Công văn số 1982/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc áp dụng thời hạn nộp thuế (ân hạn thuế) đối với các doanh nghiệp sau khi thực hiện chuyển đổi loại hình doanh nghiệp hoặc tái cơ cấu tổ chức.

- Nguyên tắc kế thừa quyền và nghĩa vụ thuế sau chuyển đổi doanh nghiệp

• Doanh nghiệp sau khi tiến hành chuyển đổi loại hình (ví dụ: chuyển đổi từ doanh nghiệp nhà nước thành công ty cổ phần, chuyển đổi giữa công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần) được kế thừa toàn bộ các quyền, lợi ích hợp pháp cũng như phải chịu trách nhiệm hoàn thành các nghĩa vụ về thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt còn nợ của doanh nghiệp trước khi chuyển đổi.
• Việc chuyển đổi loại hình doanh nghiệp không làm chấm dứt nghĩa vụ thuế đã phát sinh trước đó. Pháp nhân mới có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính đối với ngân sách nhà nước kế thừa từ pháp nhân cũ.

- Điều kiện để doanh nghiệp sau chuyển đổi được áp dụng chế độ ân hạn thuế

• Để được hưởng chế độ ân hạn thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định, doanh nghiệp sau khi chuyển đổi phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện nghiêm ngặt về tính tuân thủ pháp luật thuế và pháp luật hải quan.
• Doanh nghiệp phải không có nợ thuế quá hạn, nợ tiền chậm nộp hoặc tiền phạt tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan mới.
• Hệ thống thông tin quản lý của cơ quan hải quan sẽ đánh giá mức độ tuân thủ của doanh nghiệp mới dựa trên lịch sử hoạt động và việc thực hiện nghĩa vụ thuế của cả doanh nghiệp trước khi chuyển đổi, đảm bảo tính liên tục và chính xác trong việc phân loại mức độ rủi ro của người nộp thuế.

- Hướng dẫn thủ tục kiểm tra và xử lý của cơ quan Hải quan

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chủ động kiểm tra, đối chiếu thông tin trên hệ thống quản lý thuế tập trung và hệ thống thông tin đăng ký doanh nghiệp để xác định chính xác mối quan hệ kế thừa giữa doanh nghiệp trước và sau khi chuyển đổi.
• Trường hợp xác định doanh nghiệp mới đáp ứng đủ các điều kiện về việc không có nợ thuế quá hạn và kế thừa hợp pháp, cơ quan hải quan thực hiện cập nhật thông tin hệ thống để doanh nghiệp được áp dụng thời hạn nộp thuế theo đúng quy định hiện hành.
• Đối với các trường hợp phát hiện doanh nghiệp có nợ thuế quá hạn chưa giải quyết xong từ trước khi chuyển đổi, cơ quan hải quan sẽ không áp dụng chế độ ân hạn thuế cho các lô hàng mới của doanh nghiệp sau chuyển đổi cho đến khi toàn bộ nghĩa vụ thuế cũ được hoàn thành.

- Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với quản lý thuế hải quan

• Văn bản giúp thống nhất quy trình thực hiện tại các chi cục hải quan địa phương, tránh tình trạng áp dụng không đồng nhất gây khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi loại hình.
• Quy định này vừa tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc, vừa là công cụ hiệu quả để ngăn chặn hành vi lợi dụng việc chuyển đổi, giải thể hoặc thành lập pháp nhân mới nhằm mục đích trốn thuế, chây ỳ nghĩa vụ nộp thuế đối với ngân sách nhà nước.