Giới thiệu về Công văn 4361/CT-TTHT năm 2018

Công văn 4361/CT-TTHT do Cục Thuế thành phố Hà Nội ban hành năm 2018 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các doanh nghiệp về việc lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết. Văn bản này làm rõ các quy định pháp lý liên quan đến nghĩa vụ kê khai, lập và lưu trữ hồ sơ giao dịch liên kết theo quy định tại Nghị định 20/2017/NĐ-CP của Chính phủ, giúp người nộp thuế thực hiện đúng nghĩa vụ thuế và hạn chế rủi ro bị ấn định thuế.

Xác định đối tượng và phạm vi áp dụng giao dịch liên kết

Công văn hướng dẫn chi tiết về cách thức xác định các bên có quan hệ liên kết và các giao dịch liên kết phát sinh trong kỳ tính thuế của doanh nghiệp:

• Các bên có quan hệ liên kết: Được xác định khi một bên tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào việc điều hành, kiểm soát, góp vốn hoặc đầu tư vào bên kia, hoặc cả hai bên cùng chịu sự điều hành, kiểm soát, góp vốn hoặc đầu tư trực tiếp hoặc gián tiếp bởi một bên khác. Các tiêu chí xác định cụ thể dựa trên ngưỡng tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ, tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu, hoặc quyền kiểm soát nhân sự và điều hành theo quy định pháp luật.
• Giao dịch liên kết thuộc phạm vi điều chỉnh: Bao gồm các giao dịch phát sinh trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của người nộp thuế có quan hệ liên kết, như mua, bán, trao đổi, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn, chuyển giao, chuyển nhượng máy móc, thiết bị, hàng hóa, cung cấp dịch vụ; các giao dịch tài chính, vay, cho vay, bảo lãnh và các giao dịch kinh doanh khác.

Nghĩa vụ kê khai và lập hồ sơ giao dịch liên kết của người nộp thuế

Doanh nghiệp có phát sinh giao dịch liên kết có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ kê khai và chuẩn bị hồ sơ theo quy định:

• Kê khai thông tin giao dịch liên kết: Người nộp thuế phải thực hiện kê khai thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết theo Mẫu số 01 ban hành kèm theo Nghị định 20/2017/NĐ-CP. Tờ khai này phải được nộp đồng thời với tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp hàng năm.
• Lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết: Doanh nghiệp có nghĩa vụ lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết trước thời điểm nộp tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp. Hồ sơ này bao gồm ba cấp độ tài liệu: Hồ sơ quốc gia (Local file), Hồ sơ toàn cầu (Master file) và Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (Country-by-Country report).
• Lưu trữ và cung cấp thông tin: Hồ sơ giao dịch liên kết phải được lưu trữ tại doanh nghiệp và xuất trình theo yêu cầu của cơ quan thuế khi thực hiện thanh tra, kiểm tra thuế. Thời hạn cung cấp hồ sơ thông thường là không quá 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu của cơ quan thuế.

Các trường hợp được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết

Công văn làm rõ các điều kiện cụ thể để doanh nghiệp được miễn trừ nghĩa vụ lập hồ sơ giao dịch liên kết, giúp giảm bớt gánh nặng chi phí tuân thủ cho các doanh nghiệp quy mô nhỏ hoặc có rủi ro thuế thấp:

• Miễn lập hồ sơ dựa trên ngưỡng doanh thu và giá trị giao dịch: Doanh nghiệp được miễn lập hồ sơ nếu có tổng doanh thu phát sinh của kỳ tính thuế dưới 50 tỷ đồng và tổng giá trị tất cả các giao dịch liên kết phát sinh trong kỳ tính thuế dưới 30 tỷ đồng.
• Miễn lập hồ sơ khi đã ký kết Thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế (APA): Doanh nghiệp đã ký kết APA và thực hiện nộp Báo cáo thường niên theo quy định về APA sẽ được miễn lập hồ sơ đối với các giao dịch thuộc phạm vi áp dụng của thỏa thuận này.
• Miễn lập hồ sơ đối với doanh nghiệp thực hiện chức năng đơn giản: Doanh nghiệp có doanh thu dưới 200 tỷ đồng, thực hiện chức năng phân phối, sản xuất hoặc gia công đơn giản, không phát sinh doanh thu hay chi phí từ hoạt động khai thác, sử dụng tài sản vô hình, và đạt được tỷ suất lợi nhuận thuần trước lãi vay và thuế (EBIT) trên doanh thu theo đúng tỷ lệ quy định (tối thiểu 5% đối với phân phối, 10% đối với sản xuất, và 15% đối với gia công).

Trách nhiệm pháp lý và chế tài xử lý vi phạm

Việc không tuân thủ nghiêm túc các quy định về giao dịch liên kết sẽ dẫn đến các hậu quả pháp lý và tài chính nghiêm trọng đối với doanh nghiệp:

• Quyền ấn định thuế của cơ quan thuế: Cơ quan thuế có quyền ấn định mức giá, tỷ suất lợi nhuận, hoặc thu nhập chịu thuế đối với doanh nghiệp nếu doanh nghiệp không kê khai, kê khai không đầy đủ, hoặc không xuất trình được Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết đúng thời hạn khi có yêu cầu thanh tra, kiểm tra.
• Xử phạt vi phạm hành chính: Doanh nghiệp sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế đối với hành vi chậm nộp hoặc không nộp các tờ khai thông tin giao dịch liên kết theo quy định của Luật Quản lý thuế.
• Loại trừ chi phí không hợp lý: Các khoản chi phí phát sinh từ giao dịch liên kết không phù hợp với nguyên tắc giao dịch độc lập (như chi phí lãi vay vượt mức trần khống chế quy định tại Nghị định 20/2017/NĐ-CP) sẽ bị loại trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp.