Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 1450:2009 về Gạch rỗng đất sét nung quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử và các quy định liên quan đối với sản phẩm gạch rỗng làm từ đất sét nung. Tiêu chuẩn này mang lại hệ thống quy chuẩn đồng bộ và cập nhật hơn cho ngành sản xuất vật liệu xây dựng tại Việt Nam, thay thế cho các tiêu chuẩn cũ trước đó.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng trực tiếp cho các loại gạch rỗng được sản xuất từ nguyên liệu chính là đất sét nung, có thể có hoặc không pha trộn thêm các chất phụ gia. Sản phẩm gạch rỗng theo tiêu chuẩn này được thiết kế để sử dụng trong việc xây dựng các kết cấu chịu lực và không chịu lực của các công trình xây dựng dân dụng, công nghiệp và các công trình hạ tầng khác. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, thiết kế và thi công xây dựng sử dụng gạch rỗng đất sét nung tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của Tiêu chuẩn TCVN 1450:2009 (Từ Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Xác định rõ đối tượng điều chỉnh là gạch rỗng đất sét nung sử dụng trong xây dựng kết cấu tường, vách ngăn.
• Tiêu chuẩn không áp dụng cho các loại gạch đặc hoặc các loại gạch được sản xuất từ các nguyên liệu phi đất sét khác như gạch bê tông, gạch silicat.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, hệ thống kỹ thuật yêu cầu phải kết hợp viện dẫn các tài liệu quan trọng sau:

• TCVN 6355-1 đến TCVN 6355-12: Gạch xây dựng - Phương pháp thử. Đây là bộ tiêu chuẩn nền tảng để xác định các chỉ tiêu cơ lý của gạch như kích thước, độ hút nước, độ bền uốn, độ bền nén, và các khuyết tật ngoại quan.

3. Phân loại, kiểu dáng và ký hiệu quy ước (Điều 3)

Tiêu chuẩn đưa ra cách thức phân loại gạch rỗng đất sét nung dựa trên nhiều tiêu chí kỹ thuật cụ thể để người sử dụng dễ dàng nhận biết và áp dụng:

• Phân loại theo mác gạch (cường độ chịu nén): Gạch rỗng được chia thành các mác khác nhau bao gồm M5, M7.5, M10, M12.5, M15, và M20. Việc phân mác này giúp các kỹ sư thiết kế lựa chọn đúng loại gạch phù hợp với yêu cầu chịu lực của từng hạng mục công trình cụ thể.
• Phân loại theo độ rỗng: Xác định tỷ lệ thể tích phần rỗng so với thể tích toàn phần của viên gạch, đảm bảo tính năng cách âm, cách nhiệt và giảm tải trọng cho công trình.
• Ký hiệu quy ước: Quy định cách ghi nhãn và ký hiệu sản phẩm bao gồm tên sản phẩm, mác gạch, kích thước (chiều dài x chiều rộng x chiều dày) và số hiệu tiêu chuẩn để thuận tiện cho việc quản lý chất lượng, nghiệm thu và giao thương trên thị trường.

4. Yêu cầu kỹ thuật (Điều 4)

Đây là nội dung trọng tâm quy định chi tiết các chỉ tiêu chất lượng mà sản phẩm gạch rỗng đất sét nung phải đạt được trước khi đưa ra lưu thông và sử dụng:

• Kích thước và sai lệch cho phép: Tiêu chuẩn quy định các kích thước danh nghĩa phổ biến của gạch rỗng (ví dụ: 220mm x 105mm x 90mm, 190mm x 90mm x 90mm). Sai lệch kích thước thực tế so với kích thước danh nghĩa không được vượt quá các giới hạn cho phép về chiều dài, chiều rộng và chiều dày để đảm bảo tính đồng đều khi thi công xây dựng.
• Khuyết tật ngoại quan: Quy định nghiêm ngặt về các chỉ tiêu ngoại quan nhằm đảm bảo thẩm mỹ và chất lượng kết cấu, bao gồm:
  • Độ cong vênh của các mặt không được vượt quá mức giới hạn tối đa cho phép.
  • Số lượng và kích thước các vết sứt góc, sứt cạnh phải nằm trong phạm vi cho phép, không làm ảnh hưởng đến khả năng liên kết của vữa xây và khả năng chịu lực của viên gạch.
  • Không cho phép có các vết nứt xuyên suốt chiều dày hoặc chiều rộng của viên gạch.
• Chỉ tiêu cơ lý:
  • Cường độ chịu nén: Giá trị trung bình và giá trị nhỏ nhất của từng mẫu thử đối với từng mác gạch phải đạt tiêu chuẩn quy định tương ứng với mác công bố.
  • Độ hút nước: Độ hút nước của gạch rỗng đất sét nung không được lớn hơn mức tối đa quy định (thường không lớn hơn 16% và không nhỏ hơn 8%) để đảm bảo gạch không hút quá nhiều nước từ vữa xây nhưng vẫn đủ độ bám dính tốt, tránh hiện tượng thấm ngược hoặc khô vữa quá nhanh.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn TCVN 1450:2009 có hiệu lực kể từ ngày ban hành và thay thế hoàn toàn cho các phiên bản tiêu chuẩn cũ trước đó. Các cơ sở sản xuất và kinh doanh gạch rỗng đất sét nung bắt buộc phải áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật này để thực hiện công bố hợp chuẩn, hợp quy theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm hàng hóa trước khi đưa sản phẩm vào lưu thông trên thị trường.