Giới thiệu chung về Công văn 3148/TCHQ-PC

Công văn 3148/TCHQ-PC được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải đáp, tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất nhận thức và áp dụng pháp luật giữa các Cục Hải quan tỉnh, thành phố, đảm bảo tính chính xác, khách quan và đúng quy định pháp luật.

1. Hướng dẫn về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính

Tổng cục Hải quan đưa ra các chỉ đạo cụ thể nhằm xác định chính xác thẩm quyền xử phạt của các cấp trong ngành Hải quan, tránh việc đùn đẩy hoặc thực hiện vượt quá thẩm quyền:

• Xác định thẩm quyền dựa trên trị giá tang vật: Việc xác định thẩm quyền xử phạt tiền đối với các hành vi vi phạm phải căn cứ vào trị giá của tang vật vi phạm hành chính đã được quy đổi hoặc xác định theo quy định pháp luật tại thời điểm lập biên bản vi phạm.
• Phân định thẩm quyền giữa các cấp: Công văn làm rõ ranh giới thẩm quyền xử phạt của Chi cục trưởng Chi cục Hải quan, Đội trưởng Đội Kiểm soát hải quan và Cục trưởng Cục Hải quan đối với các vụ việc có tính chất phức tạp hoặc trị giá tang vật lớn.
• Ủy quyền xử phạt: Việc ủy quyền xử phạt vi phạm hành chính phải được thực hiện bằng văn bản, xác định rõ phạm vi, nội dung và thời hạn ủy quyền theo đúng quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính.

2. Quy định về xác định trị giá tang vật vi phạm làm căn cứ xử phạt

Trị giá tang vật là yếu tố cốt lõi để xác định khung tiền phạt và thẩm quyền xử phạt. Công văn hướng dẫn chi tiết các phương pháp xác định:

• Sử dụng hóa đơn và chứng từ kèm theo: Ưu tiên áp dụng giá ghi trên hóa đơn thương mại hoặc chứng từ mua bán hợp pháp đối với hàng hóa nhập khẩu, xuất khẩu để xác định trị giá tang vật.
• Xác định theo giá thị trường: Trường hợp không có hóa đơn chứng từ, cơ quan hải quan căn cứ vào giá thị trường của hàng hóa cùng loại hoặc tương đương tại thời điểm xảy ra vi phạm để làm cơ sở định giá.
• Thành lập Hội đồng định giá: Đối với các tang vật khó xác định trị giá hoặc có tranh chấp, Chi cục Hải quan phải tiến hành thành lập Hội đồng định giá theo quy định để đảm bảo tính khách quan, minh bạch.

3. Xử lý các hành vi vi phạm về khai hải quan và thủ tục hải quan

Văn bản tập trung tháo gỡ vướng mắc đối với các hành vi khai sai, khai thiếu thông tin ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế hoặc chính sách quản lý hàng hóa:

• Hành vi khai sai mã số, thuế suất, trị giá hải quan: Làm rõ điều kiện để xử phạt đối với hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn. Chỉ thực hiện xử phạt khi hành vi khai sai đã hoàn thành và bị cơ quan hải quan phát hiện trong quá trình làm thủ tục hoặc sau thông quan.
• Xử lý hành vi đối với hàng hóa quá cảnh, chuyển khẩu: Hướng dẫn cụ thể về việc áp dụng chế tài xử phạt đối với các doanh nghiệp thực hiện không đúng quy trình thủ tục đối với hàng hóa vận chuyển chịu sự giám sát hải quan.
• Phân biệt lỗi vô ý và cố ý: Yêu cầu các đơn vị hải quan xem xét kỹ lưỡng yếu tố lỗi, hồ sơ chứng từ kèm theo để áp dụng đúng hành vi vi phạm, tránh việc áp dụng máy móc gây ảnh hưởng đến hoạt động xuất nhập khẩu hợp pháp của doanh nghiệp.

4. Áp dụng các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng và thời hạn xử phạt

Để đảm bảo tính nhân văn và nghiêm minh của pháp luật, Công văn hướng dẫn chi tiết về việc áp dụng các tình tiết trong xử phạt:

• Tình tiết giảm nhẹ: Việc người vi phạm tự nguyện khắc phục hậu quả, tự nguyện khai báo hoặc tích cực giúp đỡ cơ quan chức năng phát hiện vi phạm phải được xem xét là tình tiết giảm nhẹ để quyết định mức phạt phù hợp (thường áp dụng mức tối thiểu của khung phạt).
• Thời hạn ra quyết định xử phạt: Nhắc nhở các đơn vị nghiêm túc tuân thủ thời hạn ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính, tránh tình trạng để quá hạn dẫn đến việc không thể ban hành quyết định xử phạt mà chỉ được áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.