Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7472:2018 (hoàn toàn tương đương với ISO 5817:2014) về Hàn - Liên kết hàn nóng chảy ở thép, niken, titan và các hợp kim của chúng (trừ hàn chùm tia) - Mức chất lượng đối với khuyết tật quy định các mức chất lượng đối với các khuyết tật trong các liên kết hàn nóng chảy cho tất cả các dạng ứng dụng thực tế.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các liên kết hàn nóng chảy của thép, niken, titan và các hợp kim của chúng cho tất cả các loại sản phẩm được chế tạo bằng phương pháp hàn. Tiêu chuẩn áp dụng cho chiều dày vật liệu lớn hơn hoặc bằng 0,5 mm và bao gồm các mối hàn giáp mối hoàn toàn, mối hàn giáp mối không hoàn toàn và các mối hàn góc. Các mức chất lượng trong tiêu chuẩn này cung cấp dữ liệu tham chiếu cơ bản và không liên quan trực tiếp đến bất kỳ ứng dụng cụ thể nào.

Nội dung cốt lõi của Tiêu chuẩn TCVN 7472:2018 (Từ Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Quy định các mức chất lượng đối với khuyết tật trong các liên kết hàn nóng chảy (trừ hàn chùm tia) ở thép, niken, titan và các hợp kim của chúng.
• Áp dụng cho chiều dày vật liệu từ 0,5 mm trở lên.
• Quy định ba mức chất lượng để bao quát phạm vi ứng dụng rộng rãi trong chế tạo cơ khí, được ký hiệu bằng các chữ cái B, C và D. Trong đó, mức chất lượng B tương ứng với yêu cầu cao nhất đối với mối hàn hoàn thiện.
• Các mức chất lượng này liên quan đến chất lượng chế tạo và không liên quan trực tiếp đến khả năng làm việc của sản phẩm được chế tạo.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Tiêu chuẩn viện dẫn tài liệu quan trọng là TCVN 6111 (ISO 6520-1), Hàn và các quá trình liên quan - Phân loại khuyết tật hình học ở kim loại - Phần 1: Hàn nóng chảy. Đây là tài liệu bắt buộc phải áp dụng cùng với tiêu chuẩn này để xác định chính xác các loại khuyết tật.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa cốt lõi phục vụ cho việc đánh giá chất lượng mối hàn, bao gồm:

• Mức chất lượng (Quality level): Sự phân loại chất lượng của mối hàn dựa trên kích thước và số lượng của các khuyết tật được xác định.
• Khuyết tật hệ thống (Systematic imperfections): Các khuyết tật phân bố đều hoặc lặp lại dọc theo chiều dài mối hàn được kiểm tra, thể hiện sự không ổn định trong quá trình hàn.
• Diện tích hình chiếu (Projected area): Diện tích trên đó các khuyết tật phân bố ba chiều được biểu diễn dưới dạng hai chiều trên phim chụp X-quang của mối hàn.
• Diện tích mặt cắt ngang (Cross-sectional area): Diện tích khuyết tật được xác định sau khi cắt ngang mối hàn.
• Góc chuyển tiếp (Transition angle): Góc giữa bề mặt của tấm cơ bản và đường tiếp tuyến với bề mặt mối hàn tại biên mối hàn.

4. Ký hiệu viết tắt và thông số kích thước (Điều 4)

Để thống nhất cách đo lường và đánh giá kích thước khuyết tật, tiêu chuẩn quy định các ký hiệu kỹ thuật cụ thể:

• a: Chiều dày họng danh nghĩa của mối hàn góc.
• b: Chiều rộng của bề mặt mối hàn.
• d: Đường kính của khuyết tật dạng lỗ khí hoặc đường kính của vùng khuyết tật.
• h: Chiều cao hoặc chiều sâu của khuyết tật (kích thước của khuyết tật theo phương vuông góc với bề mặt liên kết).
• l: Chiều dài của khuyết tật (theo hướng dọc của mối hàn).
• s: Chiều dày mối hàn danh nghĩa đối với mối hàn giáp mối (hoặc chiều sâu ngấu danh nghĩa đối với mối hàn góc).
• t: Chiều dày của thành hoặc chiều dày của tấm (kích thước danh nghĩa).
• z: Chiều dài cạnh của mối hàn góc.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7472:2018 thay thế cho tiêu chuẩn TCVN 7472:2005. Tiêu chuẩn này do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 44 Quá trình hàn biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.