Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5401:1991 quy định phương pháp thử uốn tĩnh đối với các liên kết hàn nóng chảy, nhằm đánh giá tính dẻo và chất lượng của kim loại mối hàn, vùng ảnh hưởng nhiệt cũng như toàn bộ liên kết hàn. Dưới đây là tóm tắt chi tiết các nội dung cốt lõi từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này áp dụng cho việc thử uốn tĩnh các liên kết hàn nóng chảy (chủ yếu là hàn giáp mối) của các sản phẩm kim loại.
• Mục đích của thử nghiệm là xác định khả năng biến dạng dẻo của liên kết hàn dưới tác động của tải trọng uốn, đồng thời phát hiện các khuyết tật bề mặt và bên trong mối hàn.

- Quy định về mẫu thử (Điều 2)

• Mẫu thử được cắt từ vật mẫu hàn thử nghiệm, đảm bảo không làm thay đổi tính chất cơ lý của kim loại do ảnh hưởng của nhiệt độ hoặc biến dạng cơ học trong quá trình gia công cắt gọt.
• Kích thước của mẫu thử (bao gồm chiều rộng, chiều dày và chiều dài) phải tuân thủ nghiêm ngặt theo các thông số kỹ thuật quy định, phụ thuộc trực tiếp vào chiều dày của kim loại cơ bản.
• Các cạnh của mẫu thử phải được bo tròn với bán kính phù hợp để tránh hiện tượng tập trung ứng suất gây nứt sớm tại các góc cạnh trong quá trình uốn.
• Phân loại mẫu thử uốn bao gồm ba dạng chính: uốn mặt (mặt ngoài mối hàn chịu kéo), uốn lưng (mặt trong hoặc chân mối hàn chịu kéo) và uốn cạnh (mặt cắt ngang của mối hàn chịu kéo).

- Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm (Điều 3)

• Thử nghiệm được tiến hành trên các máy thử vạn năng hoặc máy ép chuyên dụng có cơ cấu gá uốn phù hợp.
• Gá uốn phải bao gồm một chày uốn (mũi uốn) có đường kính xác định và hai con lăn đỡ (hoặc gối đỡ) có khả năng xoay hoặc cố định tùy theo phương pháp thử cụ thể.
• Đường kính của chày uốn được lựa chọn dựa trên chiều dày của mẫu thử và mác vật liệu của kim loại cơ bản nhằm đảm bảo mức độ biến dạng yêu cầu.
• Khoảng cách giữa hai gối đỡ phải được điều chỉnh chính xác theo công thức quy định để đảm bảo mẫu thử không bị kẹt hoặc trượt ra ngoài trong suốt quá trình uốn.

- Quy trình tiến hành thử và đánh giá kết quả (Điều 4)

• Quá trình uốn phải được thực hiện liên tục, êm và không có va đập với tốc độ di chuyển của chày uốn ổn định theo quy định của tiêu chuẩn.
• Mẫu thử được uốn đến một góc uốn xác định (thường là 90 độ, 120 độ hoặc 180 độ) hoặc cho đến khi xuất hiện vết nứt đầu tiên trên bề mặt chịu kéo.
• Sau khi hoàn thành quá trình uốn, tiến hành kiểm tra bề mặt chịu kéo của mẫu thử bằng mắt thường hoặc kính lúp có độ phóng đại phù hợp để phát hiện các vết nứt, vết rách hoặc các khuyết tật liên kết khác.
• Kết quả thử nghiệm được đánh giá là đạt yêu cầu nếu trên bề mặt chịu kéo của mẫu thử không xuất hiện vết nứt hoặc khuyết tật có kích thước vượt quá giới hạn cho phép được quy định trong các tiêu chuẩn kỹ thuật tương ứng của sản phẩm.