Lệnh của Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về việc công bố Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022 (Luật số 08/2022/QH15, được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 3 ngày 16 tháng 6 năm 2022) là văn bản pháp lý quan trọng nhằm chính thức đưa Luật Kinh doanh bảo hiểm mới vào thực tiễn đời sống và hoạt động kinh tế.

Văn bản xác định rõ phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và các nguyên tắc nền tảng trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm tại Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh của Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 (Điều 1)

• Quy định chi tiết về tổ chức và hoạt động kinh doanh bảo hiểm, bao gồm bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm phi nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe và hoạt động tái bảo hiểm.
• Xác định rõ quyền và nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân tham gia bảo hiểm trong suốt quá trình thiết lập, thực hiện và chấm dứt hợp đồng bảo hiểm.
• Quy định về công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh bảo hiểm, bảo đảm thị trường hoạt động an toàn, lành mạnh và minh bạch.

Đối tượng áp dụng đa dạng và toàn diện (Điều 2)

• Doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm được thành lập và hoạt động hợp pháp tại Việt Nam.
• Chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, chi nhánh doanh nghiệp tái bảo hiểm nước ngoài hoạt động tại Việt Nam.
• Văn phòng đại diện của doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài, doanh nghiệp tái bảo hiểm nước ngoài, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước ngoài, tập đoàn tài chính, bảo hiểm nước ngoài tại Việt Nam.
• Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, tổ chức cung cấp dịch vụ phụ trợ bảo hiểm, đại lý bảo hiểm và các cá nhân hành nghề độc lập trong lĩnh vực phụ trợ bảo hiểm.
• Bên mua bảo hiểm, người được bảo hiểm, người thụ hưởng và các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến hoạt động kinh doanh bảo hiểm.

Nguyên tắc áp dụng luật và điều ước quốc tế (Điều 3)

• Ưu tiên áp dụng các quy định của Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 đối với các hoạt động kinh doanh bảo hiểm trên lãnh thổ Việt Nam.
• Trường hợp có sự khác biệt giữa quy định của Luật này và luật khác về cùng một vấn đề thì áp dụng quy định của Luật Kinh doanh bảo hiểm.
• Trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác với quy định của Luật này thì áp dụng quy định của điều ước quốc tế đó.

Giải thích các thuật ngữ pháp lý cốt lõi (Điều 4)

• Kinh doanh bảo hiểm: Là hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài chấp nhận rủi ro của người được bảo hiểm, trên cơ sở bên mua bảo hiểm đóng phí bảo hiểm để doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài bồi thường, trả tiền bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm theo thỏa thuận trong hợp đồng.
• Kinh doanh tái bảo hiểm: Là hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài nhận một phần hoặc toàn bộ trách nhiệm bảo hiểm đã cam kết của doanh nghiệp bảo hiểm khác để thu phí tái bảo hiểm.
• Dịch vụ phụ trợ bảo hiểm: Bao gồm các hoạt động tư vấn bảo hiểm, đánh giá rủi ro bảo hiểm, tính toán bảo hiểm, giám định tổn thất bảo hiểm và hỗ trợ giải quyết bồi thường bảo hiểm.
• Đồng bảo hiểm: Là phương thức nhiều doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài cùng bảo hiểm cho một đối tượng bảo hiểm theo nguyên tắc cùng chia sẻ phí bảo hiểm và trách nhiệm bồi thường.

Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2023, thay thế hoàn toàn Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2000 và các luật sửa đổi, bổ sung liên quan trước đó.