Công văn 4302/TCHQ-PC năm 2017 do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình xử lý tang vật vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Văn bản này đưa ra các chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng giúp các đơn vị hải quan địa phương thống nhất quy trình thực hiện, đảm bảo tính chính xác và đúng quy định pháp luật.

Xác định trị giá tang vật vi phạm để xác định thẩm quyền xử phạt

• Việc xác định trị giá tang vật vi phạm hành chính phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính. Trị giá này là căn cứ cốt lõi để xác định thẩm quyền xử phạt của từng cấp hải quan.
• Trong trường hợp không thể xác định ngay trị giá tang vật tại thời điểm phát hiện vi phạm, cơ quan hải quan có thẩm quyền phải tiến hành tạm giữ tang vật và thành lập Hội đồng định giá hoặc trưng cầu giám định theo đúng trình tự pháp luật.
• Đối với các mặt hàng biến động giá nhanh hoặc khó xác định giá trị, các đơn vị cần tham khảo thông tin từ các cơ sở dữ liệu giá của ngành hải quan hoặc giá thị trường tại thời điểm xảy ra vi phạm để đảm bảo tính khách quan.

Xử lý tang vật là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

• Đối với hàng hóa được xác định là giả mạo nhãn hiệu hoặc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, biện pháp xử lý nghiêm ngặt được áp dụng là buộc tiêu hủy hoặc loại bỏ hoàn toàn yếu tố vi phạm trước khi đưa vào sử dụng phi thương mại.
• Cơ quan hải quan phải chủ động phối hợp với chủ thể quyền sở hữu trí tuệ đã được bảo hộ để xác minh thông tin, đảm bảo việc kết luận hành vi vi phạm được chính xác và đúng pháp luật.
• Nghiêm cấm việc bán đấu giá hoặc đưa vào lưu thông trên thị trường các loại hàng hóa giả mạo nhãn hiệu khi chưa được loại bỏ triệt để các dấu hiệu vi phạm sở hữu trí tuệ.

Quy trình bảo quản, lưu kho và bàn giao tang vật bị tịch thu

• Tang vật vi phạm trong thời gian bị tạm giữ hoặc chờ xử lý phải được bảo quản nguyên trạng tại kho chuyên dụng của cơ quan hải quan hoặc kho thuê khoán, tránh để xảy ra tình trạng thất thoát, hư hỏng hoặc biến chất.
• Đối với tang vật đã có quyết định tịch thu sung công quỹ nhà nước, các đơn vị hải quan phải nhanh chóng lập phương án xử lý tài sản trình cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định về quản lý, sử dụng tài sản công.
• Quá trình bàn giao tang vật cho các cơ quan chuyên ngành để tiêu hủy, thanh lý hoặc chuyển giao quyền sở hữu phải được lập biên bản chi tiết, ghi rõ số lượng, chủng loại, tình trạng thực tế và có chữ ký xác nhận của các bên liên quan.

Trách nhiệm tổ chức thực hiện và phối hợp giữa các đơn vị

• Cục trưởng Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm phổ biến, quán triệt và chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện nghiêm túc các nội dung hướng dẫn tại Công văn này.
• Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu phát sinh các tình huống phức tạp hoặc vướng mắc vượt quá thẩm quyền giải quyết, các đơn vị phải kịp thời tổng hợp báo cáo về Tổng cục Hải quan (Vụ Pháp chế) để nhận chỉ đạo hướng dẫn cụ thể, tránh việc kéo dài thời gian xử lý vụ việc gây ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên liên quan.