miễn, giảm thuế sẽ bị xử lý nghiêm khắc theo quy định của pháp luật về quản lý thuế và pháp luật hình sự.