Tóm tắt Công văn 2339/GSQL-GQ1 năm 2017 về việc đưa hàng hóa nhập khẩu về bảo quản

Công văn 2339/GSQL-GQ1 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành năm 2017 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm thống nhất quy trình thực hiện thủ tục đưa hàng hóa nhập khẩu về bảo quản trong quá trình chờ kết quả kiểm tra chuyên ngành. Văn bản này hướng tới việc vừa tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thông quan của doanh nghiệp, vừa đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, tránh thất thoát và vi phạm pháp luật.

1. Mục đích và phạm vi áp dụng của hướng dẫn

Công văn tập trung vào việc làm rõ các quy định liên quan đến thủ tục đưa hàng về bảo quản đối với các mặt hàng nhập khẩu thuộc diện phải kiểm tra chất lượng, kiểm tra an toàn thực phẩm, kiểm dịch hoặc các hình thức kiểm tra chuyên ngành khác trước khi thông quan. Hướng dẫn này áp dụng thống nhất tại các Chi cục Hải quan địa phương trên cả nước đối với các doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu liên quan.

2. Điều kiện để doanh nghiệp được đưa hàng về bảo quản

Để được cơ quan Hải quan chấp thuận cho đưa hàng hóa về địa điểm bảo quản tự chọn ngoài cửa khẩu, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện nghiêm ngặt sau:

• Doanh nghiệp phải có văn bản đề nghị đưa hàng về bảo quản theo đúng mẫu quy định, trong đó nêu rõ địa điểm lưu giữ hàng hóa (địa chỉ cụ thể của kho, bãi).
• Địa điểm đề nghị đưa hàng về bảo quản phải có quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp của doanh nghiệp và phải đáp ứng các điều kiện về niêm phong hải quan, giám sát hải quan khi cần thiết.
• Doanh nghiệp phải xuất trình giấy đăng ký kiểm tra chuyên ngành có xác nhận của cơ quan kiểm tra có thẩm quyền.
• Doanh nghiệp không thuộc đối tượng đang bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế hoặc có hành vi vi phạm nghiêm trọng về quản lý hải quan chưa được giải quyết.

3. Quy trình thủ tục hải quan và trách nhiệm giám sát

Công văn 2339/GSQL-GQ1 quy định chi tiết trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình đưa hàng về bảo quản:

• Trách nhiệm của Chi cục Hải quan nơi mở tờ khai: Tiếp nhận hồ sơ đề nghị của doanh nghiệp, kiểm tra tính hợp lệ của chứng từ và điều kiện thực tế của địa điểm bảo quản. Thực hiện việc niêm phong hải quan (nếu có) và bàn giao hàng hóa cho doanh nghiệp tự vận chuyển về nơi bảo quản dưới sự giám sát gián tiếp.
• Trách nhiệm của doanh nghiệp: Chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc vận chuyển nguyên trạng hàng hóa từ cửa khẩu về địa điểm bảo quản đã đăng ký. Doanh nghiệp tuyệt đối không được đưa hàng hóa vào lưu thông, tiêu dùng, chuyển nhượng hoặc thay đổi hiện trạng của hàng hóa khi chưa có kết luận kiểm tra chuyên ngành đạt yêu cầu và chưa được cơ quan Hải quan quyết định thông quan.
• Thời hạn nộp kết quả kiểm tra: Doanh nghiệp có nghĩa vụ nộp kết quả kiểm tra chuyên ngành cho cơ quan Hải quan trong thời hạn quy định kể từ ngày đưa hàng về bảo quản để hoàn thành thủ tục thông quan.

4. Biện pháp xử lý đối với các trường hợp vi phạm

Nhằm tăng cường tính răn đe và tuân thủ pháp luật, Công văn cũng hướng dẫn cụ thể các biện pháp xử lý nghiêm khắc đối với doanh nghiệp vi phạm quy định về đưa hàng về bảo quản:

• Trường hợp doanh nghiệp tự ý tẩu tán, tiêu thụ hàng hóa khi chưa được thông quan sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về hải quan và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.
• Cơ quan Hải quan sẽ áp dụng biện pháp dừng cho phép đưa hàng về bảo quản đối với các lô hàng tiếp theo của doanh nghiệp nếu doanh nghiệp có hành vi chậm nộp kết quả kiểm tra chuyên ngành quá thời hạn quy định mà không có lý do chính đáng được chấp thuận.
• Tăng cường phối hợp giữa cơ quan Hải quan và các cơ quan kiểm tra chuyên ngành để kiểm tra đột xuất các địa điểm bảo quản hàng hóa nhằm phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm.

Tóm lại, Công văn 2339/GSQL-GQ1 năm 2017 đóng vai trò là hành lang pháp lý quan trọng giúp chuẩn hóa quy trình đưa hàng về bảo quản, nâng cao ý thức tuân thủ của doanh nghiệp và tối ưu hóa hiệu quả giám sát của cơ quan Hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu chưa hoàn thành thủ tục thông quan.