Giới thiệu về Công văn 6615/TCHQ-GSQL

Công văn 6615/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố giải quyết các vướng mắc phát sinh liên quan đến thủ tục hải quan, chính sách thuế đối với nguyên liệu, vật tư, máy móc, thiết bị của doanh nghiệp bị thiệt hại sau sự cố hỏa hoạn. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp chế xuất (DNCX), trong việc xử lý tài sản, hàng hóa còn lại sau thiên tai, hỏa hoạn để sớm ổn định lại hoạt động sản xuất kinh doanh.

1. Xác định tình trạng và số lượng hàng hóa thiệt hại sau hỏa hoạn

Để có cơ sở áp dụng các chính sách miễn thuế, giảm thuế hoặc thực hiện thủ tục thanh lý, việc xác định mức độ thiệt hại của hàng hóa phải tuân thủ các quy định chặt chẽ:

• Doanh nghiệp phải cung cấp biên bản kiểm tra hiện trường vụ cháy của cơ quan Công an phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ hoặc cơ quan chức năng có thẩm quyền xác nhận về vụ hỏa hoạn.
• Cần có văn bản, chứng thư giám định tổn thất của cơ quan giám định độc lập hoặc cơ quan bảo hiểm xác nhận cụ thể về số lượng, chủng loại, mức độ thiệt hại của nguyên liệu, vật tư, máy móc, thiết bị.
• Cơ quan hải quan quản lý trực tiếp có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu số liệu tồn kho trên hệ thống quản lý với thực tế thiệt hại để xác định chính xác số lượng hàng hóa bị hủy hoại hoàn toàn hoặc bị hư hỏng một phần.

2. Chính sách thuế đối với hàng hóa, nguyên liệu bị hỏa hoạn

Tổng cục Hải quan hướng dẫn chi tiết về nghĩa vụ thuế đối với từng nhóm hàng hóa bị ảnh hưởng bởi hỏa hoạn như sau:

• Đối với nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu bị tiêu hủy hoàn toàn: Doanh nghiệp được xem xét miễn thuế nhập khẩu và không phải nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với số lượng nguyên liệu, vật tư đã bị thiêu hủy hoàn toàn do nguyên nhân bất khả kháng (hỏa hoạn), với điều kiện có đầy đủ hồ sơ chứng minh theo quy định của pháp luật về thuế.
• Đối với máy móc, thiết bị tạo tài sản cố định bị hỏng hoàn toàn: Trường hợp máy móc, thiết bị nhập khẩu tạo tài sản cố định của DNCX bị hỏng hóc hoàn toàn không thể phục hồi, doanh nghiệp thực hiện thủ tục thanh lý theo hình thức tiêu hủy hoặc bán phế liệu và không phải nộp thuế nhập khẩu đối với phần tài sản đã bị hủy hoại này.
• Đối với hàng hóa còn giá trị thương mại được bán thanh lý: Trường hợp nguyên liệu, máy móc bị hư hỏng một phần nhưng vẫn còn giá trị sử dụng và doanh nghiệp muốn bán thanh lý vào thị trường nội địa, doanh nghiệp phải đăng ký tờ khai hải quan mới, thực hiện kê khai và nộp đủ thuế nhập khẩu, thuế GTGT theo quy định tại thời điểm thay đổi mục đích sử dụng.

3. Thủ tục hải quan xử lý phế liệu, phế thải sau hỏa hoạn

Quy trình tiêu hủy hoặc thanh lý phế liệu thu được sau vụ hỏa hoạn được thực hiện theo các bước sau:

• Thủ tục tiêu hủy: Việc tiêu hủy nguyên liệu, vật tư, máy móc bị cháy hỏng không còn giá trị sử dụng phải được thực hiện dưới sự giám sát của cơ quan hải quan (trừ trường hợp DNCX tự tiêu hủy theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường). Doanh nghiệp phải lập phương án tiêu hủy cụ thể, đảm bảo an toàn môi trường và thông báo cho chi cục hải quan quản lý trước khi thực hiện.
• Thủ tục bán phế liệu thu hồi: Đối với lượng phế liệu, phế thải thu hồi được sau hỏa hoạn có thể bán được ra thị trường, doanh nghiệp phải làm thủ tục hải quan bán vào nội địa. Người mua phế liệu hoặc doanh nghiệp phải kê khai, nộp thuế theo đúng quy định đối với phế liệu, phế thải thu được từ quá trình tiêu hủy.

4. Trách nhiệm của cơ quan Hải quan địa phương

Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp khắc phục hậu quả thiên tai một cách nhanh chóng và đúng pháp luật, Tổng cục Hải quan yêu cầu các Cục Hải quan địa phương thực hiện:

• Tạo điều kiện thuận lợi, hướng dẫn nhanh chóng cho doanh nghiệp bị thiệt hại thực hiện các thủ tục khai báo, giám định và thanh lý hàng hóa để sớm phục hồi sản xuất.
• Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng liên quan như cơ quan Thuế, Công an, Tài nguyên và Môi trường để xác minh tính trung thực của vụ việc, ngăn chặn các hành vi lợi dụng hỏa hoạn để gian lận thương mại hoặc trốn thuế.
• Thực hiện kiểm tra sau thông quan hoặc kiểm tra báo cáo quyết toán của doanh nghiệp đối với số lượng hàng hóa đã được xử lý sau hỏa hoạn nhằm đảm bảo tính chính xác, minh bạch và đúng quy định pháp luật.