Công văn số 414/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành ngày 21 tháng 01 năm 2020 nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh liên quan đến việc khai báo thông tin tại ô số 3 (về phương thức vận tải và tuyến đường) trên các mẫu Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) nộp cho cơ quan hải quan.

Phạm vi áp dụng của văn bản bao gồm toàn bộ hoạt động kiểm tra, áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt đối với hàng hóa nhập khẩu có chứng nhận xuất xứ. Đối tượng áp dụng trực tiếp là Cục Hải quan các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các chi cục hải quan cửa khẩu, công chức hải quan làm công tác kiểm tra xuất xứ hàng hóa và các doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu.

Nguyên tắc xử lý khác biệt thông tin trên ô số 3 của C/O

• Thông tin về phương tiện vận tải, ngày khởi hành, cửa khẩu xuất hàng và cửa khẩu nhận hàng ghi trên ô số 3 của C/O được người xuất khẩu khai báo dựa trên các thông tin dự kiến có sẵn tại thời điểm đề nghị cấp C/O.
• Cơ quan hải quan không được từ chối C/O chỉ vì lý do có sự khác biệt nhỏ giữa thông tin khai báo trên ô số 3 với các chứng từ vận tải thực tế (như vận đơn), miễn là sự khác biệt này không làm ảnh hưởng đến tính xác thực về xuất xứ của hàng hóa nhập khẩu và hàng hóa đó thực tế phù hợp với mô tả trên C/O.

Hướng dẫn chi tiết đối với các trường hợp vướng mắc cụ thể

• Thay đổi phương tiện vận tải: Trường hợp tên tàu, số chuyến bay hoặc số hiệu phương tiện vận chuyển thực tế khác với thông tin ghi trên ô số 3 của C/O do thay đổi phương tiện vận chuyển trong quá trình vận tải, cơ quan hải quan thực hiện đối chiếu với vận đơn và các chứng từ kèm theo. Nếu xác định hàng hóa nhập khẩu là nhất quán, C/O vẫn được chấp nhận để hưởng ưu đãi thuế quan.
• Sự khác biệt về ngày khởi hành: Ngày khởi hành ghi trên ô số 3 thường là ngày dự kiến. Nếu ngày khởi hành thực tế trên vận đơn có sự chênh lệch so với ngày ghi trên C/O, cơ quan hải quan vẫn chấp nhận C/O nếu hành trình vận chuyển của lô hàng đảm bảo tính liên tục và hợp pháp theo quy định của hiệp định thương mại tự do tương ứng.
• Xử lý thông tin trong trường hợp chuyển tải: Đối với các lô hàng có quá cảnh hoặc chuyển tải qua nước thứ ba, nếu ô số 3 của C/O không thể hiện đầy đủ các cảng trung chuyển hoặc chỉ thể hiện chặng vận chuyển đầu/cuối, cơ quan hải quan sẽ căn cứ vào vận đơn suốt (Through Bill of Lading) hoặc các chứng từ chứng minh việc chuyển tải để kiểm tra. Nếu đáp ứng quy định về vận chuyển trực tiếp, C/O được coi là hợp lệ.

Trách nhiệm thực hiện của cơ quan hải quan địa phương

• Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện kiểm tra C/O theo đúng quy định tại các Hiệp định thương mại tự do và các văn bản hướng dẫn liên quan, tránh việc bắt bẻ các lỗi hình thức nhỏ trên ô số 3 gây ách tắc hàng hóa và khó khăn cho doanh nghiệp.
• Chỉ thực hiện từ chối C/O hoặc tiến hành thủ tục xác minh xuất xứ khi có nghi ngờ hợp lý về tính trung thực, giả mạo của chứng từ hoặc khi các sai lệch trên ô số 3 dẫn đến việc không thể xác định được hành trình vận chuyển thực tế của hàng hóa nhập khẩu.

Công văn 414/TCHQ-GSQL có hiệu lực hướng dẫn áp dụng ngay từ ngày ban hành (21/01/2020), tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho cơ quan hải quan địa phương và doanh nghiệp trong việc xử lý các vướng mắc về chứng nhận xuất xứ hàng hóa.