Tóm tắt Công văn 9981/TCHQ-TXNK năm 2014 về xử lý nợ thuế

Công văn 9981/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2014 là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng gửi đến Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm đôn đốc, hướng dẫn và thống nhất các biện pháp xử lý, thu hồi nợ thuế trong lĩnh vực xuất nhập khẩu. Văn bản tập trung vào việc phân loại nợ, áp dụng các biện pháp cưỡng chế và hoàn thiện hồ sơ xử lý nợ đọng thuế nhằm giảm thiểu tối đa nợ xấu, thất thu ngân sách nhà nước.

- Quy định về phân loại các nhóm nợ thuế

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương phải tiến hành rà soát, đối chiếu số liệu để phân loại nợ thuế một cách chính xác, khách quan theo đúng quy định pháp luật quản lý thuế. Việc phân loại bao gồm các nhóm cụ thể sau:

• Nhóm nợ khó thu hồi: Áp dụng đối với các khoản nợ của người nộp thuế đã bị giải thể, phá sản, ngừng hoạt động sản xuất kinh doanh, bỏ trốn khỏi địa chỉ đăng ký kinh doanh, hoặc cá nhân đã chết, mất tích. Đối với nhóm này, cơ quan hải quan cần tập trung thu thập tài liệu để hoàn thiện hồ sơ xử lý theo quy định.
• Nhóm nợ chờ xử lý: Gồm các khoản nợ của doanh nghiệp đang trong thời gian chờ xem xét miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế, khoanh nợ hoặc xóa nợ theo quy định của pháp luật nhưng chưa có quyết định chính thức từ cơ quan có thẩm quyền.
• Nhóm nợ có khả năng thu hồi: Là các khoản nợ của các doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất kinh doanh nhưng chậm nộp tiền thuế, tiền phạt. Đây là nhóm đối tượng trọng tâm mà cơ quan hải quan phải áp dụng triệt để các biện pháp đôn đốc và cưỡng chế để thu hồi tiền thuế vào ngân sách.

- Các biện pháp đôn đốc và cưỡng chế thu hồi nợ thuế

Để nâng cao hiệu quả công tác thu hồi nợ thuế, Công văn hướng dẫn chi tiết việc triển khai các biện pháp nghiệp vụ từ vận động, đôn đốc đến cưỡng chế hành chính:

• Biện pháp đôn đốc thường xuyên: Thực hiện gửi thông báo yêu cầu nộp thuế, gọi điện thoại, gửi văn bản nhắc nhở hoặc trực tiếp làm việc với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp nợ thuế để yêu cầu hoàn thành nghĩa vụ tài chính.
• Áp dụng các biện pháp cưỡng chế: Khi quá thời hạn nộp thuế quy định, cơ quan hải quan phải kịp thời ban hành quyết định cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế. Các biện pháp cưỡng chế bao gồm: trích tiền từ tài khoản của đối tượng bị cưỡng chế tại kho bạc nhà nước, tổ chức tín dụng; yêu cầu phong tỏa tài khoản; đình chỉ làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng; thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.
• Phối hợp liên ngành: Chủ động phối hợp với cơ quan Thuế địa phương, chính quyền sở tại, cơ quan công an và các tổ chức tín dụng để xác minh thông tin về tài khoản, tình trạng hoạt động, nơi cư trú và tài sản của đối tượng nợ thuế nhằm phục vụ hiệu quả cho công tác cưỡng chế.

- Thủ tục và hồ sơ khoanh nợ, xóa nợ thuế

Công văn hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục lập hồ sơ đề nghị khoanh nợ, xóa nợ tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt đối với các trường hợp đủ điều kiện pháp lý:

• Đối với doanh nghiệp bị tuyên bố phá sản: Hồ sơ phải có quyết định tuyên bố phá sản của Tòa án, văn bản phân chia tài sản của quản tài viên hoặc doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản, xác định rõ khoản nợ thuế không thể thu hồi được sau khi đã thực hiện các thủ tục thanh lý tài sản.
• Đối với doanh nghiệp giải thể: Phải có quyết định giải thể của cơ quan có thẩm quyền và văn bản xác nhận của cơ quan đăng ký kinh doanh về việc doanh nghiệp đã hoàn tất thủ tục giải thể nhưng không còn tài sản để nộp thuế.
• Trách nhiệm thẩm định hồ sơ: Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm kiểm tra, thẩm định tính pháp lý và sự đầy đủ của hồ sơ trước khi báo cáo và trình Tổng cục Hải quan xem xét, quyết định hoặc trình Bộ Tài chính xử lý theo thẩm quyền.

- Trách nhiệm của các đơn vị hải quan địa phương và chế độ báo cáo

Tổng cục Hải quan nhấn mạnh vai trò chỉ đạo và trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị hải quan trong công tác quản lý nợ thuế:

• Trách nhiệm của Thủ trưởng đơn vị: Cục trưởng Cục Hải quan các tỉnh, thành phố phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm trước Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan về chỉ tiêu thu hồi nợ thuế được giao và việc để phát sinh nợ mới không có lý do chính đáng tại đơn vị mình quản lý.
• Chế độ báo cáo định kỳ: Các đơn vị phải thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo định kỳ về tình hình nợ thuế, kết quả thu hồi nợ và tiến độ xử lý các khoản nợ khó thu hồi gửi về Tổng cục Hải quan để tổng hợp, theo dõi và có hướng chỉ đạo kịp thời.