Nghị quyết 10/2025/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân tỉnh Bắc Kạn ban hành ngày 23 tháng 6 năm 2025 nhằm sửa đổi, bổ sung Quy định phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi và tỷ lệ phần trăm (%) phân chia các khoản thu giữa ngân sách các cấp chính quyền địa phương cho thời kỳ ổn định ngân sách bắt đầu từ năm 2022 (kèm theo Nghị quyết số 07/2021/NQ-HĐND và đã được sửa đổi tại Nghị quyết số 02/2023/NQ-HĐND). Đây là văn bản pháp lý quan trọng điều chỉnh sâu sắc cơ cấu thu - chi ngân sách, đặc biệt là việc tái cơ cấu nguồn thu giữa cấp tỉnh và cấp xã, đồng thời bãi bỏ một số quy định liên quan đến ngân sách cấp huyện.

Dưới đây là nội dung tóm tắt chi tiết và phân tích chuyên sâu các chính sách cốt lõi của Nghị quyết:

1. Quy định chi tiết các khoản thu ngân sách cấp tỉnh hưởng 100%

Nghị quyết đã sửa đổi quy định về các khoản thu mà ngân sách cấp tỉnh được hưởng trọn vẹn 100% (bao gồm cả khoản tiền chậm nộp theo Luật Quản lý thuế), tập trung vào các nguồn thu lớn và mang tính chất tập trung:

• Các loại thuế phổ biến: Thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ hàng nhập khẩu); Thuế tài nguyên; Thuế bảo vệ môi trường (trừ hàng nhập khẩu); Thuế giá trị gia tăng và Thuế thu nhập doanh nghiệp (không bao gồm thuế từ hàng nhập khẩu và hoạt động thăm dò, khai thác dầu, khí).
• Thuế thu nhập cá nhân: Hưởng 100% thuế thu nhập cá nhân, ngoại trừ thuế thu nhập của cá nhân kinh doanh trên địa bàn xã do Đội Thuế liên huyện quản lý và thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng, nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản.
• Thu từ hoạt động tài chính và doanh nghiệp: Thu từ xổ số kiến thiết (gồm cả xổ số điện toán); thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản và tài nguyên nước phần địa phương được hưởng; các khoản thu hồi vốn đầu tư của ngân sách tỉnh tại các tổ chức kinh tế; thu cổ tức, lợi nhuận được chia tại các công ty có vốn góp nhà nước do UBND tỉnh làm đại diện chủ sở hữu; phần lợi nhuận sau thuế còn lại của doanh nghiệp nhà nước do tỉnh quản lý.
• Thu từ đất đai và tài sản công: Tiền thuê đất, thuê mặt nước của tổ chức, cá nhân; tiền bán tài sản nhà nước (gồm cả quyền sử dụng đất gắn liền với tài sản, chuyển mục đích sử dụng đất) của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp thuộc tỉnh quản lý trước khi cổ phần hóa; tiền cho thuê và bán nhà ở thuộc sở hữu nhà nước do cấp tỉnh xử lý; tiền sử dụng đất sau khi trừ chi phí hợp lý (trừ đất gắn liền tài sản do địa phương quản lý); tiền bảo vệ và phát triển đất trồng lúa.
• Các khoản thu khác: Phí, lệ phí môn bài đối với tổ chức và các lệ phí khác do cơ quan cấp tỉnh thu (trừ lệ phí trước bạ nhà, đất); tiền phạt vi phạm hành chính, tịch thu do cấp tỉnh quyết định; viện trợ không hoàn lại từ nước ngoài trực tiếp cho cấp tỉnh; các khoản đóng góp tự nguyện, huy động do cấp tỉnh quản lý; thu từ quỹ dự trữ tài chính địa phương; thu kết dư ngân sách cấp tỉnh và thu chuyển nguồn từ năm trước.

2. Sửa đổi nguồn thu của ngân sách cấp xã

Nguồn thu của ngân sách cấp xã được cơ cấu lại rõ ràng nhằm tăng cường tính tự chủ tài khóa ở cơ sở, bao gồm:

• Các khoản ngân sách cấp xã hưởng 100%:
  • Thuế thu nhập của cá nhân kinh doanh trên địa bàn xã do Đội Thuế liên huyện quản lý thu.
  • Lệ phí trước bạ nhà, đất; Lệ phí môn bài thu từ cá nhân, hộ kinh doanh.
  • Các khoản phí, lệ phí từ hoạt động dịch vụ do cấp xã tổ chức thu.
  • Thu từ hoạt động sự nghiệp của xã; thu từ quỹ đất công ích và hoa lợi công sản khác do xã quản lý.
  • Tiền phạt vi phạm hành chính, tịch thu thuộc thẩm quyền quyết định của cấp xã.
  • Thu từ tài sản xác lập quyền sở hữu nhà nước do cấp xã xử lý (sau khi trừ chi phí).
  • Các khoản huy động đóng góp tự nguyện để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng do HĐND xã quyết định đưa vào ngân sách và các khoản đóng góp tự nguyện khác.
  • Viện trợ không hoàn lại từ các tổ chức, cá nhân nước ngoài trực tiếp cho xã; thu kết dư ngân sách xã năm trước.
• Các nguồn thu khác của cấp xã: Các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm (%) quy định tại Điều 7; thu chuyển nguồn từ năm trước; thu bổ sung cân đối và bổ sung có mục tiêu từ ngân sách cấp tỉnh.

