Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5113:1990

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5113:1990 về Kiểm tra không phá hủy - Cấp chất lượng mối hàn là văn bản kỹ thuật quy định các tiêu chí đánh giá và phân cấp chất lượng đối với các mối hàn liên kết nóng chảy của thép bằng các phương pháp kiểm tra không phá hủy (NDT). Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết nội dung cốt lõi từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các mối hàn nóng chảy của thép, được kiểm tra bằng các phương pháp không phá hủy nhằm xác định và phân loại cấp chất lượng của mối hàn.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các kết cấu thép, thiết bị áp lực, đường ống và các công trình xây dựng có yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng liên kết hàn.
• Tiêu chuẩn làm cơ sở pháp lý và kỹ thuật để các bên liên quan bao gồm đơn vị thiết kế, chế tạo, kiểm tra và nghiệm thu thống nhất về mức độ khuyết tật cho phép trong mối hàn.

- Điều 2: Quy định chung về kiểm tra không phá hủy

• Việc kiểm tra không phá hủy phải được thực hiện bởi các tổ chức, cá nhân có đủ năng lực hành vi và được cấp chứng chỉ chuyên môn phù hợp theo quy định hiện hành.
• Thiết bị, dụng cụ và chất thử sử dụng trong quá trình kiểm tra phải đảm bảo độ chính xác, được hiệu chuẩn định kỳ và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật của từng phương pháp kiểm tra cụ thể.
• Trước khi tiến hành kiểm tra không phá hủy, bề mặt mối hàn và vùng kim loại cơ bản lân cận phải được làm sạch, loại bỏ xỉ hàn, vảy hàn, dầu mỡ và các chất bẩn khác có thể ảnh hưởng đến kết quả đánh giá.

- Điều 3: Phân cấp chất lượng mối hàn

• Chất lượng mối hàn được phân thành các cấp độ khác nhau dựa trên mức độ nghiêm trọng, kích thước, số lượng và sự phân bố của các khuyết tật được phát hiện.
• Các loại khuyết tật chính được xem xét phân cấp bao gồm: nứt, không thấu, không điền đầy, rỗ khí, lẫn xỉ và các khuyết tật hình học khác.
• Mỗi cấp chất lượng sẽ tương ứng với một giới hạn cho phép cụ thể đối với từng loại khuyết tật, đảm bảo khả năng chịu lực và độ an toàn vận hành của kết cấu trong quá trình sử dụng.

- Điều 4: Phương pháp đánh giá và xác định cấp chất lượng

• Việc xác định cấp chất lượng mối hàn phải dựa trên kết quả của một hoặc kết hợp nhiều phương pháp kiểm tra không phá hủy như: kiểm tra siêu âm (UT), kiểm tra chụp ảnh bức xạ (RT), kiểm tra hạt từ (MT), hoặc kiểm tra thẩm thấu chất lỏng (PT).
• Tiêu chuẩn quy định rõ cách thức đo đạc kích thước khuyết tật bao gồm chiều dài, chiều sâu, diện tích bề mặt và phương pháp tính toán mật độ khuyết tật trên một chiều dài mối hàn quy ước.
• Kết quả đánh giá phải được ghi chép đầy đủ, rõ ràng trong biên bản kiểm tra, làm căn cứ để phê duyệt hoặc yêu cầu sửa chữa, khắc phục các mối hàn không đạt yêu cầu kỹ thuật.