Giới thiệu chung về QCVN 8-1:2011/BYT

Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 8-1:2011/BYT do Ban soạn thảo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về giới hạn ô nhiễm hóa học và sinh học trong thực phẩm biên soạn, Cục An toàn vệ sinh thực phẩm trình duyệt và được ban hành kèm theo Thông tư số 02/2011/TT-BYT của Bộ trưởng Bộ Y tế. Quy chuẩn này thiết lập các giới hạn tối đa cho phép đối với độc tố vi nấm trong thực phẩm nhằm kiểm soát nguy cơ ô nhiễm, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động quản lý chất lượng thực phẩm tại Việt Nam.

- Phạm vi điều chỉnh (Điều 1)

Quy chuẩn này quy định giới hạn tối đa ô nhiễm các độc tố vi nấm (mycotoxins) trong các loại thực phẩm được sản xuất, nhập khẩu và lưu thông trên thị trường Việt Nam. Các nhóm độc tố vi nấm chính thuộc phạm vi điều chỉnh bao gồm:

• Aflatoxin (bao gồm giới hạn riêng cho Aflatoxin B1, tổng số Aflatoxin B1, B2, G1, G2 và Aflatoxin M1 đối với sữa và sản phẩm sữa).
• Ochratoxin A (thường xuất hiện trong ngũ cốc, cà phê, hạt tiêu và các sản phẩm chế biến từ chúng).
• Patulin (chủ yếu kiểm soát trong nước quả, đặc biệt là nước táo và các sản phẩm từ táo).
• Deoxynivalenol (DON) và Zearalenone (phổ biến trong các loại ngũ cốc như lúa mì, ngô, lúa mạch).
• Fumonisins (tổng số B1 và B2, thường phát hiện trong ngô và các sản phẩm từ ngô).

- Đối tượng áp dụng (Điều 2)

Quy chuẩn áp dụng bắt buộc đối với các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến thực phẩm tại Việt Nam, cụ thể:

• Các tổ chức, cá nhân thực hiện việc nhập khẩu, sản xuất, chế biến, đóng gói, bảo quản, vận chuyển và kinh doanh các sản phẩm thực phẩm thuộc danh mục quy định.
• Các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền trong việc kiểm tra, giám sát, thanh tra và chứng nhận hợp quy về an toàn thực phẩm.
• Các tổ chức đánh giá sự phù hợp, phòng kiểm nghiệm được chỉ định thực hiện việc thử nghiệm, đánh giá hàm lượng độc tố vi nấm trong thực phẩm.

- Giải thích từ ngữ và ký hiệu viết tắt (Điều 3)

Để đảm bảo tính thống nhất trong việc hiểu và áp dụng quy chuẩn, các khái niệm và ký hiệu viết tắt được định nghĩa rõ ràng:

• Độc tố vi nấm (Mycotoxins): Là các chất độc do các loài nấm mốc sinh ra tự nhiên trong quá trình sinh trưởng trên nông sản, thực phẩm dưới các điều kiện nhiệt độ và độ ẩm thích hợp.
• Giới hạn tối đa (Maximum Level - ML): Là nồng độ tối đa của một loại độc tố vi nấm được phép tồn tại trong thực phẩm, được tính bằng microgam trên kilôgam (µg/kg) hoặc miligam trên kilôgam (mg/kg).
• Các ký hiệu viết tắt của các độc tố như AFB1 (Aflatoxin B1), AFM1 (Aflatoxin M1), OTA (Ochratoxin A), DON (Deoxynivalenol) được chuẩn hóa theo thông lệ quốc tế.

- Quy định kỹ thuật và nguyên tắc quản lý (Điều 4)

Điều khoản này đặt ra các nguyên tắc nền tảng cho việc kiểm soát kỹ thuật và quản lý nhà nước đối với độc tố vi nấm:

• Các sản phẩm thực phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh không được phép chứa lượng độc tố vi nấm vượt quá giới hạn tối đa (ML) quy định chi tiết tại Phần II của quy chuẩn.
• Phương pháp lấy mẫu và phương pháp thử nghiệm để xác định hàm lượng độc tố vi nấm phải tuân thủ theo các tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) hiện hành hoặc các phương pháp phân tích quốc tế (AOAC, ISO, EN) được Bộ Y tế thừa nhận.
• Khuyến khích các cơ sở sản xuất, kinh doanh áp dụng các biện pháp thực hành nông nghiệp tốt (GAP), thực hành sản xuất tốt (GMP) và hệ thống phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn (HACCP) nhằm chủ động phòng ngừa, hạn chế tối đa sự phát sinh độc tố vi nấm ngay từ chuỗi cung ứng ban đầu.