Tóm tắt Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6090-1:2004 (ISO 289-1:1994) về Cao su chưa lưu hóa - Phương pháp sử dụng nhớt kế đĩa trượt - Phần 1: Xác định độ nhớt Mooney

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6090-1:2004 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 289-1:1994. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định phương pháp xác định độ nhớt Mooney của các loại cao su chưa lưu hóa bằng cách sử dụng nhớt kế đĩa trượt. Dưới đây là nội dung phân tích chi tiết các điều khoản đầu tiên từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này:

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định phương pháp sử dụng nhớt kế đĩa trượt để xác định độ nhớt Mooney của các loại cao su chưa lưu hóa. Phạm vi áp dụng cụ thể bao gồm:

• Áp dụng đối với cao su tự nhiên hoặc cao su tổng hợp ở dạng chưa hỗn luyện hoặc đã hỗn luyện.
• Áp dụng cho các hợp phần cao su có chứa chất độn, chất phụ gia hoặc các chất xúc tác khác.
• Phương pháp này là cơ sở để đánh giá tính chất công nghệ, độ dẻo và khả năng gia công của vật liệu cao su trong quá trình sản xuất.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần kết hợp viện dẫn các tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan sau đây:

• TCVN 1592 (ISO 471) về Cao su - Nhiệt độ, độ ẩm và thời gian tiêu chuẩn để điều hòa và thử nghiệm các mẫu thử.
• TCVN 6086 (ISO 1795) về Cao su thiên nhiên và cao su tổng hợp - Phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử nghiệm.
• ISO 289-2 về Cao su chưa lưu hóa - Phương pháp sử dụng nhớt kế đĩa trượt - Phần 2: Xác định đặc tính tiền lưu hóa.

Điều 3: Nguyên lý đo

Nguyên lý hoạt động của phương pháp xác định độ nhớt Mooney được quy định dựa trên các nguyên tắc vật lý và cơ học dòng chảy như sau:

• Mẫu thử cao su được ép chặt và giữ trong một buồng thử hình trụ khép kín dưới một lực nén và nhiệt độ xác định.
• Một đĩa kim loại phẳng (gọi là rôto) được đặt ở vị trí trung tâm của buồng thử và được bao bọc hoàn toàn bởi mẫu cao su thử nghiệm.
• Rôto được truyền động để quay với tốc độ không đổi là 2 vòng trên phút (2 r/min).
• Sức cản cắt của mẫu cao su đối với sự quay của rôto tạo ra một mômen xoắn lực. Mômen xoắn này được hệ thống đo lường ghi lại và chuyển đổi thành đơn vị đo độ nhớt Mooney (ký hiệu là đơn vị Mooney).

Điều 4: Thiết bị và dụng cụ đo

Tiêu chuẩn đưa ra các yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt đối với cấu tạo và tính năng của nhớt kế Mooney nhằm đảm bảo tính chính xác và độ lặp lại của kết quả đo:

• Buồng khuôn và rôto: Buồng khuôn gồm hai nửa đối xứng tạo thành một khoang hình trụ kín. Rôto có hai kích thước tiêu chuẩn là rôto lớn (đường kính 38,10 mm) và rôto nhỏ (đường kính 30,48 mm). Bề mặt của cả buồng khuôn và rôto phải được khía rãnh hình chữ V để tăng độ bám dính, ngăn ngừa hiện tượng trượt của cao su trong quá trình quay.
• Hệ thống gia nhiệt và kiểm soát nhiệt độ: Thiết bị phải được trang bị hệ thống gia nhiệt có khả năng duy trì nhiệt độ ổn định tại mức nhiệt độ thử nghiệm quy định (thường là 100 độ C hoặc 125 độ C) với dung sai cho phép cực kỳ nghiêm ngặt là ± 0,5 độ C.
• Cơ cấu đóng khuôn: Phải đảm bảo lực giữ khuôn đủ lớn để nén chặt mẫu cao su và ngăn ngừa tối đa sự rò rỉ vật liệu ra ngoài buồng thử trong suốt quá trình đo. Lực đóng khuôn tối thiểu phải đạt yêu cầu kỹ thuật quy định.
• Hệ thống đo và biểu thị mômen xoắn: Thiết bị đo phải ghi lại mômen xoắn tác động lên trục rôto một cách liên tục. Thang đo được chuẩn hóa sao cho mômen xoắn bằng 8,30 N.m tương ứng chính xác với 100 đơn vị Mooney.