Lệnh số 02/2022/L-CTN được ban hành ngày 24/06/2022 bởi Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhằm công bố Luật Điện ảnh số 05/2022/QH15 đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 3 ngày 15/06/2022. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về điện ảnh, tạo điều kiện thúc đẩy ngành công nghiệp điện ảnh Việt Nam phát triển mạnh mẽ và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Luật Điện ảnh 2022

Luật Điện ảnh năm 2022 xác định rõ giới hạn điều chỉnh và các nhóm đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của văn bản này, cụ thể:

• Phạm vi điều chỉnh: Luật quy định chi tiết về hoạt động điện ảnh; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động điện ảnh; và công tác quản lý nhà nước về điện ảnh tại Việt Nam.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với tổ chức, cá nhân Việt Nam tham gia hoạt động điện ảnh tại Việt Nam và nước ngoài; tổ chức, cá nhân nước ngoài tham gia hoạt động điện ảnh tại Việt Nam; cơ quan quản lý nhà nước về điện ảnh và các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan trực tiếp đến hoạt động điện ảnh.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

1. Quy định chung về phạm vi và đối tượng (Điều 1 và Điều 2)

Điều 1 và Điều 2 thiết lập nền tảng pháp lý ban đầu bằng cách định vị rõ ràng phạm vi bao phủ của Luật. Điểm tiến bộ của Luật Điện ảnh 2022 là việc mở rộng và làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân nước ngoài khi tham gia vào thị trường điện ảnh Việt Nam, đảm bảo tính công bằng, minh bạch và tạo hành lang pháp lý an toàn cho các hoạt động hợp tác quốc tế.

2. Hệ thống giải thích từ ngữ chuyên ngành (Điều 3)

Để đảm bảo tính thống nhất trong việc hiểu và áp dụng pháp luật, Điều 3 đã đưa ra định nghĩa chuẩn xác cho các khái niệm cốt lõi trong hoạt động điện ảnh, bao gồm:

• Phim: Là tác phẩm nghệ thuật được biểu hiện bằng hình ảnh động kết hợp âm thanh hoặc không có âm thanh, được ghi trên các chất liệu hoặc phương tiện kỹ thuật số để phổ biến đến người xem thông qua các thiết bị công nghệ.
• Hoạt động điện ảnh: Bao gồm các quy trình khép kín từ sản xuất phim, phát hành phim, phổ biến phim, quảng bá, xúc tiến phát triển điện ảnh cho đến công tác lưu trữ phim.
• Phim Việt Nam: Là phim được phép phổ biến tại Việt Nam, do tổ chức, cá nhân Việt Nam sản xuất hoặc hợp tác với nước ngoài sản xuất phù hợp với quy định của Luật này.
• Phổ biến phim: Là việc đưa phim đến người xem thông qua các hình thức chiếu phim tại rạp, trên không gian mạng, trên hệ thống truyền hình và các phương tiện công cộng khác.

3. Chính sách của Nhà nước về phát triển điện ảnh (Điều 4)

Điều 4 thể hiện định hướng chiến lược của Nhà nước trong việc xây dựng nền điện ảnh Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, kết hợp hài hòa giữa khía cạnh nghệ thuật và phát triển kinh tế. Các chính sách trọng tâm bao gồm:

• Đầu tư và hỗ trợ tài chính: Nhà nước tập trung đầu tư vào các tác phẩm điện ảnh có giá trị cao về tư tưởng, nghệ thuật, giáo dục; hỗ trợ sản xuất phim về đề tài lịch sử, cách mạng, lãnh tụ, danh nhân, thiếu nhi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
• Khuyến khích xã hội hóa: Thu hút các nguồn lực xã hội, khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư, tài trợ cho hoạt động điện ảnh, xây dựng cơ sở hạ tầng điện ảnh và hệ thống rạp chiếu phim trên toàn quốc.
• Ưu đãi thuế và đất đai: Áp dụng các chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng và đất đai đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh theo quy định của pháp luật liên quan nhằm tạo động lực phát triển thị trường.
• Đào tạo nguồn nhân lực: Chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nhân lực chuyên môn sâu, thu hút tài năng nghệ thuật trong lĩnh vực điện ảnh, đặc biệt là đội ngũ biên kịch, đạo diễn, diễn viên và kỹ thuật viên công nghệ cao.

Hiệu lực thi hành

Luật Điện ảnh số 05/2022/QH15 chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2023. Luật này thay thế hoàn toàn cho Luật Điện ảnh số 62/2006/QH11 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện ảnh số 31/2009/QH12, đánh dấu một chương mới trong việc quản lý và phát triển ngành điện ảnh nước nhà phù hợp với xu thế công nghệ số.