Thông tư 36/2015/TT-BGTVT được ban hành bởi Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải, có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 10 năm 2015, quy định chi tiết về quản lý giá dịch vụ vận chuyển hàng không nội địa và giá dịch vụ chuyên ngành hàng không tại Việt Nam. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm thiết lập cơ chế quản lý giá minh bạch, bảo đảm quyền lợi của người tiêu dùng và thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của thị trường hàng không.

Thông tư này hướng dẫn chi tiết về nguyên tắc xác định giá dịch vụ vận chuyển hàng không nội địa, giá dịch vụ chuyên ngành hàng không; thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong việc lập, thẩm định phương án giá, quyết định giá và thực hiện kê khai giá. Đối tượng áp dụng bao gồm toàn bộ các tổ chức, cá nhân tham gia vào quá trình cung ứng, sử dụng và quản lý giá các loại dịch vụ này trên lãnh thổ Việt Nam.

• Giá dịch vụ vận chuyển hàng không nội địa bán trong lãnh thổ Việt Nam và giá dịch vụ chuyên ngành hàng không phục vụ các chuyến bay nội địa phải được quy định bằng Đồng Việt Nam (VND).
• Giá dịch vụ vận chuyển hàng không nội địa bán ngoài lãnh thổ Việt Nam được phép quy định bằng đồng tiền địa phương hoặc đồng tiền tự do chuyển đổi theo quy định của nước sở tại.
• Giá dịch vụ chuyên ngành hàng không cung ứng cho các chuyến bay quốc tế được quy định bằng Đô la Mỹ (USD). Trong trường hợp thanh toán bằng VND, việc quy đổi phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật về ngoại hối.

Việc xác định giá dịch vụ hàng không phải tuân thủ các nguyên tắc chung và riêng biệt nhằm bảo đảm tính kinh tế và xã hội:

• Nguyên tắc chung: Giá dịch vụ được xác định dựa trên chi phí sản xuất kinh doanh thực tế hợp lý; phù hợp với chất lượng dịch vụ và quan hệ cung cầu; tương thích với chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước và mặt bằng giá trong khu vực ASEAN; bảo đảm tính cạnh tranh lành mạnh, không lạm dụng vị trí độc quyền.
• Đối với chuyến bay quốc tế: Giá dịch vụ hàng không phải bảo đảm thu hồi vốn đầu tư, tạo tích lũy cho đơn vị, phù hợp với sản lượng và quy mô đầu tư, đồng thời khuyến khích áp dụng các phương pháp tính giá tiên tiến để nâng cao chất lượng dịch vụ.
• Đối với chuyến bay nội địa: Giá dịch vụ được xác định dựa trên giá thị trường trong nước, có sự tham chiếu và cân đối giữa giá trong nước và quốc tế của cùng loại dịch vụ.
• Dịch vụ phi hàng không: Thực hiện theo nguyên tắc phi độc quyền, phù hợp với xu hướng thị trường và bảo đảm tối đa quyền lợi của khách hàng.
• Chính sách ưu đãi: Phải bảo đảm tính minh bạch, công khai, không phân biệt đối xử. Đối với dịch vụ do Nhà nước định giá cụ thể và do doanh nghiệp nhà nước cung ứng, cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ quy định chính sách ưu đãi. Đối với các dịch vụ khác, đơn vị cung ứng được chủ động xây dựng chính sách giảm giá của riêng mình.

Bộ Giao thông vận tải nắm quyền quyết định mức giá và khung giá đối với các danh mục dịch vụ cốt lõi sau:

• Quyết định mức giá cụ thể đối với các dịch vụ hàng không: Dịch vụ cất cánh, hạ cánh; dịch vụ điều hành bay đi và đến; dịch vụ hỗ trợ bảo đảm hoạt động bay; dịch vụ phục vụ hành khách; dịch vụ bảo đảm an ninh hàng không; dịch vụ điều hành bay qua vùng thông báo bay (FIR) do Việt Nam quản lý.
• Quyết định khung giá dịch vụ vận chuyển hành khách: Áp dụng đối với hạng phổ thông bán trong lãnh thổ Việt Nam trên các đường bay do doanh nghiệp hoặc nhóm doanh nghiệp có vị trí độc quyền, thống lĩnh thị trường khai thác.
• Quyết định khung giá một số dịch vụ hàng không tại cảng hàng không: Thuê sân đậu tàu bay; thuê quầy làm thủ tục; thuê băng chuyền hành lý; thuê cầu dẫn khách; dịch vụ phục vụ kỹ thuật thương mại mặt đất trọn gói; phân loại tự động hành lý đi; tra nạp xăng dầu hàng không và sử dụng hạ tầng hệ thống tra nạp ngầm.
• Quyết định khung giá dịch vụ phi hàng không: Cho thuê mặt bằng tại nhà ga hành khách, nhà ga hàng hóa; các dịch vụ cơ bản thiết yếu tại nhà ga hành khách.

