Giới thiệu chung về Công văn 3395/TCHQ-TXNK

Công văn 3395/TCHQ-TXNK được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất việc xác định hàng hóa trong nước đã sản xuất được. Đây là văn bản nghiệp vụ quan trọng, giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng chính sách miễn thuế nhập khẩu đối với máy móc, thiết bị, vật tư, nguyên liệu phục vụ cho các dự án ưu đãi đầu tư, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ.

Các nội dung cốt lõi về xác định hàng hóa trong nước đã sản xuất được

Để đảm bảo việc áp dụng chính sách thuế chính xác, công bằng và đúng quy định pháp luật, Tổng cục Hải quan đã đưa ra các chỉ đạo chi tiết sau:

• Căn cứ pháp lý thực hiện: Việc xác định hàng hóa trong nước đã sản xuất được phải căn cứ nghiêm ngặt vào Danh mục do Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành. Tại thời điểm hướng dẫn, văn bản áp dụng là Thông tư số 05/2021/TT-BKHĐT (thay thế cho Thông tư số 01/2018/TT-BKHĐT). Cơ quan hải quan không tự ý đưa ra tiêu chí đánh giá mà phải đối chiếu trực tiếp với danh mục này.
• Nguyên tắc đối chiếu hàng hóa: Khi doanh nghiệp khai báo hải quan để hưởng ưu đãi miễn thuế, cơ quan hải quan phải tiến hành kiểm tra, đối chiếu tên hàng, ký mã hiệu, quy cách kỹ thuật và đặc tính kỹ thuật của hàng hóa nhập khẩu với các mặt hàng có tên trong Danh mục hàng hóa trong nước đã sản xuất được.
• Xử lý trường hợp có sự khác biệt về thông số kỹ thuật: Đối với các mặt hàng nhập khẩu có cùng tên gọi nhưng có thông số kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng vượt trội hoặc khác biệt so với hàng hóa trong nước đã sản xuất được (được nêu trong Danh mục), cơ quan hải quan cần phối hợp với các cơ quan quản lý chuyên ngành hoặc xin ý kiến của Bộ Kế hoạch và Đầu tư để làm rõ trước khi quyết định áp dụng chính sách thuế.
• Trách nhiệm của người khai hải quan: Doanh nghiệp nhập khẩu phải tự khai báo, tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của hồ sơ, tài liệu kỹ thuật cung cấp cho cơ quan hải quan để chứng minh hàng hóa nhập khẩu thuộc loại trong nước chưa sản xuất được.
• Tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan: Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị đẩy mạnh công tác kiểm tra sau thông quan đối với các lô hàng đã được giải quyết miễn thuế nhập khẩu dưới hình thức "trong nước chưa sản xuất được". Việc này nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp khai báo không trung thực để trục lợi chính sách thuế.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 3395/TCHQ-TXNK đóng vai trò thiết thực trong việc chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ hải quan trên toàn quốc. Văn bản giúp:

• Thống nhất áp dụng pháp luật: Hạn chế tình trạng mỗi cục hải quan địa phương hiểu và áp dụng quy định một kiểu khác nhau đối với cùng một loại hàng hóa.
• Bảo hộ sản xuất trong nước: Việc kiểm soát chặt chẽ danh mục hàng hóa đã sản xuất được giúp bảo vệ các nhà sản xuất nội địa trước sự cạnh tranh của hàng nhập khẩu được miễn thuế không đúng đối tượng.
• Tạo môi trường kinh doanh minh bạch: Giúp các doanh nghiệp nhập khẩu chủ động hơn trong việc chuẩn bị hồ sơ, tài liệu kỹ thuật và dự toán chi phí thuế cho các dự án đầu tư.