Giới thiệu chung về Công văn 4324/BXD-KTXD

Công văn 4324/BXD-KTXD được Bộ Xây dựng ban hành nhằm tháo gỡ các vướng mắc, khó khăn và hướng dẫn chi tiết việc thực hiện Nghị định số 68/2019/NĐ-CP về quản lý chi phí đầu tư xây dựng. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng cho các chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và các cơ quan quản lý nhà nước áp dụng đúng quy định pháp luật trong giai đoạn chuyển tiếp, đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả của các dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn nhà nước.

1. Hướng dẫn xử lý chuyển tiếp đối với các dự án đầu tư xây dựng

Công văn tập trung làm rõ phương án xử lý đối với các dự án đang triển khai dở dang tại thời điểm Nghị định 68/2019/NĐ-CP và các Thông tư hướng dẫn có hiệu lực thi hành:

• Dự án đã phê duyệt trước ngày Nghị định 68/2019/NĐ-CP có hiệu lực: Tiếp tục thực hiện quản lý chi phí đầu tư xây dựng theo các quy định tại thời điểm phê duyệt. Trường hợp có điều chỉnh tổng mức đầu tư hoặc dự toán xây dựng sau ngày Nghị định có hiệu lực thì việc điều chỉnh phải tuân thủ các nguyên tắc quy định tại Nghị định 68/2019/NĐ-CP.
• Dự án đã phê duyệt nhưng chưa triển khai lựa chọn nhà thầu: Chủ đầu tư có trách nhiệm rà soát, cập nhật dự toán gói thầu theo hệ thống định mức, giá nhân công, giá ca máy mới được ban hành theo quy định của Nghị định 68/2019/NĐ-CP trước khi tổ chức lựa chọn nhà thầu.
• Đối với các hợp đồng xây dựng đã ký kết: Việc thanh toán, quyết toán và điều chỉnh giá hợp đồng phải thực hiện nghiêm túc theo các nội dung đã thỏa thuận trong hợp đồng và các quy định pháp luật về hợp đồng xây dựng áp dụng cho hợp đồng đó, không tự ý áp dụng hồi tố các quy định mới làm thay đổi bản chất hợp đồng.

2. Hướng dẫn áp dụng hệ thống định mức xây dựng mới

Việc áp dụng hệ thống định mức ban hành kèm theo Thông tư số 10/2019/TT-BXD được hướng dẫn cụ thể nhằm tránh gây ách tắc cho các dự án:

• Nguyên tắc áp dụng: Các dự án sử dụng vốn nhà nước, vốn nhà nước ngoài ngân sách và dự án PPP phải áp dụng hệ thống định mức xây dựng do Bộ Xây dựng ban hành để lập và quản lý chi phí.
• Xử lý định mức chưa có hoặc không phù hợp: Đối với các công tác xây dựng chưa có định mức được ban hành, hoặc đã có nhưng không phù hợp với biện pháp thi công, điều kiện thực tế của công trình, chủ đầu tư tổ chức xác định định mức mới hoặc điều chỉnh định mức cho phù hợp, báo cáo người quyết định đầu tư xem xét quyết định và gửi về Bộ Xây dựng để theo dõi, quản lý.
• Trách nhiệm của chủ đầu tư: Chủ đầu tư phải tự chịu trách nhiệm về tính chính xác, hợp lý của việc vận dụng, áp dụng định mức đối với từng công tác xây dựng cụ thể của công trình.

3. Xác định đơn giá xây dựng, giá nhân công và giá ca máy thiết bị

Công văn 4324/BXD-KTXD hướng dẫn chi tiết phương pháp xác định các yếu tố chi phí cấu thành dự toán xây dựng:

• Giá vật liệu xây dựng: Được xác định trên cơ sở công bố giá vật liệu của Sở Xây dựng địa phương hoặc theo giá thị trường phù hợp với tiêu chuẩn chất lượng, xuất xứ hàng hóa và mặt bằng giá khu vực xây dựng công trình tại thời điểm tính toán.
• Giá nhân công xây dựng: Thực hiện theo hướng dẫn tại Thông tư số 15/2019/TT-BXD. Trường hợp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chưa kịp công bố đơn giá nhân công theo quy định mới, chủ đầu tư có thể tự xác định đơn giá nhân công theo phương pháp hướng dẫn tại Thông tư này để áp dụng cho dự án, sau đó cập nhật khi có công bố chính thức.
• Giá ca máy và thiết bị thi công: Xác định theo hướng dẫn tại Thông tư số 11/2019/TT-BXD. Việc tính toán chi phí nhiên liệu, năng lượng và tiền lương thợ điều khiển máy phải bám sát thực tế và các quy định hiện hành của địa phương nơi xây dựng công trình.

4. Thẩm quyền thẩm định, phê duyệt dự toán và tổng mức đầu tư

Văn bản phân định rõ ràng thẩm quyền và trách nhiệm của các bên trong công tác thẩm định chi phí:

• Cơ quan chuyên môn về xây dựng: Thực hiện thẩm định tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng công trình theo phân cấp và thẩm quyền quy định tại Nghị định 68/2019/NĐ-CP, tập trung vào việc kiểm tra tính tuân thủ pháp luật, sự phù hợp của việc áp dụng định mức, đơn giá và các chế độ chính sách liên quan.
• Chủ đầu tư: Có thẩm quyền và trách nhiệm phê duyệt dự toán xây dựng, dự toán gói thầu sau khi đã được thẩm định. Chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về kết quả phê duyệt của mình, đảm bảo không vượt tổng mức đầu tư đã được phê duyệt.

5. Ý nghĩa và tác động thực tiễn của văn bản

Công văn 4324/BXD-KTXD đã kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn pháp lý lớn trong giai đoạn giao thời giữa các quy định cũ và mới về quản lý chi phí đầu tư xây dựng. Bằng việc đưa ra các hướng dẫn chuyển tiếp rõ ràng, văn bản giúp đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, hỗ trợ các chủ đầu tư và nhà thầu chủ động phương án tài chính, hạn chế tối đa các tranh chấp phát sinh liên quan đến đơn giá và định mức xây dựng.