Quy trình xử lý hồ sơ phương án giá được quy định chặt chẽ về mặt thời gian và thủ tục:

• Nộp hồ sơ: Đơn vị cung ứng lập 02 bộ hồ sơ phương án giá gửi Cục Hàng không Việt Nam trực tiếp, qua bưu điện hoặc qua thư điện tử/fax (kèm chữ ký số hoặc bản scan đóng dấu).
• Thời hạn thẩm định: Trong vòng 15 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ, Cục Hàng không Việt Nam phải ban hành văn bản thẩm định. Nếu hồ sơ thiếu, trong vòng 03 ngày làm việc phải yêu cầu bổ sung.
• Thời hạn quyết định: Trong vòng 10 ngày làm việc kể từ khi nhận được phương án đã có ý kiến thẩm định, Bộ Giao thông vận tải phải ra quyết định giá. Trường hợp kéo dài thời gian thẩm định hoặc quyết định giá, thời gian gia hạn không được quá 15 ngày làm việc và phải thông báo rõ lý do bằng văn bản.
• Điều chỉnh giá: Khi các yếu tố hình thành giá biến động, Bộ Giao thông vận tải sẽ xem xét điều chỉnh. Các tổ chức, cá nhân có quyền kiến nghị điều chỉnh giá nhưng phải nêu rõ lý do và cơ sở xác định mức giá mới.

Kê khai giá là nghĩa vụ bắt buộc đối với một số loại hình dịch vụ nhằm kiểm soát biến động thị trường:

• Danh mục dịch vụ phải kê khai: Dịch vụ vận chuyển hành khách nội địa hạng phổ thông (thuộc khung giá); dịch vụ vận chuyển hàng hóa, bưu gửi nội địa; dịch vụ phục vụ kỹ thuật thương mại mặt đất (trừ hợp đồng song phương/đa phương); dịch vụ phục vụ hàng hóa tại cảng hàng không; dịch vụ sử dụng thiết bị trong nhà ga; dịch vụ phục vụ khác tại khu bay.
• Cách thức kê khai: Đơn vị gửi 02 bộ hồ sơ kê khai giá đến Cục Hàng không Việt Nam ít nhất 05 ngày làm việc trước khi áp dụng mức giá mới.
• Trường hợp miễn kê khai: Không cần kê khai nếu điều chỉnh tăng giá không quá 5% hoặc giảm giá không quá 10% so với mức giá đã kê khai liền kề trước đó (và vẫn nằm trong khung giá quy định). Nếu vượt quá các tỷ lệ này, bắt buộc phải thực hiện kê khai lại.
• Tiếp nhận và rà soát: Cục Hàng không Việt Nam tiếp nhận, đóng dấu xác nhận. Nếu hồ sơ chưa đạt yêu cầu, thông báo hoàn thiện trong vòng 02 ngày làm việc. Sau 05 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ, nếu cơ quan quản lý không có ý kiến yêu cầu giải trình, đơn vị được phép áp dụng mức giá đã kê khai.

• Đấu thầu dịch vụ phi hàng không: Trường hợp doanh nghiệp khai thác nhà ga không tự kinh doanh dịch vụ phi hàng không hoặc không tự sử dụng mặt bằng, bắt buộc phải tổ chức đấu thầu rộng rãi để lựa chọn đối tác thuê mặt bằng và cung ứng dịch vụ theo quy định của pháp luật về đấu thầu.
• Niêm yết giá: Các tổ chức, cá nhân cung ứng dịch vụ phi hàng không phải thực hiện niêm yết giá công khai tại địa điểm giao dịch theo quy định của Luật Giá.
• Công bố công khai: Đơn vị cung ứng phải công bố công khai giá dịch vụ vận chuyển hàng không nội địa và dịch vụ chuyên ngành hàng không cho khách hàng trước khi cung cấp dịch vụ hoặc ký kết hợp đồng.

• Bộ Giao thông vận tải: Chịu trách nhiệm cao nhất trong việc quyết định giá, khung giá và tổ chức thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật về giá trong lĩnh vực hàng không.
• Cục Hàng không Việt Nam: Hướng dẫn các đơn vị thực hiện quản lý giá; công bố danh sách các đường bay nội địa và danh sách các đơn vị phải thực hiện kê khai giá trên Trang thông tin điện tử của Cục; tiến hành thanh tra, kiểm tra theo thẩm quyền.
• Cảng vụ hàng không: Giám sát, đôn đốc việc thực hiện quy định về giá dịch vụ phi hàng không trực tiếp tại các cảng hàng không, sân bay; xử lý vi phạm theo thẩm quyền được giao.

• Thông tư 36/2015/TT-BGTVT chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 10 năm 2015.
• Thông tư này thay thế hoàn toàn Thông tư liên tịch 103/2008/TTLT/BTC-BGTVT và Thông tư liên tịch 43/2011/TTLT/BTC-BGTVT.
• Điều khoản chuyển tiếp: Các mức giá, khung giá dịch vụ hàng không theo Quyết định 1992/QĐ-BTC và Quyết định 3282/QĐ-BTC của Bộ trưởng Bộ Tài chính vẫn tiếp tục được áp dụng cho đến khi Bộ Giao thông vận tải ban hành quy định mới.
• Đối với các hợp đồng thuê mặt bằng, cung ứng dịch vụ phi hàng không đã ký kết trước đó, các bên được tiếp tục thực hiện theo hợp đồng nhưng không quá ngày 31 tháng 12 năm 2016. Từ ngày 01 tháng 01 năm 2017, bắt buộc phải tổ chức đấu thầu lại theo đúng quy định tại Thông tư này.