Giới thiệu về Công văn 2778/TCHQ-PC năm 2021

Công văn 2778/TCHQ-PC được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải đáp, tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giúp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện, đảm bảo tính chính xác, khách quan và đúng quy định pháp luật.

Nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 2778/TCHQ-PC

1. Xác định thẩm quyền xử phạt và trị giá tang vật vi phạm

• Việc xác định trị giá tang vật vi phạm hành chính để làm căn cứ xác định khung tiền phạt và thẩm quyền xử phạt phải được thực hiện theo đúng quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính.
• Trong trường hợp không thể xác định ngay trị giá tang vật tại thời điểm phát hiện vi phạm, cơ quan hải quan phải tiến hành tạm giữ và thành lập Hội đồng định giá hoặc trưng cầu giám định theo thủ tục quy định.
• Đối với hàng hóa là ngoại tệ, tiền Việt Nam, vàng, bạc, đá quý, kim loại quý, trị giá được xác định theo tỷ giá giao dịch thực tế hoặc tỷ giá do Ngân hàng Nhà nước công bố tại thời điểm vi phạm.

2. Xử lý hành vi vi phạm đối với hàng hóa quá cảnh, tạm nhập - tái xuất

• Đối với hàng hóa quá cảnh, chuyển khẩu, tạm nhập tái xuất có vi phạm về tên hàng, số lượng, chủng loại so với khai báo hải quan, cơ quan hải quan cần phân biệt rõ hành vi vô ý do lỗi kỹ thuật gửi hàng và hành vi cố ý gian lận thương mại để áp dụng chế tài xử phạt phù hợp.
• Trường hợp phát hiện hàng hóa quá cảnh thuộc danh mục cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu hoặc tạm ngừng xuất khẩu, nhập khẩu mà không có giấy phép của cơ quan có thẩm quyền, sẽ bị xử phạt nghiêm theo quy định về kiểm soát hải quan.

3. Áp dụng các tình tiết giảm nhẹ và thời hạn xử phạt

• Việc áp dụng tình tiết giảm nhẹ như "tự nguyện khắc phục hậu quả" hoặc "tự nguyện khai báo, thành thật hối lỗi" phải được xem xét dựa trên chứng cứ khách quan và hồ sơ cụ thể của từng vụ việc.
• Thời hạn ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính. Quá thời hạn này, người có thẩm quyền không được ra quyết định xử phạt nhưng vẫn phải ra quyết định tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính thuộc loại bị tịch thu hoặc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả nếu có.

4. Xử lý hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc trốn thuế

• Công văn hướng dẫn rõ việc phân biệt giữa hành vi khai sai dẫn đến thiếu thuế (xử phạt theo tỷ lệ phần trăm số tiền thuế thiếu) và hành vi trốn thuế (xử phạt từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn).
• Để khép tội trốn thuế, cơ quan hải quan phải chứng minh được yếu tố gian lận, cố ý sử dụng chứng từ giả mạo, hợp thức hóa hồ sơ hoặc không ghi chép sổ sách kế toán đúng thực tế nhằm mục đích không nộp thuế hoặc giảm số thuế phải nộp.

Ý nghĩa và tầm quan trọng của văn bản

Công văn 2778/TCHQ-PC đóng vai trò là cẩm nang nghiệp vụ thiết thực cho cán bộ hải quan trong việc xử lý các tình huống phức tạp, tránh việc áp dụng pháp luật tùy tiện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.