3. Các khoản thu phân chia và nhiệm vụ chi của ngân sách cấp xã

Nghị quyết quy định cụ thể về cơ chế phân chia nguồn thu và các nhiệm vụ chi chi tiết của cấp xã nhằm đảm bảo thực hiện tốt các dịch vụ công tại địa phương:

• Các khoản thu phân chia theo tỷ lệ (%) giữa ngân sách cấp tỉnh và ngân sách cấp xã:
  • Thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng bất động sản, nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản.
  • Thuế sử dụng đất nông nghiệp.
  • Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.
• Nhiệm vụ chi đầu tư phát triển của cấp xã: Đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từ nguồn huy động đóng góp của các tổ chức, cá nhân cho từng dự án cụ thể do HĐND xã quyết định đưa vào quản lý.
• Nhiệm vụ chi thường xuyên của cấp xã:
  • Chi quốc phòng, an ninh: Thực hiện chế độ, chính sách cho lực lượng dân quân tự vệ; đăng ký nghĩa vụ quân sự và các công tác quân sự khác thuộc nhiệm vụ của xã.
  • Chi sự nghiệp giáo dục: Giáo dục mầm non, tiểu học, trung học cơ sở; hỗ trợ đào tạo và dạy nghề trên địa bàn.
  • Chi sự nghiệp y tế, khoa học công nghệ, bảo vệ môi trường theo phân cấp.
  • Chi sự nghiệp văn hóa, thông tin, thể dục thể thao, phát thanh truyền hình.
  • Chi các hoạt động kinh tế: Giao thông, nông - lâm - nghiệp, thủy sản, thủy lợi, phát triển nông thôn, tài nguyên và kiến thiết thị chính.
  • Chi hoạt động bộ máy: Lương, phụ cấp, bảo hiểm, kinh phí công đoàn cho cán bộ, công chức cấp xã; hoạt động phí của đại biểu HĐND; chi văn phòng phẩm, hội nghị, tiếp tân, khánh tiết; chi mua sắm, sửa chữa thường xuyên trụ sở, tài sản cố định.
  • Kinh phí hoạt động của Đảng ủy, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và hỗ trợ các tổ chức xã hội - nghề nghiệp ở xã.
  • Chi bảo đảm xã hội, chi chuyển nguồn sang năm sau và các khoản chi thường xuyên khác (bao gồm nộp trả ngân sách cấp trên).

4. Bãi bỏ một số quy định liên quan đến ngân sách cấp huyện

Một điểm mới quan trọng của Nghị quyết 10/2025/NQ-HĐND là việc bãi bỏ các nội dung liên quan đến ngân sách cấp huyện trong quy định cũ:

• Bãi bỏ cụm từ “ngân sách huyện và thành phố (sau đây gọi chung là ngân sách cấp huyện)” tại Điều 1.
• Bãi bỏ cụm từ “ngân sách cấp huyện” tại khoản 5 Điều 3.
• Bãi bỏ hoàn toàn Điều 5 và Điều 9 của Quy định ban hành kèm theo Nghị quyết số 07/2021/NQ-HĐND.

5. Trách nhiệm thực hiện và Điều khoản thi hành

• Hiệu lực thi hành: Nghị quyết này chính thức có hiệu lực từ ngày 03 tháng 7 năm 2025.
• Trách nhiệm tổ chức: Giao Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Kạn tổ chức thực hiện. Thường trực HĐND, các Ban, Tổ đại biểu và đại biểu HĐND tỉnh chịu trách nhiệm giám sát quá trình thực hiện.
• Quy định chuyển tiếp đặc biệt: Đối với các khoản thu của ngân sách cấp huyện theo quy định cũ (Nghị quyết 07/2021/NQ-HĐND đã sửa đổi tại Nghị quyết 02/2023/NQ-HĐND) đã nộp vào ngân sách nhà nước cấp huyện hoặc phát sinh trước ngày Nghị quyết này có hiệu lực nhưng sau ngày có hiệu lực mới thực hiện nộp vào ngân sách nhà nước, thì các khoản thu này sẽ thuộc về ngân sách cấp tỉnh hưởng 100%.