Giới thiệu chung về Công văn 3527/TCHQ-GSQL

Công văn 3527/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và thống nhất thực hiện các quy định liên quan đến việc đưa hàng hóa nhập khẩu về bảo quản trong thời gian chờ kết quả kiểm tra chuyên ngành. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giúp tháo gỡ các vướng mắc của hải quan địa phương và doanh nghiệp khi áp dụng các quy định tại Thông tư số 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC), đảm bảo vừa tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại, vừa duy trì hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.

- Điều kiện để doanh nghiệp được đưa hàng hóa về bảo quản

Để được đưa hàng hóa về địa điểm bảo quản ngoài cửa khẩu trong khi chờ kết quả kiểm tra chuyên ngành, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện nghiêm ngặt theo quy định pháp luật:

• Doanh nghiệp phải có kho, bãi, địa điểm bảo quản hàng hóa cụ thể, có địa chỉ rõ ràng và thuộc quyền sở hữu hợp pháp hoặc quyền sử dụng hợp pháp (có hợp đồng thuê kho, bãi hợp lệ).
• Địa điểm bảo quản phải đáp ứng các điều kiện về kỹ thuật và môi trường để bảo quản đối với từng loại mặt hàng cụ thể (ví dụ: kho lạnh đối với thực phẩm đông lạnh, kho chuyên dụng đối với hóa chất nguy hiểm).
• Doanh nghiệp không thuộc đối tượng đang bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế hoặc có hành vi vi phạm pháp luật hải quan nghiêm trọng chưa được xử lý dứt điểm.
• Phải có văn bản đề nghị đưa hàng về bảo quản theo mẫu quy định, trong đó cam kết tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc bảo quản nguyên trạng hàng hóa tại địa điểm đã đăng ký.

- Trình tự, thủ tục giải quyết cho đưa hàng về bảo quản

Công văn hướng dẫn chi tiết quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ đề nghị của doanh nghiệp tại cơ quan hải quan:

• Doanh nghiệp nộp hồ sơ đề nghị đưa hàng về bảo quản thông qua Hệ thống thông tin điện tử của hải quan hoặc nộp hồ sơ giấy trong trường hợp hệ thống gặp sự cố kỹ thuật.
• Công chức hải quan tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm kiểm tra thông tin về địa điểm bảo quản do doanh nghiệp khai báo, đối chiếu với cơ sở dữ liệu quản lý của ngành hải quan để xác thực tính hợp pháp của địa điểm.
• Trường hợp địa điểm bảo quản nằm ngoài địa bàn quản lý của Chi cục Hải quan nơi mở tờ khai, Chi cục Hải quan nơi mở tờ khai phải gửi văn bản thông báo ngay cho Chi cục Hải quan nơi có địa điểm bảo quản để phối hợp giám sát chặt chẽ.
• Thời hạn giải quyết việc cho phép đưa hàng về bảo quản được thực hiện nhanh chóng nhằm tạo điều kiện giải phóng hàng tại cửa khẩu, tránh phát sinh chi phí lưu kho bãi không cần thiết cho doanh nghiệp.

- Trách nhiệm giám sát của cơ quan Hải quan

Công tác giám sát hải quan đối với hàng hóa đưa về bảo quản được siết chặt nhằm ngăn ngừa tình trạng doanh nghiệp tự ý tẩu tán hoặc đưa hàng hóa vào lưu thông khi chưa có kết quả kiểm tra chuyên ngành đạt yêu cầu:

• Chi cục Hải quan nơi hàng hóa được đưa về bảo quản có trách nhiệm kiểm tra đột xuất hoặc định kỳ địa điểm bảo quản để xác định hàng hóa có được lưu giữ đúng nơi quy định và còn nguyên niêm phong hải quan (nếu có) hay không.
• Áp dụng các biện pháp nghiệp vụ giám sát hiện đại như niêm phong hải quan, sử dụng camera giám sát hoặc phối hợp với chính quyền địa phương, ban quản lý khu công nghiệp để theo dõi biến động của lô hàng.
• Trường hợp phát hiện doanh nghiệp không bảo quản hàng hóa tại địa điểm đã đăng ký, cơ quan hải quan sẽ lập biên bản vi phạm và áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm khắc theo quy định.

- Nghĩa vụ của doanh nghiệp trong quá trình bảo quản hàng hóa

Doanh nghiệp khi được tạo điều kiện đưa hàng về bảo quản phải tuân thủ nghiêm ngặt các nghĩa vụ sau:

• Chỉ được phép lưu giữ hàng hóa tại đúng địa điểm đã được cơ quan hải quan chấp thuận; tuyệt đối không được di chuyển hàng hóa sang vị trí khác khi chưa được sự đồng ý bằng văn bản của cơ quan hải quan.
• Giữ nguyên trạng hàng hóa, niêm phong hải quan hoặc niêm phong của hãng vận chuyển cho đến khi có kết luận kiểm tra chuyên ngành xác nhận hàng hóa đủ điều kiện nhập khẩu.
• Không được phép bán, chuyển nhượng, tiêu dùng, liên doanh, liên kết hoặc đưa hàng hóa vào sản xuất, sử dụng dưới bất kỳ hình thức nào khi chưa hoàn thành thủ tục thông quan.
• Nộp kết quả kiểm tra chuyên ngành cho cơ quan hải quan trong thời hạn quy định kể từ ngày đưa hàng về bảo quản để hoàn thành thủ tục thông quan theo đúng quy định pháp luật.

- Xử lý vi phạm đối với các trường hợp tự ý giải tỏa hàng hóa

Công văn 3527/TCHQ-GSQL nhấn mạnh việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về đưa hàng về bảo quản:

• Nếu quá thời hạn quy định mà doanh nghiệp không nộp kết quả kiểm tra chuyên ngành hoặc tự ý tẩu tán, tiêu thụ hàng hóa trước khi thông quan, cơ quan hải quan sẽ tiến hành xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.
• Doanh nghiệp vi phạm sẽ bị đưa vào danh sách cảnh báo trên hệ thống quản lý rủi ro toàn ngành và sẽ không được áp dụng chế độ ưu tiên đưa hàng về bảo quản cho các lô hàng nhập khẩu tiếp theo.
• Cơ quan hải quan phối hợp chặt chẽ với các cơ quan kiểm tra chuyên ngành để xác minh, làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong trường hợp hàng hóa không đạt chất lượng nhập khẩu nhưng đã bị doanh nghiệp tự ý đưa ra thị trường tiêu thụ.